Cinsel İlişkide Ağrının (Disparoni) Sebepleri Nelerdir?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Cinsel ilişkide ağrı, yanma, batma ve acı gibi şikayetlerin görülmesi olarak tanımlanan disparoni; halk arasında ağrılı cinsel ilişki olarak da bilinir. İlişki sırasında ağrı, ilk cinsel ilişki sırasında oluşabileceği gibi yıllar sonra da ortaya çıkabilir. Disparoni varlığında, ilişkiye girerken ağrı varlığı yineleyici niteliktedir. Farklı bir deyişle cinsel ilişki sırasında hissedilen ağrı ve acı gibi genital bölgede hissedilen şikayetler her ilişkide tekrarlanır. Cinsel ilişkide acı, ağrı, batma, yanma ya da yırtılma hissi olarak da tarif edilen bu yakınmalar, vajina bölgesinde, klitoriste, iç ve dış dudaklarda, kasıklarda oluşabilir. Ayrıca ilişkiden sonra karın ağrısı veya acı gibi yakınmalar da görülebilir. Disparoni, basit enfeksiyonlardan kaynaklanabileceği gibi daha ciddi sağlık problemlerinden dolayı da görülebilir. Yapılan çalışmalarda disparoni nedenlerinin %75’inin organik %25’inin ise psikolojik sebeplerden kaynaklandığı görülmüştür. Toplumda sık rastlanan bu rahatsızlık kadınlar tarafından çoğunlukla göz ardı edilir. Sıklıkla sorulan “Cinsel ilişki sırasında ağrı neden olur?” sorusunu yanıtlamadan önce “Disparoni nedir?” sorusunu yanıtlamak gerekir.

Cinsel İlişkide Ağrı (Disparoni) Nedir?

Disparoni, cinsel ilişki sırasında tekrarlayıcı ya da sürekli nitelikte vajina, kasık ve alt karın bölgesinde hissedilen acı, yanma ve ağrı gibi yakınmalarla karakterize bir rahatsızlıktır. Kısa süre ile ya da geçici özellikte olan ağrı ve acı, disparoni olarak kabul edilmez. Büyük çoğunlukla fiziksel etkenlerin ön planda olduğu bu rahatsızlık, psikolojik kaynaklı da olabilir. Ancak disparoninin neden olduğu bu yakınmalar, enfeksiyon varlığında da oluşabilir. Bu yüzden disparoniden söz edebilmek için, jinekolojik muayene ile bu hastalıkların elenmesi gerekir. Kişinin cinsellikten uzaklaşmasına yol açan bu durum, tedavi edilmediğinde cinsel isteksizlik, orgazm bozukluğu ve öz güvenin azalması gibi istenmeyen farklı durumlara yol açabilir. Cinsel ilişkide ağrı olarak da tanımlanabilen, cinsel birleşme (penetrasyon) öncesinde ya da sırasında oluşan disparoninin ilk cinsel birliktelikten itibaren görülmesi, primer disparoni olarak tanımlanır. Sekonder disparoni ise, sağlıklı bir şekilde cinsel ilişki yaşayan kadında, sonradan disparoniye bağlı şikayetlerin oluşması durumudur. Şikayetler yalnızca vajen girişinde ise bu durum, yüzeysel disparoni olarak tanımlanır. Ancak yakınmalar penetrasyon sırasında vajenin iç kısmında ya da karnın alt kısmında hissediliyorsa derin disparoni varlığından söz edilir. Sıklıkla sorulan “İlişki sırasında kasık ağrısı neden olur?” ya da “Cinsel ilişkide ağrı neden olur?” sorularının yanıtları için okumaya devam edin.

Cinsel İlişkide Ağrı Neden Oluşur?

Cinsel ilişkiye girerken yanma veya ilişki sırasında karın ağrısı gibi yakınmalarla karakterize olan disparoni, kadınlar arasında yaygın olarak görülür. Sıradan bir enfeksiyondan da kaynaklanabilen bu rahatsızlık, bazı durumlarda daha ciddi sağlık problemlerinin habercisi olabilir. Bu yüzden disparoni varlığında kişinin mutlaka hekime görünerek rahatsızlığın neden kaynaklandığının araştırılması ve tedavi edilmesi gerekir. Disparoninin primer, sekonder, yüzeysel ve derin disparoni olmak üzere 4 ayrı tipi bulunur. Primer disparoni, ilk cinsel ilişki deyiminden beri var olan şikayetlerin olduğu tipken, sekonder disparoni, sağlıklı cinsel ilişki yaşarken sonradan ortaya çıkan acı ve yanma gibi şikayetlerin varlığını ifade eder. Yüzeysel disparoni çoğunlukla, hymenin (kızlık zarı) sert olmasına, vajinal kuruluğa, genital enfeksiyonlara, zor doğum sonrası dikişlerin enfekte olmasına veya menopoz döneminde dokuların esnekliğini kaybetmesine bağlı olarak görülür.

Derin disparoni ise vajinal enfeksiyonlara, kitle varlığına, vajinal kuruluğa, vajen duvarlarının sarkmasına, doğumsal anomalilere, cerrahi müdahalelere ya da sentetik iç çamaşırlarına, ilişki sırasında kullanılan prezervatif, krem vb kozmetik ürünlere bağlı olarak gelişen alerjik reaksiyonlardan kaynaklanır. Endometriozis, pelvik enfeksiyonları, inflamatuar bağırsak hastalıkları, kabızlık, üretra ve mesane rahatsızlıkları, ilişkide kasık ağrısı, acı, yanma gibi belirtilere yol açabilir. Tüm bunların yanı sıra, geçmişte yaşanan taciz, tecavüz, ilk gece travması gibi durumlar, doğum sonrası depresyon, kişilik bozukluğu, partnerin erken boşalması, karşı cinse olan ilgi kaybı, partnere karşı duyulan güven problemleri gibi psikolojik nedenler de cinsel ilişki sırasında ağrı oluşumuna neden olabilir. Disparoni kaynaklı şikayetleri olanların sorduğu “İlişki sırasında acı neden olur?” sorusu bu şekilde cevaplanabilir.

Cinsel İlişkide Ağrının Sebepleri

Cinsel ilişki sırasında yanma, ağrı, acı veya ilişkiden sonra kasık ağrısı gibi belirtilere yol açan disparoninin yaygın sebepleri arasında vajinismus, vajinada kuruluk ve vulvar vestibulitis gibi rahatsızlıklar bulunur. Bu aynı zamanda “İlişkide yanma neden olur?” sorusunun yanıtı olarak da verilebilir.

1. Vajinismus: Çocukluk çağında oluşan korku, suçluluk duygusu ve ayıp, günah gibi kavramların büyük bir rol oynadığı vajinismus, kadınlar arasında en sık görülen cinsel işlev bozukluklarından biridir. Kişinin cinsel ilişkiye girmek istemesine rağmen bu eylemi sağlıklı bir şekilde gerçekleştirememesine neden olan bu rahatsızlıkta vajinal kaslar, istemsiz olarak kasılarak cinsel ilişkinin gerçekleşememesine ya da ağrılı bir şekilde gerçekleşmesine neden olur. Pelvik kasların istemsiz olarak kasılmasıyla oluşan bu hastalık, ilk cinsel birliktelikte ya da sonradan oluşabilir. %100 oranında tedavi edilebilen bu rahatsızlığın varlığında mutlaka hekime başvurulmalıdır.
2. Vajinal Kuruluk: Vajina girişinde bartholin ve skene bezleri bulunur. Bu bezlerin salgıladığı şeffaf ve kaygan sıvılar, penetrasyonun sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesinde önemli bir rol oynar. Vajinal lubrikasyon, (ıslanma) kişinin cinsel açıdan uyarılmasıyla kendiliğinden gerçekleşir. Ancak disparoni, depresyon, hormonal dengesizlik ve vajinal enfeksiyonlar gibi bazı sebepler, bu salgıların salınamamasına yol açabilir. Vajinal kuruluk varlığında penisin vajen içine girmesi zorlaşır. Bu durum da acı, ağrı, batma ve yanma gibi şikayetlere yol açar. Vajinal kuruluğun tedavisi altta yatan sebebe göre kişiye özel olarak uygulanır. Vajinal lubrikantlar olarak tanımlanan ilaçlarla ve gerektiğinde antibiyotik kullanımı ile tedavi edilir.
3. Vulvar Vestibulitis: Vulvar vestibulitis sendrom, (VVS) vajenin girişinde, hymen dolayındaki vestibulum adlı bölgenin inflamasyonuyla karakterize olan bir rahatsızlıktır. Kızlık zarının bitişiğinde ağrı ve acıya yol açan bu rahatsızlık varlığında kişi cinsel açıdan isteklidir. Kişi penetrasyon olmadan orgazm olabilir. Ancak halihazırda hassas olan bölge, cinsel birleşme sırasında oluşan temasa bağlı olarak kişinin, yanma, batma, ağrı ve acı hissetmesine yol açar. Vajinit olarak da bilinen vajinal enfeksiyonlardan ya da tampon, ped, kokulu tuvalet kağıdı, dar kıyafetler gibi nedenlerden kaynaklanabilen bu durumun tedavisinde öncelikle irritasyona neden olan etkenler ortadan kaldırılır. Vajinit varlığında ilaç tedavisi uygulanır. Bazı vakalarda cerrahi operasyon gerekebilir.

Cinsel İlişkide Ağrının Sebebi Nasıl Teşhis Edilir?

Disparoni tanısı için kişi hekime başvurduğunda hekim öncelikle jinekolojik muayene yapar. Gerekli olduğunda ultrasonografi ile üreme sistemi incelenir. Tanı için hekim, vajinal kültür, pap smear, idrar kültürü, biyopsi, kolposkopik ve/veya laparoskopik inceleme yapılmasını talep edebilir. Cinsel ilişkide ağrıya yol açan odağın saptanmasıyla tanı koyulur.

Cinsel İlişkide Yaşanan Ağrılar Nasıl Tedavi Edilir?

Cinsel ilişki sırasında oluşan ağrıların neden olduğu rahatsızlık tedavi edilmediğinde kişinin, cinsel ilişkiden uzaklaşmasına, orgazm bozukluğuna ve öz güveninin azalmasına yol açabilir. Bu yüzden disparoniye yol açan fiziksel ya da psikolojik nedenin saptanması son derece önemlidir. Disparoninin nedeninin belirlenmesinin ardından ilaçlı ya da cerrahi tedavi seçeneklerinin yanı sıra cinsel terapi gibi psikolojik tedavi yöntemleri de uygulanabilir.