Kısırlık Neden Kaynaklanır?


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Kısırlık, bir sene düzenli cinsel ilişki ve gebelik isteği olmasına rağmen çocuk olmaması durumuna verilen addır. Dünya genelinde kısırlık giderek artmaktadır.

Kısırlık belirtileri kadınlarda ve erkeklerde farklılık gösterebilir. Dünya genelinde kısırlık neden arttı? Kısırlık nasıl anlaşılır? Kısırlık kaç yaşında belli olur? Bunlar gibi soruların cevaplarını öğrenmek için yazının devamını inceleyebilirsiniz.

Kısırlık Nedir, Neden Kaynaklanır?

Kısırlık bir başka ifadeyle infertilite, özellikle son yıllarda daha sık karşılaşılan durumlardan biridir. Bazen kadından bazen erkekten bazen de her iki taraftan kaynaklı sebeplerden dolayı çiftler, bebek sahibi olamayabilir.

Kısırlık, bir yıl düzenli korunmasız ilişki olmasına rağmen gebe kalamama durumudur. Kadının 35 ve üzerinde ise bu süre 6 ay olarak değerlendirilir. Çünkü bu yaşlardan sonra kadınlarda yumurtalık rezervinin azalma süreci hızlanır.

İnfertilite, kadından, erkekten veya her ikisinden de kaynaklanabileceği gibi sebebi bilinmeyen durumlarda da söz konusu olabilir. Kadın kaynaklı kısırlık genellikle yumurta rezervinin azlığından, yumurtaların sağlıklı olmamasından veya rahimde polip, miyom gibi oluşumlardan kaynaklanır.

Erkek kısırlığında yaygın olarak görülen durumlar ise sperm sayısının ve hareketinin azalması, menide hiç sperm olmaması, varikosel, şeker hastalığı gibi sağlık sorunlarıdır. Bazı durumlarda kısırlık vitamin eksikliğinin de bir sonucu olabilir.

Peki kısırlık hangi vitamin eksikliğinde görülür? Kısırlık sorunu yaşayan çiftlerde genellikle D vitamini ve folik asit eksikliğine rastlanır.

Sağlık kuruluşuna başvuran hastalar, uzmanlara sıklıkla kısırlık genetik mi sorusunu yöneltirler. Bazı nadir durumlarda, özellikle erkek kısırlığında kısırlığın sebebi genetik faktörler olabilir.

Kısırlık Belirtileri Kadın ve Erkek

Günümüzde bazı çiftin yaşadığı sağlık sorunlarından bir tanesi de kısırlıktır. Peki kısırlık nasıl anlaşılır? Kısırlık belirtileri nelerdir? Kadında ve erkekte kısırlığın ortak belirtisi, korunmasız düzenli ilişkiye rağmen çocuk sahibi olamamaktır.

Buna ek olarak kısırlığa sebep olan faktörler ve kısırlık belirtileri cinsiyetlere göre farklılık gösterir. Kadınlarda yaygın olarak görülen kısırlık belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Adet düzensizlikleri veya adet olamama,
  • Adet döngüsünün 35 günden daha uzun veya 21 günden daha kısa sürmesi,
  • Uzun süren veya ağrılı geçen regl dönemleri,
  • Vücut ağırlığının olması gerekenden fazla olması ve kilo vermekte zorlanma,
  • Erkek tipi saç dökülmesi,
  • Karın, çene, yüz ve kollarda aşırı tüylenme ve kıllanma olması.

Sıklıkla sorulan sorulardan biri de “ Kadınlarda Kısırlık testi nasıl yapılır ?” şeklindedir. Kadın kısırlığı tanısı için ultrasonografi, ilaçlı rahim filmi ve bazı hormon testleri yapılabilir.

Erkeklerde kısırlık testi için öncelikle spermiogram testi ile spermlerin sayısı, kalitesi ve yapısı incelenir. Kısırlık testi erkek için yapıldığında da kadında olduğu gibi kan tahlilleri ile hormon değerleri incelenir. Erkeklerde yaygın olarak görülen kısırlık belirtileri şu şekildedir:

  • Testislerde ağrı ve şişlik olması,
  • İnmemiş testis,
  • Cinsel istek azlığı,
  • Boşalmada veya ereksiyon olmakta zorluk yaşanması,
  • Boşalma sırasında az meni gelmesi,
  • Memelerin anormal büyümesi,
  • Yüzdeki veya vücuttaki kılların azalması olarak sıralanabilir.

“Kısırlık belirtileri ne zaman ortaya çıkar ve kısırlık kaç yaşında belli olur?” şeklindeki soruların kesin bir cevabı yoktur. Ancak ergenliğe girmesi geciken çocuklarda kısırlığa neden olabilecek bir problemin olup olmadığının araştırılması gerekir.

Kısır Olan Erkeğin Çocuğu Olur mu?

Erkeğe bağlı kısırlık nedenlerinin arasında en sık rastlanan problem, sperm sayısının azlığı (oligospermi) ve hareket azlığıdır. Bazı durumlarda sperm şekil bozukluğu da erkeklerde kısırlığın sebebi olabilir.

Günümüzde tıbbın ve teknolojinin gelişmesi ile ejakülatta hiç spermi olmayan yani tıp dilindeki adıyla azospermi sorunu bulunan erkeklerin de çocuk sahibi olma şansı vardır.

Hiç spermi olmayan erkeklerde önemli tedavi seçeneklerinden bir tanesi spermi testislerde aramaktır. Bu yönteme mikro TESE yöntemi adı verilir. Yöntem sırasında testislere girilir ve burada bulunan canlı spermler aranır.

Erkek kısırlığına sebep olan faktör tespit edildikten sonra bazen çok basit tedavilerle çocuk sahibi olma şansını büyük oranda arttırmak mümkündür.

Kısırlığın sebebi varikosel adı verilen testislerde damar genişlemesi için ise cerrahi müdahale çözüm olabilir. Bunun yanında bazı durumlarda idrar yolunda veya üreme kanallarında bulunan enfeksiyonlar da sperm sayısı ve kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Bu gibi durumlarda antibiyotik ilaçlarla enfeksiyon kontrol altına alındığında sorun giderilebilir. Bunlara ek olarak hormon ilaçları da kısırlık tedavisinde kullanılabilir. Tüm bunlardan sonuç alınamaması halinde tüp bebek yöntemi erkeklerin çocuk sahibi olmasına yardımcı olur.

Kısır Olan Kadın Adet Görür mü?

Salgılanan FSH hormonunun etkisi ile yumurta hücresi büyümeye ve östrojen salgılamaya başlar. Rahim iç duvarı olası gebeliğe hazırlık için kalınlaşır.

Döngünün 14. gününde LH hormonunun etkisi ile bir tane yumurta çatlar. Sonrasında çatlayan yumurta hücresi fallop tüplerine atılır.
Eğer yumurta burada sperm ile buluşursa döllenme oluşur. Bu dönemde kan düzeyinde progesteron hormon düzeyi artar.

Progesteron hormonu da rahim iç dokusunun kanlanmasını ve kalınlaşmasını arttırır. Döllenme olmaması halinde rahim çözülerek kanamayı gerçekleştirir.

Bu duruma âdet kanaması adı verilir. Kadına bağlı kısırlıkta ilk bakılan kadının düzenli adet olup olmadığıdır. Ancak düzenli adet gören kadınlarda da çeşitli sebepler, kısırlığa sebep olabilir.

Bu nedenle düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebe kalamayan kadınlarda başka tetkikler yapılması gerekir. Öncelikle bazı kan testleri ile kadındaki FSH, LH, TSH, Prolaktin gibi hormonlar incelenir.

Kadına bağlı kısırlık nedenlerinin başında polikistik over sendromu adı verilen sağlık sorunu gelir. Polikistik over problemi bulunan hastalarda çoğu zaman insülin direnci de tespit edilir.

Bu nedenle kan tahlilleri ile insülin direnci olup olmadığı da incelenir. Bunlara ek olarak, adet görmesine rağmen gebe kalamayan kadınlarda tüplerin incelenmesi gerekir.

HSG adı verilen ilaçlı rahim filmi ile tüpler incelenir. Çünkü tüplerde tıkanıklık olması halinde doğal yollardan spermin yumurta ile buluşması son derece zorlaşır.

Kısırlık ile ilgili tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Aklınıza takılan tüm sorularınız için Umut Ol Umut Bul Facebook grubumuza üye olabilirsiniz.