HCT Nedir? Beta HCG Değerleri Ne Anlama Gelir?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

İsmini Human Chorionic Gonadotropin’in baş harflerinden alan hCG, hamilelikte plasenta tarafından salgılanan bir hormondur. Embriyo rahim duvarına tutunduktan sonra, plasentanın içerisindeki sinsityotrofoblast isimli hücreler, hCG hormonunu salgılar. Bu hormonun fonksiyonu, yumurtalıklarda bulunan corpus luteum denen yapı ile iletişim kurup, hamilelik için önemli olan progesteron hormonunun salgılanmasını sağlamaktır. Corpus luteum’dan salgılanan progesteron, hamileliğin devamı için gereklidir. Bir başka şekilde özetlemek gerekirse Beta hCG hormonu aslında embriyo ile yumurtalık arasında iletişim sağlayıp, embriyonun gelişmesi için annenin vücudundan gerekli hormonun salgılanmasını sağlayan haberci bir molekül gibi davranır.

Bunun haricinde, son yapılan çalışmalar Beta hCG’nin daha birçok fonksiyonu olduğunu ortaya koymuştur. Bunlardan en önemlileri:

  • Embriyo geliştikçe rahimin de büyümesini sağlamak,
  • Rahmin damarlanmasını artırmak,
  • Vücuttaki fagositozları bloke ederek bunların embriyoyu besleyen hücrelere saldırmasını engellemek,
  • Göbek kordonunun gelişmesini ve büyümesini sağlamak olarak sıralanabilir.

Beta hCG hormonu annenin karaciğerinde metabolize olur ve %20’si böbrekler tarafından atılır. Bu nedenle hamilelerde, hem kanda hem de idrarda gözlenir.

HCG Değerleri Ne Zaman Yükselir?

Normal gebelik süreci sırasında hCG üretimi plasentanın rahime tutunmasıyla başlar. Gebelik varlığını destekleyici konsantrasyonuna (yaklaşık 5 mIU/ml) döllenmeden sonraki yaklaşık 8-11 gün içerisinde ulaşır. Bu süre, gebelerde son adet başlangıç tarihinden sonraki 3-4 haftaya karşılık gelir. Hamilelerin yaklaşık olarak yarısında hCG konsantrasyonu, adet gecikmesinin birinci gününde 25 mIU/ml civarında bulunur. Sekizinci haftaya kadar olan dönemde, serum (kan) hCG konsantrasyonunda, çok süratli bir şekilde artış meydana gelir. Sağlıklı bir hamilelikte hCG değerleri 72 saatte bir, iki katına çıkar.

Vücuttaki hCG miktarı yaklaşık olarak 1000-2000 mIU/ml düzeyine yükseldiği zaman transvajinal ultrason ile kese gözlemlenebilir.

Bununla beraber diğer hormonlarla kıyaslandığında hamilelik döneminde gebeler arası konsantrasyon farkı en fazla olan parametrenin hCG olduğu söylenebilir. Bu nedenle sağlıklı bir hamileliğin teşhisi için, yalnızca hCG değerleri yeterli bir parametre değildir.

HCG Değerlerinin Aşırı Yükselmesi Ne Demektir?

Hamilelikte hCG değeri yüksekliğinin birçok nedeni olabilir. Bu nedenlerin dışlanması için, testin 48-72 saat arasında tekrar yapılması gereklidir.

Yüksek hCG değerleri nedenleri:

  • Gebelik tarihinin yanlış hesaplanması,
  • Halk arasında üzüm gebeliği olarak bilinen mol (molar) gebelik,
  • Dış (ektopik) gebelik,
  • Çoğul gebelik olarak sayılabilir.

Gebelik haricinde bireyde hCG yükselmesi birtakım sağlık sorunlarına da işaret edebilir; bunlardan bazıları Down sendromu gibi doğumsal anomaliler, testis ve yumurta kanserleri, karaciğer tümörleridir.

Beta hCG Değerine Göre Hamilelik Teşhisi

Hamilelik teşhisinde kandan bakılan Beta HCG (serum testleri), idrar testlerinden çok daha hassastır. Birçok idrar testinde, testin pozitif çıkması için hCG seviyesinin 20 mIU/mL’den fazla olması gerekmektedir. Eczanede satılan idrardan bakılan çoğu hamilelik test kitleri, hiperglikolize hCG formlarını tespit edemez. Bu nedenle bu testlerde kişi hamile olduğu halde, özellikle çok erken evrede negatif sonuç alabilir. Buna yalancı negatiflik (false negative) denir.

Buna karşın kan testleri çok hassastır. Hamilelik kan testi söz konusu olduğunda, hCG değerinin 5 mIU/ml ‘den az olması negatif sonuç, yani hamilelik olmadığını gösterirken, 25 mIU/ml’den fazla olması pozitif sonuç yani hamilelik göstergesidir. 6 ile 24 mIU/ml arasındaki değerler ise gri alan olarak adlandırılır ve birkaç gün sonra tekrarlanması gerekir.

Hamileliğin sonlanmasından 7 ile 60 gün sonra, hCG değerleri 0’a düşer. hCG düşüşünün takibi, molar ve ektopik hamileliklerin sonlanmasının izlenmesi açısından önemlidir.

Beta hCG hesaplama, Beta hCG değerine göre hamileliğin kaçıncı haftasında olduğunuzun tahmin edilmesidir. Bu hesaplamalar, yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı sadece tahmini bir süre vermektedir.

Son Adet Tarihi (SAT) esas alınarak tahmini hamilelik haftası ve Beta hCG değerleri aşağıdaki gibidir.

  • 3 haftalık gebelikte: 5-50 mIU/ml arasında,
  • 4 haftalık gebelikte: 5-425 mIU/ml arasında,
  • 5 haftalık gebelikte: 20-7.300 mIU/ml arasında,
  • 6 haftalık gebelikte: 1.080-56.000 mIU/ml arasında,
  • 7-12 haftalık gebelikte: 7.650-290.000 mIU/ml arasında,
  • 13-16 haftalık gebelikte: 13.300-250.000 mIU/ml arasında,
  • 17-24 haftalık gebelikte: 4.000-165.000 mIU/ml arasında olmalıdır.

Beta hCG testi 0-5 ne demektir?

Beta hCG testinin 0 ile 5 arasında bir değerde olması hamileliğin gerçekleşmediği manasına gelmektedir. Yine bunun gibi negatif test sonuçlarında beta-hcg 0.1, beta-hcg 1.20 gibi ondalık değerler negatif sonuçlarda sıkça gözlenmektedir.

B-HCG Değeri Neden Düşer?

Yüksek beta HCG değerleri gibi düşük bhCG konsantrasyonlarının da birçok sebebi olabilir. Bu nedenle testlerin 48-72 saat arasında tekrarı istenebilir.

Düşük Beta hCG değerlerinin en sık gözlendiği durumlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Olası düşükler
  • Boş gebelik
  • Dış gebelik
  • Gebelik tarihinin yanlış hesaplanması

Vücutta düşük hCG hormonu varlığında, embriyonun beslenmesi ve gelişmesi mümkün olmayacağı için bu değerler sürekli düşük olduğunda canlı ve sağlıklı bir gebelik mümkün değildir. hCG yükselmesi hamilelik oluşumunda doğal bir sürecin sonucu olması nedeniyle hCG düşüklüğünün bir tedavisi yoktur. Aynı şekilde hCG düşüklüğüne karşı alınacak bir önlem de bulunmamaktadır.

Tüp Bebek Embriyo Transferi Sonrası B-HCG Gebelik Testi

Tüp bebek tedavisinde en son aşama, oluşan embriyonun rahim içine transferidir. Bu transferden bir süre sonra, embriyo tutunacak ve b-hCG sentezlemeye başlayacaktır. Eğer tutunma başarılı bir şekilde gerçekleşirse en başta minimum seviyede salgılanan hCG geometrik bir şekilde artarak kanda test edilebilir seviyeye gelir. İşte, bu sırada gebelik testi yapılıp tedavinin sonucu gözlemlenir. Aileler için uzun ve heyecanlı süren bir bekleyişin ardından, yumurta geliştirme ve ilaç tedavileri sonrası sonuç bu test ile belli olacaktır.

Tüp bebekte gebelik testi, embriyonun rahmin içine transferinden 12 gün sonra yapılır. 12 günden önce yapılan testler güvenilir ve net bilgiler vermez.

Kandaki hCG miktarı, hamileliğin sonlanmasından 7 ile 60 gün sonrasında 0’a düşer. hCG düşüşünün takibi molar ve ektopik hamileliklerin sonlanmasının izlenmesi açısından önemlidir.

HCG ve Beta hCG Testi Arasında Fark Var mıdır?

Günümüzde hCG hormonunun kandaki varlığı Beta hCG (bHCG, b-hCG) testi ile yapılmaktadır. Bunun nedeni kısaca şu şekilde açıklanabilir. HCG hormonu, yapı itibari ile bir proteindir ve alfa ve beta denen iki alt üniteye sahiptir. Normalde bu iki alt grup bir arada bulunur ve kanda bu şekilde dolaşırlar. Birbirine bağlanmamış haldeki alfa ve beta üniteleri ise serbest beta-hCG ya da serbest alfa-hCG olarak isimlendirilirler. Alfa denen parçası vücuttaki Lüteinleştirici Hormon (LH), Tirioid Uyarıcı Hormon (TSH) gibi başka hormonların da alt ünitesine girdiği için kandaki bu parça test edilmez. Beta parçası ise molekülün bağlanma özelliği açısından benzersizdir. Testlerin duyarlı olması gerektiği için kandaki bu parçanın kitlere bağlanması ile varlığı tespit edilir. Bu nedenle hCG’nin varlığı kandaki Beta hCG miktarı ile ölçülür. Bununla beraber bazı özel durumlarda serbest beta ve total hCG’ye de bakılabilir. Dolaşımda bulunan serbest ünitelerin kaynağı, üretimdeki herhangi bir nedene bağlı dengesizlik olabileceği gibi bazı kanser türlerinde olduğu gibi diğer alt ünite ile birleşme yeteneğinden yoksun hale gelmiş ünite varlığı da olabilir. Yine bazı genetik hastalıklarda özellikle serbest Beta hCG kanda artabilir. İkili test adı verilen tarama testinde hamile kadının kanındaki serbest Beta hCG düzeyleri ölçülür.

Gebelik, infertilite ve tüp bebek tedavisiyle ilgili tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.