Tüp Bebekte Hormon Değerleri Kaç Olmalıdır?


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Tüp bebek tedavisi, çocuk sahibi olamayan çiftlerin başvurduğu ve yüksek başarı oranına sahip bir yöntemdir. Uzun süredir kullanılan tüp bebek tedavisinde anne adayından yumurta toplanmakta ve laboratuvar ortamında spermle birleştirilerek embriyo oluşturulmaktadır. Bu süreçte anne adayının kanındaki hormon değerleri yumurta oluşumunu etkilediği için belli seviyelerde olması gerekmektedir.

Tüp Bebek Tedavisi Nedir, Nasıl Yapılır?

İnfertilite yani kısırlık tanısı konulmuş çiftlerin çocuk sahibi olmaları için uygulanan bir üreme tekniği olan tüp bebek tedavisi IVF adıyla da bilinmektedir. IVF, laboratuvar ortamında sperm ve yumurtanın birleştirilmesi anlamına gelen “in vitro fertilization” kelimelerinin kısaltmasıdır.

Çocuk sahibi olamayan çiftlerin infertilite kapsamında değerlendirilmesi için anne adayının 35 yaşından küçük olması durumunda 12 ay, büyük olması durumunda 6 ay boyunca korunmasız düzenli cinsel birleşim olmasına rağmen gebelik oluşmaması gereklidir.

Bu durumda olan anne adayından alınan yumurtalar, baba adayının spermleriyle laboratuvar ortamında bir araya getirilerek embriyo oluşumu sağlanmaktadır. Oluşan embriyolar laboratuvarda bir süre takip edilir ve sonrasında anne adayının rahmine yerleştirilir.

Transfer işlemi bittikten sonra yaklaşık 12 gün ile 2 hafta arasında değişen bir sürenin ardından gebelik testi yapılır ve gebeliğin oluşup oluşmadığı öğrenilir.

Anne adayından yumurta toplanması sırasında anestezi ile hastanın daha rahat hissetmesi sağlanır ve ultrason eşliğinde iğne ile yumurtalıklardaki folikül denen yapılar içindeki sıvı alınır. Alınan sıvıda yumurta olup olmadığı incelenir ve toplamda kaç yumurta olduğu hesaplanır. Aynı gün sperm ile olgun yumurtanın birleştirilmesi yapılır ve embriyoların bölünüp büyümesi gözlenir.

Bazı durumlarda alınan yumurta yeterli boyutta olmadığı için embriyo oluşumu sağlanamayabilir. Bazen oluşan embriyolar transfer işlemine kadar yeterli büyüklüğe ve kaliteye ulaşamayabilir. Bu yüzden anne adayından toplanan yumurta sayısı arttıkça kaliteli embriyo elde etme olasılığı ve dolayısıyla gebelik olasılığı artmaktadır.

Yumurtaların alınmasından yaklaşık üç ila beş gün sonrasında embriyolar rahim içerisine transfer edilmektedir. Bu işlem anne adayında ağrı oluşturmadığı için genellikle anestezi altında uygulanmaz.

E2, FSH, LH, AMH, P4, Prolaktin Değerleri Kaç Olmalıdır?

Tüp bebek yani IVF tedavisine başlamadan önce alınan kan değerlerinde bazı değerlere bakılır. Bu süreçte anne adayları tüp bebek için hangi hormon değerleri ne olmalı merak etmektedirler.

Tedavi öncesi sadece hormon değerlerine değil aynı zamanda yumurtalıklarda kist olup olmadığına da bakılır. Başarılı bir tüp bebek tedavisi için anne adayının yumurtalıklarında büyük boyutlu kistlerin olmaması tercih edilir.

Anne adayları tüp bebek tedavisinde Estrodiol (E2) hormonu kaç olmalı sorusunu kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarına sıkça sormaktadır. Hormon değerlerine genellikle adetin 2. veya 3. günü bakılmaktadır.

E2 hormonu östrojen anlamına gelip kadınlarda adet döneminde rahim duvarının kalınlaşmasında etkilidir. E2 hormonu gelişmekte olan foliküllerden üretilir ve folikül büyüdükçe kandaki düzeyi artar.

Anne adayları başarılı bir tüp bebek tedavisi için adetin 3. günü E2 kaç olmalı merak etmektedir. Başarılı bir IVF tedavisinde E2 hormon değerinin düşük olması gereklidir. Ayrıca rahim duvarının ince, yeni dökülmüş ve yeniden kalınlaşmaya elverişli durumda olması açısından östrojen seviyesinin düşük olması önemlidir.

Bu sayede transfer edilecek embriyonun rahim duvarına daha iyi tutunması mümkün olmaktadır. IVF tedavisi sırasında tipik östrojen düzeyi temel değerlendirme sırasında başlangıçta 50-80’ den az olup sonrasında 2000-4000 düzeylerine kadar çıkabilmektedir. Normal adet döngüsünde bu değerler 50’den az olup 250-350 düzeylerine çıkmaktadır.

FSH değeri IVF başarısını belirleyen bir diğer faktördür. FSH kadınlarda yumurtalık foliküllerinin olgunlaşmasını katkıda bulunan bir hormondur. IVF tedavisine başlangıçta FSH düzeyi yumurta rezervi iyi olan kadınlarda 10 ila 12 mIU/ml düzeyinin altındadır.

IVF tedavisinde yumurta toplamada LH kaç olmalı diye merak eden anne adayları da olmaktadır. LH, lüteinleştirici hormon anlamına gelmekte olup ovulasyon (yumurtlama) öncesi hızlı bir şekilde artarak yumurta olgunlaşmasını sağlamaktadır. . Bu değerin de östrojen değerinde olduğu gibi tedavi başlangıcında düşük olması tedavinin başarı şansını arttırmaktadır.

AMH düzeyi yumurta kalitesi hakkında bilgi vermese de IVF tedavisinde yumurta toplama sırasında daha çok yumurta elde edilmesinde önemli bir değerdir. Yüksek AMH düzeyi daha fazla yumurta toplanmasına katkıda bulunur ve bu sayede tedavi sonucu gebelik oluşma ihtimalini arttırır.

Ancak 35 yaş altındaki kadınlarda AMH düzeyinin tek başına düşük olması, IVF başarı oranının düşük olacağı anlamına gelmemektedir.
Tedavinin başarılı olması için tüp bebekte kan değerleri mutlaka önemle incelenmelidir. İncelenen değerlerden bir diğeri de progesteron (P4) seviyesidir.

Progesteron hormonu rahim duvarında bulunan kılcal damar ağında artışa sebep olarak embriyonun tutunmasına katkıda bulunur. IVF tedavisinde başarıya ulaşmak için progesteron seviyesinin yumurta toplamadan önce düşük olması gerekmektedir. Yumurta toplanması sonrası ise embriyonun tutunması ve başarılı bir tedavi için değerin yüksek olması gerekir.

Tüp bebek tedavisinde adetin 2. günü yapılan hormon değerleri arasında prolaktin hormonu da bulunmaktadır. Prolaktin hormonu meme bezlerinden süt salgısının oluşmasına katkıda bulunmaktadır.

Emziren annelerde ilk birkaç ay gebeliğin oluşmamasının en büyük sebebi yüksek prolaktin değerleridir. Başarılı bir tüp bebek tedavisi için prolaktin değerleri mutlaka kontrol edilmelidir. Prolaktin düzeyinin belli bir sınırın altında olması tüp bebek tedavisinin başarı şansını arttırmaktadır.

Embriyo Transferinden Sonra Beta HCG Değerleri Olmalıdır?

Kan değerlerine sadece tüp bebek tedavisine başlangıçta bakılmamakta, aynı zamanda embriyo transferi gerçekleştirildikten sonra da bakılmaktadır. Transferin yapılmasından sonra tüp bebek 12 gün Beta HCG sonuçları kaç olmalı diye merak eden anne adayları kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarına başvurmaktadır.

Beta HCG değeri transfer sonrası gebeliğin oluşup oluşmadığının belirlenmesinde önemlidir. Evde yapı-lan ve idrarla bakılan gebelik testleri her zaman doğru sonuç vermediği için gebelik değerine kanda bakılması gereklidir.

Embriyo transferden sonra beta HCG değeri kaç olmalı sorusunun cevabı birçok faktöre bağlıdır. Başarılı bir embriyo transferi durumunda beta HCG değerinin 5 mIU/ml üzerinde olması gereklidir. Değerin düşük olması erken dönemde gebeliğin oluşmaması anlamına gelebilmektedir.
Yine de doktorlar birkaç gün sonrasında yeniden beta HCG değerlerine bakarak tedavinin başarısını kontrol etmektedir.

48 saat ara ile yapılan beta HCG değerinin iki kata yakın artması (>%60) gebeliğin sağlıklı olma ihtimalini arttırır. Beta HCG değerinin transfer sonrası 12-14 günlerde 85-100 mIU/ml altında olması düşük oluşma riskini arttırmaktadır.

Anne adaylarına embriyo transferinden sonra tüp bebekte beta HCG değerleri ikiz gebeliğin oluşması durumunda artmaktadır. İkiz ya da üçüz gebelik oluştuğu düşünülen durumlarda ultrason ile embriyoların durumunun kontrol edilmesi ve doğrulanması gerekmektedir. Ancak beta HCG değeri tekil veya çoğul gebelik ayrımında kesin bilgi vermez.