Tüp Bebekte Döllenme Olmaması Ne Demek?


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Doğal yollarla çocuk sahibi olamayan bireyleri hayallerine kavuşturan tüp bebek tedavisi, çeşitli aşamalardan oluşan ve bireysel farklılıklar içeren bir tedavi sürecidir. İnfertilite (kısırlık) tedavisi olarak son yıllarda çok yüksek başarı oranlarıyla uygulanan tüp bebek tedavisi, bazı durumlarda kadın veya erkekte bulunan sağlık sorunları, yaş faktörü ya da sürece ilişkin çeşitli sorunlar dolayısıyla uzun bir süreç gerektirebilir.

Erkekten alınan spermler ile yumurta toplama işlemi sonucunda kadından alınan yumurta hücrelerinin döllenmesi, tedavinin en önemli aşamalarından birini oluşturur. Bu aşamada bir sorun meydana gelirse; döllenmenin gerçekleşmemesi, döllenme başarısızlığı olarak adlandırılır.

Laboratuvar koşullarında yumurta ve sperm hücreleri üzerinde gerçekleştirilen çeşitli işlemler ve tüp bebek tedavisine ilişkin teknolojilerin vermiş olduğu imkanlar sayesinde döllenme başarısı önemli ölçüde artırılarak bu sorun genellikle aşılabilir.

Döllenme oranı düşük olan bireylerde tedavi sürecinin diğer bireylere oranla daha uzun sürmesi de söz konusu olabilir. Başarı oranları, ancak hekim tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda öngörülebilir.

Fertilizasyon (Döllenme) Nedir?

Döllenme nedir diye sorulduğunda; yumurta hücresi ile sperm hücresinin bir araya gelerek ileride bebeği oluşturacak embriyoyu meydana getirmesi tanımı yapılabilir. Döllenmenin meydana gelebilmesi için yumurta kalitesi, sperm kalitesi ve sperm sayısının yeterli olması gerekir. Bu kriterler ne kadar iyi ise, tüp bebekte döllenme başarısı o kadar yüksek olacaktır.

Yumurta toplama işlemiyle elde edilen yumurta hücreleri erkekten alınan spermlerle bir araya getirildiğinde döllenme ile oluşan embriyo sayısının yeterli olması, sağlıklı bir gebeliğin oluşma olasılığının artırılması için oldukça önemlidir. Normal şartlarda kadın vücudunda yumurtalıklarda üretilen yumurta hücresi fallop tüpleri içerisinde ilerler ve burada spermle karşılaşması halinde döllenerek rahme ulaşır ve buraya tutunur. Bu şekilde gebelik gerçekleşmiş olur.

Tüp bebek tedavisinde ise erkek ve kadından alınan sperm ve yumurtanın döllenmesi laboratuvar ortamında gerçekleştirilir. Bu aşamada sperm ve yumurta sağlığına ilişkin sorunların varlığı halinde kadından toplanan yumurtaların spermle döllenerek embriyo oluşturma oranı düşer ve buna bağlı olarak tüp bebek tedavisindeki başarı oranı azalır. Böyle durumlarda yumurta ve sperm kalitesini artırmaya yönelik uygulamalardan yararlanılabilir ve tedavi tekrarlanabilir.

Tüp Bebekte Yumurta Neden Döllenmez?

Tüp bebek tedavisi uygulanan çiftlerin belirli bir kısmında döllenme başarısızlığı görülür ve bu bireylerin büyük bir kısmı tüp bebekte yumurta neden döllenmez, çatlayan yumurta neden döllenmez gibi soruların yanıtlarını arar. Yumurta toplama işlemi ile kadından ideal olarak 8-10 adet yumurta toplanması hedeflenir. Başarılı bir döllenme için ise yaklaşık 2 milyon sperm gereklidir.

Kadından toplanan yumurtaların 5 adetten az olması veya erkekte sperm sayısının düşük olması döllenmeyi olumsuz etkileyebilir. Hücre sayısının haricinde döllenme başarısında etkili olan bir diğer faktör ise sperm ve yumurta kalitesidir. Spermin yeterli olgunlukta olmaması, spermde genetik defektlerin bulunması, sperm hareketliliğinin düşük olması erkeklerde döllenme başarısını olumsuz etkileyen faktörler arasında yer alır.

Kadınlarda ise yumurta hücresinin sitoplazmik açıdan yeterli olgunlukta olmaması, genel olarak yumurta kalitesinin yetersiz olması döllenme başarısını olumsuz etkileyen faktördür. Yumurta kalitesi yaşla birlikte azaldığından genç yaştaki kadınlarda döllenme başarısı daha ileri yaştaki kadınlara oranla daha yüksektir.

Yumurta ile Sperm Kaç Günde Döllenir?

Üreme çağındaki sağlıklı kadınlarda her ay genellikle bir adet, bazı durumlarda ise birden fazla yumurta hücresi olgunlaştırılır. Döllenmenin gerçekleşmemesi halinde yumurta hücresinin canlılık süresi 12-24 saat arasındadır. Fakat sperm hücreleri kadın vücudunda 4-5 güne kadar hayatta kalabildiğinden yumurtlamadan önceki 5 gün ve yumurtlamadan sonraki gün genel olarak döllenmenin gerçekleşebileceği zaman aralığı olarak bilinir.

Döllenme, bu süreç içerisinde gerçekleşen cinsel ilişki ile birlikte herhangi bir zamanda gerçekleşebilir. Dolayısıyla yumurta ile sperm kaç gün döllenir sorusunun yerine döllenmenin gerçekleşebileceği süreç kaç gündür sorusunun sorulması daha mantıklıdır. Bu süreç yaklaşık olarak 5-6 gün olarak belirtilebilir. Döllenme hissedilir mi, spermin yumurtaya girmesi hissedilir mi gibi sorular bireyler tarafından sıklıkla sorulsa da tüm bu gelişmeler hücresel boyutta gerçekleştiğinden kişi tarafından hissedilebilmesi mümkün değildir.

Tüp Bebek Tedavisinde Döllenme Ne Kadar Sürer?

Tüp bebek tedavisinde döllenme süresi uygulanan tekniğe göre değişkenlik gösterir. Klasik tüp bebek tedavisi (IVF) yönteminde kadından alınan yumurta hücreleri özel olarak hazırlanmış bir besiyeri içerisinde yaklaşık olarak 4 saat bekletilir. Bunun ardından erkekten aynı gün alınmış olan sperm hücreleri ile yumurta hücreleri bir araya getirilerek yumurta hücrelerinin spermler tarafından döllenmesi hedeflenir.

Döllenmenin gerçekleşmesi için yaklaşık olarak 18 saat beklenir. Bu sürenin tamamlanmasının ardından yumurta hücrelerinin döllenme durumu kontrol edilir. Bir diğer tedavi yöntemi olan mikroenjeksiyon tekniği ise klasik yöntemin aksine yumurta hücresinin içerisine sperm hücresinin doğrudan enjekte edilmesi ile gerçekleştirilir. Özellikle sperm sayısı veya hareketliliği yetersiz olan erkek bireyler için klasik yönteme oranla mikroenjeksiyon tekniğinin kullanılması daha etkilidir.

Kadında toplanan yumurtaların sayısının 5’in altında olması halinde de mikroenjeksiyon yönteminin tercih edilmesi, gebelik şansını artırır. Klasik yöntemde döllenme oranının %60, mikroenjeksiyon yönteminde ise %70 olması beklenir. Fakat sperm ve yumurta kalitesinin düşük olması bu oranı önemli ölçüde etkiler ve nadir de olsa hiçbir yumurtada döllenme gerçekleşmeyebilir.

Tüp Bebekte Anormal Döllenme Nedir?

Tüp bebek tedavisinde karşılaşılabilen sorunlardan bir tanesi anormal döllenmedir. Normal şartlarda sperm ve yumurta hücresinin bir araya gelmesi ile oluşan embriyoda anne ve babadan gelen toplamda iki çekirdek olduğu gözlenir. Çekirdek sayısının ikiden fazla olması veya yalnızca bir çekirdek görülmesi anormal döllenmeyi işaret eder.

Anormal döllenmenin tespit edilmesi, elde edilen embriyonun genetik anlamda anormal olduğunu gösterir. Bu nedenle anormal döllenme gözlenen embriyo, transfer edilemez. Tıpkı yumurta kalitesindeki düşüş gibi anormal döllenme olasılığının artışında da ileri yaş etkilidir. Fakat her yaştan çifte uygulanan tüp bebek döllenmesinde anormal döllenme ile karşılaşılabilir.

Eğer siz de tüp bebek tedavisine başlamayı planlıyorsanız veya genel bir üreme sağlığı muayenesinden geçmek istiyorsanız bize ulaşarak merak ettiğiniz konular hakkında bilgi alabilirsiniz.

Randevu talepleriniz ve tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.