Yalancı Gebelik Nedir?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Kişinin fiziksel ve psikolojik olarak hamilelik belirtilerini yaşamasına rağmen, hamile olmaması durumuna pseudocyesis ya da farklı bir deyişle yalancı gebelik denir. Adetten kesilme, mide bulantısı, memelerde büyüme, aşerme gibi hamilelik belirtilerinin görülmesine rağmen gerçekte gebe olmama durumu olan yalancı gebelik, kişinin ruh hâlini ve bedenini etkileyen bir rahatsızlıktır. Gebelikte kan düzeyinde hızla yükselmesi gereken beta HCG hormon düzeyinde hiçbir değişim yaşanmaması ile ortaya çıkan bu durum, gebe kalmayı arzulayanlar için hayal kırıklığı ile sonuçlanır.

Bazı durumlarda kişinin 9 aylık hamile gibi görünmesine, meme ucundan süt gelmesine dahi sebep olabilen bu rahatsızlık, psikolojik bozukluğun fiziksel yansıması olarak açıklanır. Bu yüzden psikolojik gebelik olarak da bilinir. Tekrarlayan düşükler ile sonuçlanan gebelikler başta olmak üzere çoğunlukla rahmi alınan, tüpleri bağlanan ya da diğer sebeplerden ötürü gebe kalma ihtimali olmayan kadınlar arasında yaygın olarak yaşanan yalancı gebelik nasıl anlaşılır sorusunu yanıtlamadan önce yalancı gebelik nedir bunu iyi anlamak gerekir.

Yalancı Gebelik Nedir?

Halk arasında sahte gebelik olarak da bilinen yalancı gebelik, kişinin gebe olmamasına rağmen kendisini hamile sanması olarak tanımlanır. Yalancı hamilelik vakalarında kişi, vücudunda fiziksel ve psikolojik olarak gebelik belirtileri hissetmesine rağmen aslında hamile değildir. Yalancı gebelik yaşayan kişinin gebe olmadığına ikna edilmesi de bu yüzden oldukça zordur. Yapılan laboratuvar testlerine ve ultrason ile yapılan görüntülemeye rağmen kişi gebe olduğu konusunda ısrarcı olabilir. Hatta ultrasonda bebeği hekimin göremediğini fakat kendisinin gördüğünü iddia edebilir. Yalancı gebeliğin oluşmasında katkısı bulunan etkenlerin başında psikolojik nedenler yatar.

Özellikle gebe kalmayı saplantı hâline getiren, gebe kalmaktan çok korkan, bebeğin cinsiyeti ile ilgili olarak çelişkili duygular yaşayan kişilerde görülen yalancı gebelik vakaları, bazı durumlarda farklı sebeplerden dolayı tüpleri bağlanan, histerektomi ya da farklı bir deyişle rahmi tamamen alınan ve bu gibi fiziksel sebeplerle gebe kalması mümkün olmayan kişilerde de görülebilir. Ayrıca çevre baskısı ile oluşan çocuk isteği de yalancı gebelik olarak bilinen pseudocyesise yol açan etkenler arasında yer alır. Ancak bu durum kişinin gebe olmadığını değiştirmez. Yalancı gebelik vakalarında kişi, aşerme, sabah bulantısı, kusma, adetten kesilme, yorgunluk, renk ve kokulara karşı hassasiyet, memelerin büyümesi ve hassaslaşması, meme ucundan süt gelmesi, karnın büyümesi, göbek deliğinin ters dönmesi, iştah artışı, kilo alma, serviksin yumuşaması gibi pek çok gebelik belirtisi gösterebilir. Bu yönüyle değerlendirildiğinde yalancı gebelik belirtileri aslında normal gebelik belirtileri ile birebir örtüşür. Fiziksel olarak görülen en sık belirti karın bölgesinde oluşan şişliktir. Normal şartlar altında bebeğin gelişmesi ile birlikte oluşan abdominal büyüme ya da farklı bir deyişle büyüyen anne adayının karnı, yalancı gebelikte de aynı şekilde büyür.

Çoğunlukla gaz, kilo ve dışkıdan kaynaklanan karın büyümesi, kişinin gebe olduğunu düşünmesine yol açar. Yaygın olarak görülen bir diğer belirti de âdet kesilmesidir. Pek çok kişi, bebeğin hareketlerini hissettiğini ya da kalp atışlarını hissettiğini de söylemektedir. Bu duruma tam olarak neyin sebep olduğu henüz anlaşılamasa da, yalancı gebelik çoğunlukla psikolojik, nadiren endokrinolojik sistem ve merkezi sinir sistemi ile ilgili sorunlardan kaynaklanır. Yapılan jinekolojik muayene, ek laboratuvar testi ve ultrasonografi ile yapılan görüntüleme sonucu kişinin gebe olmadığı anlaşıldıktan sonra bu durum kişiye dikkatli bir dille anlatılır ve kişinin psikiyatri hekimi ile görüşmesi sağlanır. Vakaların büyük çoğunluğunda kadınlığının yetersiz olduğunu düşünen kişilerin yaşadığı bu durum, çok ender olarak erkeklerde de görülebilir. Erkeklerde görülen yalancı gebelik, çoğunlukla eşin doğum yapmasından sonra meydana gelir. Nadir olarak eşi ile birlikte eş zamanlı olarak gebelik belirtileri de yaşayabilir. Erkeklerin yaşadığı yalancı gebelik vakalarında belirtiler kadınlara göre farklıdır. Daha ziyade kilo alma, sırt ve karın ağrısı, aşerme gibi bulgularla karakterizedir. Bu durumun baba adayında empati yeteneğinin yüksek olmasından ve kendini eşinin yerine koymasından kaynaklandığı düşünülmektedir.

Yalancı Gebelik Nasıl Anlaşılır?

Hemen hemen her yaşta görülen yalancı gebelik vakalarına, çoğunlukla otuzlu yaşların başında olan kişilerde rastlanır. Doğurganlık ile ilgili problem yaşayan, daha önce gebeliği düşük ile sonuçlanan, ölü doğum ile karşılaşan ya da asla çocuk sahibi olamayacağı söylenen kişilerde görülme sıklığı daha fazladır. Ancak hiç cinsel ilişkide bulunmamış ya da menopoz dönemine girmiş kadınlarda da yalancı gebelik görülebilir. Eskiye oranla günümüzde daha ender olarak görülen yalancı gebelik, gerçek bir gebelik gibi belirtiler gösterdiğinden, tıbbi olarak değerlendirilmediği sürece gerçek gebelikten farksızdır. Kişi kendisini, eşini ve çevresindekileri rahatlıkla gebe olduğuna ikna edebilir. Ancak eskiye kıyasla günümüzde gebelik daha hızlı ve kolay bir şekilde laboratuvar ve radyolojik görüntüleme ile anlaşılabilir olduğundan, kişinin gebe olmadığına ikna edilmesi de daha kolaydır.

Yalancı gebelikte evde yapılan gebelik testinin negatif çıkması çoğu zaman kişinin ikna olması için yeterli olurken, bazı durumlarda gebe olduğu konusunda ısrarcı olan ve gebelik testlerine güvenmeyen kişi hekime başvurarak muayene olmak isteyebilir. Yapılan jinekolojik muayene sonrasında kişinin gebe olmadığı anlaşılsa da, çoğunlukla kesin tanı için kanda bakılan ve gebelikte artış gösteren beta HCG hormon düzeyinin yükselmemesi ve ultrasonografi ile yapılan görüntüleme ile rahimde fetüsün görülmemesi, gebelik olmadığının en açık ispatıdır. Özellikle gelişen teknoloji sayesinde ultrason görüntülerinin daha anlaşılır hale gelmesi ile elde edilen görüntülerin ışığında gebe olduğunu düşünen kişiler rahatlıkla gebe olmadıkları konusunda ikna edilebilir.

Yalancı Gebelik Nasıl Oluşur?

Ortalama olarak her 22 bin kadında bir rastlanan yalancı gebelik vakalarının oluşumundaki sebep henüz kesin olarak anlaşılamasa da günümüzde psikolojik sebeplerin yol açtığı bir durum olarak değerlendirilir. Yalancı gebelik ya da sahte gebelik vakaları, gebe kalmak konusunda ısrarcı olan ve bu durumu saplantı haline getiren kişiler, pek çok farklı durumdan dolayı kısır olduğunu öğrenenler, evlenmek istediği halde evlenmesine izin verilmeyen kişiler, üreme organlarında problem olup, bu yüzden opere edilenler arasında yaygın olarak görülür. Bebek sahibi olmak isteyen ancak kısırlık ya da menopoz dönemi gibi hamile kalması tıbben mümkün olmayan kişiler arasında da sıklıkla görülen bu durumun altında çoğunlukla psikolojik sebepler yatar. Bu yüzden yalancı gebelik yaşayan kişiye daha özenli ve dikkatli yaklaşılması ve durumun doğru bir dille kendisine anlatılması gerekir.

Yalancı Gebelik Nasıl Tedavi Edilir?

Yalancı gebelik varlığı, yapılan kan testi ve ultrason ile yapılan görüntüleme ile teşhis edildikten sonra bu durum kişiye uygun bir dille anlatılır. Daha sonra psikiyatri uzmanı ile görüşmesi konusunda öneride bulunulur. Kişinin psikolojik yardım almaya ikna edilmesi ile birlikte tedavi süreci başlar. Yalancı gebelik oluşumuna neden olan etkenler hekim tarafından ayrıntılı olarak sorgulanır. Altta yatan sebebe dönük olarak korku, arzu ya da yarım kalmış, çözülememiş meseleler üzerinde yoğunlaşılır. Yalancı gebeliğe neden olan, altta yatan depresif bir ruh hâli, majör depresyon ya da psikotik bir durum olabilir. Bu sebep anlaşıldıktan sonra terapi ve ilaçlı tedavi gibi yöntemlere başvurularak, yalancı gebelik tedavi edilir.