Tüp Bebek Hastaları Normal Doğum Yapabilir mi?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Çiftlerin bir yıl süreyle düzenli ve korunmasız olarak cinsel ilişkiye girmelerine rağmen gebelik sağlanamaması durumunda üremeye yardımcı tedavi yöntemlerinden biri olan tüp bebek seçeneği değerlendirilebilir. Anne adayının 35 yaşından büyük olması durumunda bu süre 6 ay olarak kabul edilir. Bunun temel sebebi, anne adayının yaşının ilerlemesine bağlı olarak gebelik şansının düşmesidir.

Kadın ve erkeğe ait üreme hücrelerinin laboratuvar ortamında bir araya getirilmesiyle gebeliğin sağlandığı tüp bebek tedavisinde sıkça merak edilen sorulardan biri de “Tüp bebek yaptıranlar normal doğum yapabilir mi?” şeklindedir. Bu soruyu yanıtlamadan önce tüp bebek tedavisinin ne olduğunu açıklamak gerekir.

Tüp Bebek Nedir?

Doğal yollardan gebeliğin sağlanabilmesi için kadın vücudunda üreme sisteminin yanı sıra hormonların ve pek çok organın birbiriyle uyum içinde çalışması gerekir. Öncelikle beyinde yer alan hipotalamus, salgıladığı hormonlarla yine beyinde yer alan hipofiz bezini uyarır. Uyarılan hipofiz bezi, LH ve FSH hormonları salgılar. Bu hormonlar, kan dolaşımı aracılığıyla yumurtalıklara ulaşır. Yumurtalıklarda bulunan foliküllerin ya da farklı bir deyişle yumurtaların içinde bulunduğu keseciklerin bir kısmı olgunlaşma sürecine girer. Olgunlaşan yumurtaların çatlamasıyla birlikte en sağlıklı olan yumurta, yumurtalıklar ile rahim arasında bir kanal görevi gören fallop tüplerine atılır. Fallop tüplerinden rahme doğru ilerleyen yumurtanın yaşam süresi 24 saat ile sınırlıdır. Ancak sperm hücresi, kadın vücudunda 4-5 gün kadar canlı kalabilir.

Dolayısıyla yumurtlamadan önce ya da yumurtlamanın olduğu gün cinsel ilişkiye girilmesi durumunda döllenme sağlanabilir. Döllenen yumurta, rahme ulaştığında yumurta folikülünün salgıladığı östrojen sayesinde kalınlaşan rahim duvarına tutunur ve gebelik süreci başlamış olur. Bu süreç içinde kadına ya da erkeğe ait üreme ile alakalı farklı problemler olabilir. Bu durumda çift, tüp bebek tedavi yöntemi ile bebek sahibi olabilir. Tüp bebek nedir? sorusu; infertilite tanısı koyulmuş çiftlerin bebek sahibi olmasını sağlayan üreme tekniği olarak tanımlanabilir. Tüp bebek tedavisi, kadın yumurtasının erkek üreme hücresi olan sperm hücresi ile laboratuvar ortamında döllenmesiyle elde edilen embriyonun rahme yerleştirilmesi olarak da açıklanabilir.

Tüp bebek tedavisinde öncelikle çiftin üreme kabiliyetleri değerlendirilir. Ardından anne adayına hormon verilerek yumurtaların uyarılması sağlanır. Yumurtaların çatlamaması durumunda anne adayına, LH hormonu ile aynı yapıda olan HCG hormonu içeren ve halk arasında çatlatma iğnesi olarak bilinen enjeksiyon yapılır. Daha sonra anne adayından yumurta toplama işlemine geçilir. Hafif bir anestezi altında transvajinal ultrason yardımıyla yumurtalar toplanır. Bu aşamada baba adayından alınan sperm hücreleri ile anne adayından toplanan yumurtalar, laboratuvar ortamında döllenir.

Laboratuvar ortamında embriyoların oluşması sağlandıktan sonra en sağlıklı durumda olan embriyo, anne adayının rahmine ultrasonografi kılavuzluğunda transfer edilir. Embriyo transferi işleminden sonra anne adayı, yaklaşık yarım saat dinlendikten sonra evine gönderilir. Embriyo transferinden yaklaşık 2 hafta sonra, kanda Beta HCG hormon düzeyine bakılarak yapılan gebelik testi ile gebelik kontrol edilir. Gebeliğin sağlanabilmesi için bazı durumlarda birden fazla embriyo transfer edilebilir. Bu gibi durumlarda ikiz ya da üçüz gebelik oluşabilir. Tüp bebek tedavisi yaptırmayı planlayan kişilerin sıklıkla merak ettiği sorulardan biri de Tüp bebekte normal doğum olur mu? şeklindedir.

Tüp Bebek Hastaları Normal Doğum Yapabilir mi?

Üremeye yardımcı tedavi yöntemlerinden biri olan tüp bebek tedavisi ile hamile kalan anne adaylarının gebelikleri, riskli gebelik statüsünde ele alınır ve bu şekilde takip edilir. Gebelik, çoğunlukla doğal yollardan elde edilen gebelikler gibi seyreder. Gebelik sürecinin takibi sırasında herhangi bir olumsuzluğa rastlanmaması durumunda kişi, normal doğum ya da farklı bir deyişle vajinal doğum yapabilir. Anne adayının sezaryen doğum ile şartlandırılmaması gerekir.

Tüp bebekte normal doğum yapanlar ile doğal yolla elde edilen gebelikte vajinal yolla doğum yapanlar arasında fark bulunmaz. Bu noktada kişinin normal doğum yapıp yapamayacağına gebelik sürecinde karşılaşılan koşullara göre karar verilir. Üçüz ya da ikiz gebelik normal doğum ile sonuçlanabilir. Önemli bir sağlık problemi olmadığı ya da anne adayının sezaryen yöntemini tercih etmediği durumlarda tüp bebek hastaları normal yolla doğum yapabilir. “Tüp bebekte normal doğum mu sezaryen mı?” sorusu da bu şekilde cevaplanabilir.

Tüp Bebekte Normal Doğum Kaçıncı Haftada Olur, Riskleri Nelerdir?

Sağlıklı bir gebeliğin ortalama 40 hafta sürmesi beklenir. Doğal yollardan elde edilen gebeliklerde gebeliğin başlangıç tarihi, anne adayının son gördüğü adet kanamasının ilk günü olarak hesaplanır. Tüp bebek gebelik hesaplama ise adet kanamasına göre yapılmaz. Bunun temel sebebi, döllenmenin hangi günde gerçekleştiğinin kesin olarak bilinmesidir. Embriyonun rahme yerleştirildiği tarih, son görülen adet tarihinin ilk gününden 2 hafta sonrasına denk gelir. Dolayısıyla embriyonun rahme transfer edilmesinden yaklaşık 38 hafta sonra doğumun gerçekleşmesi beklenir.

Farklı bir deyişle, tüp bebek tedavisiyle sağlanan gebeliklerde, kan düzeyinde Beta HCG hormonunun bakıldığı yani gebelik testinin yapıldığı gün testin pozitif çıkması durumunda anne adayı 4 haftalık hamile olarak kabul edilir. Sıklıkla merak edilen “Tüp bebekte normal doğum kaçıncı hafta olur?” sorusu da bu şekilde yanıtlanabilir.

Tüp Bebekte Sezaryen Doğum Kaçıncı Haftada Olur, Riskleri Nelerdir?

Hekim ve anne adayı tarafından planlanarak gerçekleştirilen doğum şekli olan sezaryen doğum, anestezi altında cerrahi müdahale ile yapılır. Anne adayı ve bebeğin sağlığını ilgilendiren tıbbi zorunlulukların neticesinde de yapılabilen sezaryen doğum, çoğunlukla gebeliğin 39. haftasında yapılır. Ancak acil müdahale gerektiren durumlarda doğum 34. haftada gerçekleştirilebilir. Bu tarihten önce gerçekleştirilen sezaryen doğumlar, bebeğin akciğer gelişimi henüz tamamlanmadığından risklidir. Tıbbi zorunluluklar halinde 34. haftadan önce gerçekleştirilen sezaryen sonrasında bebeğin uzun süre ile yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kalması gerekir. “Tüp bebekte sezaryen doğum kaçıncı haftada olur?” sorusu bu şekilde cevaplanabilir.

Normal Doğumun Riskleri

Normal doğum sırasında anne adayının perine bölgesinin aşırı gerilmemesi ve derin yırtılmaların oluşmaması için epizyotomi kesisi yapılabilir. Bu kesinin yapılmaması durumunda perine ve vajina bölgesinde ağrı oluşabilir. Epizyotomi kesisi yapılması durumunda ise ağrı, cinsel ilişki sırasında zorluk gibi nadir görülen komplikasyonlar gelişebilir. Tüp bebek normal doğum riskleri arasında annede idrar ve / veya gaita kaçırma gibi problemler yer alır.

Özellikle zor doğumlarda gerçekleşen bu duruma ek olarak normal doğum, bebek açısından da bazı riskler barındırır. Bebeğin strese girmesine yol açan normal doğum sırasında bebeğin omuzu çıkış kanalına takılarak kalıcı sinir hasarlarına yol açabilir. Bebeğin kalp atışları yavaşlayabilir, beyni oksijensiz kalabilir. Kalıcı hasarlanmaya yol açabilen bu gibi durumlar, bebek için hayati risk de oluşturabilir.

Sezaryen Doğumun Riskleri

Sezaryen doğumda hastanede kalış süresi, normal doğuma kıyasla daha uzundur. Annenin normal hayatına dönmesi 3-4 gün sürer. Sezaryen sonrasında rahim kasılmalarına bağlı olarak kişi daha fazla ve uzun süreyle ağrı hisseder. Fizyolojik olarak doğuma hazır olunmaması nedeniyle annenin sütü bir süre gelmeyebilir. İkinci sezaryen, var olan yapışıklıklara bağlı olarak daha riskidir ve tıbben 3’ten fazla kez sezaryen ile doğum yapılması önerilmez.