Tüp Bebekte Yumurta Tembelliği


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Çocuk sahibi olmayı isteyen kişilerin adet döngülerine karşı ekstra ilgili olması gayet doğaldır. Sonuçta gebeliğin meydana gelmesi ancak ovulasyon ile mümkün olur.

Ovulasyon (yumurtlama) düzensizliği, infertilite şikayeti bulunan kadınların yaklaşık %30-40’ında altta yatan neden olarak tespit edilir. Düzensiz adet görme, adet görememe veya anormal menstrual kanama şeklinde meydana gelen şikayetler genellikle kişideki anovülasyon durumuna işaret eden belirtiler arasındadır.

Yumurta Tembelliği Nedir?

Polikistik over sendromu (PCOS) olarak isimlendirilen yumurta tembelliği, üreme çağındaki kadınlarda en sık tespit edilen endokrin (hormonal) bozukluktur. Görülme sıklığı %5-15 arasında değişkenlik gösterir.

Tıbbi otoriteler tarafından oluşturulan kılavuzlarda yumurta tembelliği için üç temel kriter belirlenmiştir. Kronik (uzun süreli) anovulasyon, klinik veya biyolojik hiperandrojenizm ve yumurtalıklarda çok sayıda kistin varlığı yumurta tembelliğinin temel kriterlerini oluşturur.

Yumurta tembelliği olan kadınlarda etkilenen yapılar over olarak isimlendirilen yumurtalıklardır. Östrojen ve progesteron overlerden salgılanan hormonlardır ve adet döngüsünün düzenlenmesini sağlarlar. Bu hormonlara ek olarak overlerden androjen olarak isimlendirilen düşük miktarda erkeklik hormonu da salgılanabilir.

Menstrual siklus içerisinde gelişimini sürdüren yumurta hücresi bir süre sonra çatlayarak yumurtalıklardan fallopi tüpü adı verilen bir yapının içerisine geçer. Burada erkek üreme hücresi olan sperm ile karşılaşması halinde döllenme meydana gelebilir. Her ay meydana gelen yumurta üretimi ovulasyon olarak isimlendirilir.

PCOS olan kadınlarda erkeklik hormonu düzeyleri yüksek olarak tespit edilir. Bu nedenle bu kadınların vücudu normal adet döngüsünün dışına çıkar ve bu durum da gebelik isteminin yerine getirilememesine neden olabilir.

Yumurta Tembelliği Nedenleri Nedir?

Yumurta tembelliği birçok faktörün bir araya gelmesi ile oluşan bir rahatsızlıktır. Hastalığın gelişiminde kişilerin bazı kalıtsal özellikleri etkili olabilir. Bu gen bölgeleri genel olarak kadın vücudunda steroid yapıdaki erkek hormonlarının metabolik yollarında görev alır. Genetik faktörler dışında insülin direnci ile ilgili obezite ve Tip 2 şeker hastalığı gibi durumlar da yumurta tembelliği gelişiminde rol oynayabilir.

Yumurta Tembelliği Belirtisi Nelerdir?

Yumurta tembelliği olan kadınlarda ortaya çıkabilecek birçok belirti ve bulgu mevcuttur:

  • Adet düzensizliği
  • Anormal menstrual kanama
  • Kıllanma artışı
  • Yüz, göğüs ve sırtta akne gelişimi
  • Kilo alma
  • Erkek tipi saç dökülmesi
  • Deride bölgesel olarak koyulaşma
  • Baş ağrısı

Yumurtlama Tembelliği Nasıl Giderilir?

Yumurta tembelliği adet düzensizliği ile karakterize bir sorundur. Doğum kontrol hapları ve insülin direncini kırmayı sağlayan çeşitli ilaçlar yumurta tembelliği tedavisinde kullanılabilir. Böylelikle kişilerin adet döngüsü düzenlenerek oluşan kıllanma artışı ve akne gibi şikayetlerinin giderilmesi amaçlanır.

Medikal tedaviye ek olarak yumurta tembelliğinin giderilmesi için kilo verme, diyet ve egzersiz yapma gibi yaşam tarzı değişiklikleri de oldukça önemlidir.

Yumurta Gelişimi İçin Ne Yemeli?

Yumurta tembelliğinde kişinin beslenme programı da önemlidir. Rafine şekerlerden zengin bir diyet programı benimseyen kişilerde insülin direncine karşı bir yatkınlık söz konusu olacağı için dikkatli olunmalıdır. Bu tarz ürünler yerine yüksek lif içerikli gıdalar tercih edilmeli ve insülin direnci ile mücadele edilmesi önerilir.

Yumurta Gelişimi İçin Ne Yapmalı?

Beslenme ile ilgili faktörlere ek olarak yumurta tembelliği olan kişilerin günlük fiziksel aktivite yapmaları önerilir. Düzenli egzersiz sayesinde insülin direncinin azaltılması, kan şekerinin düşürülmesi ve vücut ağırlığının azaltılması sağlanabilir.

Vücut ağırlığında %5-10 bir azalma sağlanması menstrual siklusun düzenlenmesi ve yumurta tembelliği ile oluşan belirtilerin kontrol altına alınmasında etkili olabilir. Kilo verme ile aynı zamanda kişinin insülin düzeyinde azalma, kolesterol düzeyinin iyileştirilmesi ve şeker hastalığı gibi rahatsızlıklara karşı yatkınlığın azaltılması sağlanabilir.

Yumurta tembelliği olan kadınlarda önerilen beslenme tarzı genel olarak düşük karbonhidrat içeren yiyeceklerden oluşturulur.

Yumurta Gelişimi için Tedavi Yöntemi Nasıldır?

Yumurta tembelliği olan ve infertilite şikayeti bulunan kişilerde tedavi yaklaşımının ilk basamağı ilaç tedavisidir. Seçici olarak östrojen reseptör aktivitesini düzenleyen bu ilaçlar üreme fonksiyonları ve ovulasyonu destekleyici özellik gösterir. Medikal tedaviye ek olarak uygulanacak çeşitli yaşam tarzı faktörleri ile kişiye uygun tedavi planı oluşturulur.

İlaç tedavisine yanıtsız olgularda yumurta tembelliğinin tedavisi için kapalı ameliyat şeklinde gerçekleştirilen yumurtalıklara cerrahi müdahale edilme işlemine başvurulabilir. Yumurta tembelliği olan kişilerde yumurtalıklarda yer alan yumurtaların dış kabuğu oldukça kalındır ve bu durum ovulasyonun gerçekleşmesi için bir engel teşkil edebilir.

Ameliyat tedavisinde cerrah lazer ya da ince bir iğne yardımıyla yumurtalıkların yüzeyinde birkaç küçük delik oluşturur. Bu tedavi yöntemi sonrasında ovulasyon genellikle 6-8 ay içerisinde yeniden başlar ancak bu müdahalenin kalıcı bir çözüm olmadığının unutulmaması gerekir.

Yumurta tembelliği olan kadınların büyük bir çoğunluğu çocuk sahibi olma konusunda bir takım problemlerle karşılaşır. Aynı zamanda yumurta tembelliği olup hamile kalanlar gebeliklerinde prematüre doğum, düşük, tansiyon yüksekliği ve gestasyonel diyabet olarak isimlendirilen kan şekeri yüksekliği açısından riskli kabul edilir. Ancak uygulanacak fertilite tedavileri ile yumurta gelişimini iyileştirilmesi sağlanabilir.

Tüp bebek tedavisi (IVF), yumurta tembelliği bulunan kadınlarda gebelik isteminin yerine getirilmesini sağlayabilecek bir uygulamadır. Yapılan çeşitli çalışmalar yumurta tembelliği bulunan kadınlarda tüp bebek yöntemi ile yüksek başarı oranlarında gebeliğin sağlanabileceğini göstermiştir.

Bu hasta grubunda tüp bebek ile tedavi öncesinde çeşitli ilaçlar vasıtasıyla hormon düzeylerinin düzenlenmesi ve vücudun gebeliğe hazır hale getirilmesi gerçekleştirilir.

Yumurta tembelliği olan ancak sağlıklı bir vücut ağırlığına sahip kişilerin bu durumdan muzdarip ve obez olan kişilere göre 2 kat yüksek başarı oranlarına sahip olması, egzersiz ve diyet gibi yaşam tarzı faktörlerinin de ne kadar etkili olabileceğine işaret eder.