Tüp Bebekte İkiz Gebelik Sebepleri Nelerdir?


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Herhangi bir sağlık problemi nedeniyle doğal yollarla çocuk sahibi olamayan çiftlerin sıklıkla başvurduğu bir yöntem olan tüp bebek tedavisi, çeşitli yönleriyle bu tedaviyi almayı planlayan çiftler için merak konusudur.

Halk arasında da çokça konuşulan ve bazı yönleriyle çoğu kişi tarafından yanlış yorumlanan tüp bebek tedavisine başlayacak olan kişilerin bu konuda uzman kişilerce görüş alması ve doğru bilgiye ulaşması tedavi beklentilerinin karşılanması açısından oldukça önemlidir.

Tedavisine başlayacak olan çiftlerin en sık sorduğu sorulardan birkaçı; tüp bebekte ikiz olma şansı nedir, tek embriyo transferi ile ikiz gebelik olur mu, 2 embriyo transferi ikiz gebelik olur mu gibi sorulardır. İşte tüp bebekte ikiz gebelik olma ihtimali ile ilgisi bilinmesi gereken tüm detaylar…

İkiz Gebelik Nedir?

Döllenme sonucunda rahim içerisinde birden fazla fetüsün oluşarak gelişmeye başlaması çoğul gebelik olarak adlandırılır. Çoğul gebeliklerin çok büyük bir kısmı ise iki bebeğin dünyaya geldiği ikiz gebeliklerden oluşur.

İkiz gebelikler, iki farklı şekilde oluşabilir. Bunlardan ilki tek bir yumurtanın sperm ile döllenmesi sonucu oluşan embriyonun daha sonradan ikiye bölünmesi ile oluşan tek yumurta ikizleridir. Diğer ikiz türü ise kadın vücudunda aynı ay içerisinde üretilen iki farklı yumurta hücresinin iki farklı sperm ile döllenmesi sonucunda oluşan çift yumurta ikizleridir.

Tek yumurta ikizleri aynı genetik yapıya sahiptir ve dolayısıyla aynı cinsiyettedir. Çift yumurta ikizleri ise farklı yumurta ve spermlerin birleşmesi ile oluştuğundan farklı genetik yapıya sahiptir, cinsiyetleri aynı veya farklı olabilir. İkiz gebelikle ilgili merak edilen bir diğer konu da tüp bebekte ikizlerden birinin düşmesi durumudur.

İkiz gebeliklerde hamileliğin henüz erken dönemlerinde iken bebeklerden birinin düşmesi söz konusu olabilir. Erken aylarda oluşan bu durum kaybolan ikiz sendromu adıyla da bilinir. Böyle bir durumda genellikle diğer bebek olumsuz etkilenmez ve gebelik devam eder.
İkinci ve üçüncü trimesterlerdeki ikiz gebeliklerde ise bebeklerden birinin kaybı erken doğumu zorunlu hale getirir.

Tüp Bebekte İkiz Gebelik Olma İhtimali

Tüp bebekte ikiz olma şansı nedir, embriyo transferi ikiz gebelik olur mu gibi sorular tüp bebek tedavisine başlayan çiftler tarafından sıklıkla sorulan sorulardır. Normal şartlarla doğal yollarla oluşan gebeliklerin ikiz gebelik olma ihtimali %1 gibi düşük bir orana sahiptir.

Günümüzde ise tüp bebek tedavileri ile birden fazla embriyonun transferi gerçekleştirilebildiğinden, ikiz gebelik olasılığı doğal yolla oluşan gebeliklere oranla daha yüksektir. Çoğul gebeliklerin riskli gebelikler olması nedeniyle son yıllarda çıkan yönetmeliklerle embriyo transferi sayısında kısıtlamaya gidilmiştir. Bunun sonucunda tüp bebek tedavisiyle ikiz gebelik oluşma oranı da düşmüştür.

Genel olarak bakıldığında tüp bebek tedavisi ile gerçekleşen gebeliklerde ikiz gebelik olasılığı %10 civarındadır. Yani her 10 gebelikten yalnızca biri ikiz gebeliktir. Bu oran yüksek bir olasılık olmamasına karşılık doğal yolla oluşan hamileliklerden on kat daha yüksek bir ikiz gebelik şansı söz konusu olduğundan tüp bebek tedavisinin ikiz gebelik şansını yükselttiği söylenebilir.

Fakat burada devlet tarafından anne yaşı ve önceki tüp bebek denemeleri göz önünde bulundurularak embriyo transferini sınırlandıran bazı yasal düzenlemeler mevcuttur. 2010 yılında getirilen yönetmelikle birlikte 35 yaşından küçük ve daha önceden hiç tüp bebek denemesi yapmamış olan kadınlara çift embriyo transferinin yapılması yasaklanmıştır.

35 yaşın üzerindeki kadınlara veya 35 yaşın altında olmasına karşın daha önceden iki kez başarısız tüp bebek tedavisi geçirmiş olan kadınlarda çift embriyo transferi yapılabilmektedir. Tek embriyo transferi yapılması halinde yalnızca %1 oranında tek yumurta ikizi oluşma olasılığı vardır. Çift embriyo transferi yapılması durumunda ise ikiz gebelik oranı maksimum %10 olarak belirtilebilir.

Tüp Bebekte İkiz Gebelik Değerleri

Tüp bebek tedavisi sonucunda gebeliğin oluşup oluşmadığının ilk araştırması, kanda gebelik testi olarak bilinen Beta HCG testi ile yapılır. Çoğul olmayan bir gebelikte haftaya göre yaklaşık Beta HCG hormonu seviyeleri şu şekildedir:

  • Gebelik yok ise Beta HCG<5 mIU/mL
  • 3 haftalık gebelikte 5-50 mIU/mL
  • 4 haftalık gebelikte 5-425 mIU/mL
  • 5 haftalık gebelikte 18-7.340 mIU/mL
  • 6 haftalık gebelikte 1.080-56.500 mIU/mL

Bu değerler tek bir fetüsün bulunduğu gebelikler için belirlenen ortalama değerlerdir. Fakat tüp bebekte ikiz gebelik değerleri tekil gebeliklere oranla %30-50 gibi bir oranda daha yüksek olabilir. 3-4 haftalık bir ikiz gebelikte Beta HCG düzeyi 5.000-10.000 mIU/mL, 4-5 haftalık bir ikiz gebelikte ise Beta HCG seviyesi 10.000-50.000 mIU/mL aralığında olabilir.

Böyle yüksek Beta HCG değerlerinin tespit edilmesi doğrudan ikiz gebelik teşhisinin konulması için yeterli değildir. Kesin teşhis için ultrason muayenesinde gebelik kesesinin veya keselerinin görülmesi beklenmelidir. Tüp bebekte ikiz gebelik belirtileri ise bilinen genel hamilelik belirtileri ile aynıdır, fakat tansiyon düşüklüğü, bulantı ve kusma, bel ve kasık ağrısı gibi rahatsızlıklar bir miktar daha yoğun olabilir.

İkiz Gebeliklerde Oluşan Riskler Nelerdir?

Çoğul gebelikler, anne ve bebek açısından çeşitli riskleri de beraberinde getirdiğinden tüp bebek tedavilerinde çoğul gebelik yasal anlamda denetim altında tutulan bir durumdur. Transfer edilen embriyo sayısı arttığında gebelik şansı arttığı gibi ikiz gebelik olasılığı da yükseldiğinden embriyo transferi sayısı yönetmelikler kapsamında belirlenmiştir.

Yukarıda da belirtildiği gibi gebelik şansını azaltan yaş veya başarısız tüp bebek denemesi gibi durumlar haricinde yalnızca tek bir embriyo transferi yapılabilir. İkiz gebeliklerde oluşan riskler, bir bakıma tekil gebeliklerde de söz konusu olan bazı risklerin görülme olasılığının artmasından kaynaklanır.

İki farklı bebeğin anne karnında büyümekte olması nedeniyle annede anemi, preeklampsi, düşük ve erken doğum riskleri yükselir. Bunun yanı sıra normal doğum riskli olduğundan çoğul gebeliklerin çok büyük bir kısmında sezaryen doğum tercih edilir.

Doğumda annenin kaybedilmesi olasılığı, çoğul gebeliklerde tekil gebeliklere oranla iki kat daha yüksektir. Bununla birlikte bebeklerde de intrauterin büyüme geriliği gibi bazı sağlık sorunlarının görülme olasılığı daha yüksektir.

İkiz gebeliklerin yaklaşık %60’ında erken doğum gelişir. Erken doğum nedeniyle prematüre olarak dünyaya gelen bebeklerde çeşitli sağlık sorunlarına yakalanma ve ölüm riski artarken bebeklerin uzun süre kuvözde kalması da gerekebilir. Tüm bu nedenlerden dolayı ikiz, üçüz veya daha fazla fetüsün yer aldığı çoğul gebelikler riskli gebelik olarak kabul edilir.

Sonuç olarak tüp bebekte ikiz gebelik olma ihtimali transfer edilen embriyo sayısına bağlıdır. 1 embriyodan ikiz olur mu, tek embriyo transferi ile ikiz gebelik olur mu sorularının yanıtı, %1 gibi çok düşük bir oranda tek yumurta ikizliği ihtimali olarak belirtilebilir.

2 embriyo transferi ikiz gebelik olur mu sorusu ise daha yüksek bir olasılık içerir fakat bu olasılık da %10 civarındadır. Kısacası tüp bebek tedavilerinde çoğul gebelik olasılığı sanıldığı kadar yüksek değildir.

Tüp bebek konusundaki tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.