Vajinismus Nedir? Belirtileri Nelerdir ve Tedavisi Nasıldır?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Vajinismus, genital bölge kaslarının istemsiz olarak kasılması ile kişinin cinsel ilişkiye girmesine engel olan bir rahatsızlıktır. Ülkemizde kadınlar arasında en sık görülen cinsel işlev bozukluğu olan vajinismus, zaman zaman çiftler arasında büyük bir sorun olabilir. Cinsel sorunların saptanması için yapılan bir çalışmada, ilk kez cinsel ilişkiye girecek olan kadınların %54’ünün duyduğu kaçınma, korku ve acı gibi hislerden dolayı cinsel ilişkinin gerçekleşemediği belirlenmiştir. Bu kadınların %17’sinin ikinci girişimlerinin de başarısızlıkla sonuçlandığı saptanmıştır. Çoğunlukla ilk kez cinsel ilişki denendiğinde ortaya çıkan vajinismus, jinekolojik muayene, düşük, kürtaj, doğum, kötü deneyim ve cinsel taciz vakalarından sonra da görülebilir. Kadının kendisini, suçlu ve değersiz hissetmesine yol açabilen bu durum, depresyona sürüklenmesine yol açabilir. Halk arasında ilişkiye girememe olarak da tanımlanan vajinismus %100 oranında tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır. Vajinismus tedavi yöntemleri konusuna geçmeden önce “Vajinismus nedir?” sorusunu yanıtlamak gerekir.

Vajinismus (İlişkiye Girememe Hastalığı) Nedir?

Cinsel ilişkiye giremeyenlerin sıklıkla sorduğu soruların başında “vajinismus nedir belirtileri nelerdir?” sorusu yer alır. Vajinismus hastalığı, toplumun yaklaşık olarak %10’unda görülen bir tür cinsel işlev bozukluğudur. Üretradan anüse kadar hat şeklinde uzanan pubococcygeus adlı kas grubu; doğum, idrar çıkışı ve vajenin kontrol edilmesi gibi işlevlerden sorumludur. Cinsel ilişki sırasında esneyerek, penisin içeri girmesini kolaylaştırır. Vajen girişindeki pubococcygeus kas grubunun istem dışı olarak kasılması olarak da tanımlanabilen vajinismus varlığında ise cinsel ilişki imkansız ya da çok ağrılı bir hale gelir. Tamamen istem dışı olarak gerçekleşen bu durum doktor muayenesi, tampon kullanımı ya da kişinin kendi parmağı ile dahi tetiklenebilir. Bazı kadınlarda kas blokajı yalnızca cinsel ilişki sırasında gerçekleşirken bazılarında tampon koyulması ya da hekim muayenesi sırasında da oluşabilir. Kasların kasılması ve vajen girişinin engellenmesiyle oluşan vajinismus varlığında cinsel eylemin devam ettirilmesi, diğer kas gruplarının da kasılmasına yol açabilir. Bu durumda kişi, kas spazmları yaşar ve nefes almakta dahi zorluk çekebilir. Eylemin sona erdirilmesinin ardından kaslar kendiliğinden eski haline döner. Vajinismus olanlar tarafından sıklıkla sorulan “Vajinismus hastalığı nedir?” sorusu bu şekilde yanıtlanabilir.

Vajinismus Nedenleri Nelerdir?

Vajinismus, yapısal kaynaklı olabilse de büyük oranda psikolojik etkenli olarak gelişir. Psikolojik nedenler arasında, hymen (kızlık zarı) yırtılması, namus kavramı, ilk gece korkusu gibi konularda edinilen yanlış bilgiler yer alır. Kulaktan dolma bu bilgiler, kişinin bilinçaltına yerleşir ve cinsel ilişkiye girmeyi engeller. Cinsel taciz, istismar, tecavüz gibi vakaların varlığı, küçük yaşta doğum anına tanıklık etmek, ebeveynlerin cinsel ilişkiye girdiğini görmek de vajinimusa yol açan psikolojik etkenler arasındadır. Kadının kendini beğenmemesi, yetersiz, kaygılı, stresli hissetmesi de vajinismus oluşumunda rol oynar. Bazı vakalarda vajinismus, ilk cinsel deneyimin ardından da görülebilir. İlk ilişki sırasında çok acı çekilmesi, beklenmedik miktarda kanama olması, ilişkiye zorlanmak gibi kötü deneyimler de ilerleyen dönemde vajinismusa yol açabilir. Vajinismus nedenleri arasında yer alan bir diğer durum da yapısal farklılıklardır. Vajinanın kısa olması, hymenin kalın ve sert yapıda olması, bartholin kisti, vulvar vestibulitis, pelvik inflamatuar hastalığı ve bazı vajinal enfeksiyonlar da vajinismusa neden olan yapısal nedenler arasında yer alır.

Vajinismus Belirtileri Nelerdir?

Halk arasında ilişkiye girememe hastalığı olarak da bilinen vajinismus pek çok belirti ile görülebilir. En yaygın olanı ise ilişki sırasında zorlanma, eşlik eden yanma ve acı hissidir. Penisin vajene zorla girmesi, girerken rahatsızlık hissi duyulması ya da şiddetli ağrı hissettirmesi de vajinismus belirtileri arasındadır. Ancak bazı durumlarda penetrasyon dahi gerçekleşemeyebilir. İlişkiye girememek, ilişki sırasında bacakları açamamak, partneri itmek, vajinaya tampon yerleştirememek, jinekolojik muayeneden korkmak, muayene masasına çıkamamak, kendi parmakları dahi vajene sokamamak, partnerin yanında çıplak kalamamak, genital bölgeye bakamamak gibi belirtiler de vajinismus varlığında görülebilir. Bekarlarda vajinismus belirtileri arasında ise ilk gece korkusu ve kızlık zarı yırtılması yer alır. Vajinismus, doktor ziyareti ile kolayca çözülebilen bir hastalık olmasına rağmen benzer sebeplerden dolayı kişi, hekime gitmekten de çekinebilir. Ancak bunun yaygın bir sağlık problemi olduğu ve tedavisinin bulunduğu unutulmamalıdır.

Vajinismus Çeşitleri

Vajinismus hastalığının iki farklı çeşidi bulunur. Primer vajinismus, ilk cinsel deneyim sırasında vajinanın kasılması ile karakterizedir. Primer vajinismus varlığında kişi, jinekolojik muayene olamaz, vajinaya fitil ya da tampon gibi nesneler koyamaz. Primer vajinismusun temel nedeni çoğunlukla ilk gece korkusudur. Sekonder vajinismus ise normal cinsel hayatı olan kişinin, zor doğum, kürtaj ve düşük gibi travmalar sonrasında ilişkiye giremez hale gelmesiyle oluşur. Temel nedeni korku duygusudur. Vajinismus tedavisi görenler, tüm bu yakınmalardan kurtulduktan sonra sağlıklı bir şekilde cinsel hayat sürebilir.

Primer Vajinismus

Pubococcygeus adlı kas grubunun istem dışı olarak kasılması sonucu oluşan spazma bağlı olarak kişinin, hiç ilişkiye giremediği ya da hiç ağrısız cinsel ilişkiye girememesi durumudur. Bu durum, çoğunlukla ilk cinsel ilişki deneyimi ya da jinekolojik muayene sırasında ortaya çıkar ve devam eder.

Sekonder Vajinismus

Vajinismusun bir diğer çeşidi olan sekonder vajinismus, daha önceden sağlıklı bir şekilde cinsel ilişki yaşayan kişinin, sonradan oluşan kasılmalar nedeniyle ilişkiye girememesi ya da ilişkiye girmeye çekinmesiyle görülür. Sıklıkla cerrahi müdahale; düşük, kürtaj, doğum, kötü deneyim ve cinsel taciz gibi vakalarından sonra ortaya çıkar. Cinsel ilişkiye girilmesinin önünde olan fiziksel engel kaldırılsa dahi kişi cinsel ilişkiye giremez. Bu gibi durumların varlığında sıklıkla sorulan sorulardan bir diğeri de “Vajinismus tedavisi nedir?” şeklindedir.

Vajinismus Tedavisi ve Tedavi Yöntemleri

Vajinismus %100 oranında tedavi edilebilen bir cinsel işlev bozukluğudur. Kişinin bunun bir rahatsızlık olduğunu kabullenmesi ve vajinismusla yüzleşmesi tedavinin ilk basamağıdır. Vajinismus tedavi merkezi ya da hekime başvurulmasının ardından doktor öncelikle hastanın öyküsünü dinler. Problemin ne zamandan beri var olduğunu sorgular. Daha sonra kişinin özel durumu göz önünde bulundurarak jinekolojik muayenesini yapar. Bu muayene, kişide vajinismusa yol açan yapısal bir bozukluğun varlığının araştırılması içindir. Tıpta hymen olarak tanımlanan kızlık zarının çok kalın ve sert olması durumunda, cinsel ilişkinin kolaylaştırılması için basit bir operasyonla kızlık zarı yırtılabilir. Gerektiğinde kişinin psikiyatri hekimiyle görüşmesi sağlanarak kişiye vajinismus terapisi yapılabilir. Kişiye kegel, solunum ve gevşeme egzersizleri önerilebilir. Kişinin kendi kendine eğitim vermesi ve gevşemesinin sağlanması için vajinal dilatör önerilebilir.

Vajinismus Tedavisi Ücreti

Vajinismus tedavisi yapan hastaneler sayıca bir hayli fazladır. Ancak vajinismusu yenmek için öncelikle kişinin, vajinismusun bir hastalık olduğuna ve bunun tedavi edilebileceğine ikna olması gerekir. İnternette karşılaşılan “10 adımda vajinismus tedavisi” gibi içeriklerin vajinismus tedavisi açısından medikal bir anlamı bulunmaz. Tıbbi bir rahatsızlık olan ve bir tür cinsel işlev bozukluğu olan vajinismusun tedavisi, medikal yöntemlerle yapılır. Vajinismus tedavisi ücreti her sağlık kuruluşunda farklı olabilir. Burada önemli olan hastanenin sağladığı fiziki imkanlar ve doktorun bu konudaki tecrübesidir. Vajinismus tedavi fiyatları arasında seçim yapılmadan önce bunlar göz önünde bulundurulmalıdır.