Tüp Bebek Transfer Sonrası Tutunma Belirtileri Nelerdir?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Tüp bebek tedavisinde yapılan transfer işlemi sonrasında tutunma, doğal yollardan elde edilen gebeliklere kıyasla çok daha hızlı olur. Tutunma işlemi ve belirtileri hakkında ayrıntılı bilgilere geçmeden önce tüp bebek tedavisinde tutunma aşamasının nasıl gerçekleştiği iyi anlaşılmalıdır.

Ağrısız ve acısız bir yöntem olan “ovum pick up” (OPU) yani yumurta toplama işleminden sonra toplanan yumurtalar laboratuvar ortamında sperm hücreleri ile birleştirilir. Elde edilen embriyo, anne adayının rahmine transfer edilir. Tüp bebek tedavisinde son aşama olan embriyo transferi; anestezi kullanılmadan, jinekolojik muayene pozisyonunda yatırılan anne adayının rahmine embriyonun katater yardımıyla yerleştirilmesi ile gerçekleştirilir.

Gebeliğin sağlanıp sağlanamadığını kontrol etmek için işlemden 12 gün sonra kandaki Beta HCG hormon düzeyi kontrol edilir. Bu süre içinde anne adayının vücudunda hormonal olarak bir değişiklik olmadığı için genellikle tüp bebek embriyo tutunma belirtileri de görülmez. Gebelik testinin pozitif olması da, gebelik sürecinin başarı ile devam edeceği anlamına gelmez. Doğal yollardan elde edilen gebeliklerde olduğu gibi, tüp bebek tedavisi sonrasındaki ilk 3 ayda da düşük riski bulunur. Tüp bebek tutunma kanaması olarak bilinen lekelenme ya da kısa süreli, az miktarda kanama, implantasyon sürecine bağlı olarak görülebilir. Bu tip kanamalar gebeliği etkilemese de, çok miktarda, kahverengi ya da açık renkli kanama görüldüğünde hekime başvurulması gerekir. Tüp bebek transfer sonrası tutunma kanaması, bebeğin kesinlikle düştüğü anlamına gelmez. Bu yüzden, bir kanama ile karşılaşılması durumunda hekim tarafından reçete edilen ilaçların kullanımına devam edilmelidir.

Tüp Bebek Tedavisinde Tutunma Nedir?

Tüp bebek yönteminde laboratuvar ortamında meydana gelen embriyo, hassas cihazlar yardımıyla gözlem altında tutulur. Ana rahmi ortamını sağlayan kültür vasatları, uygun ısı koşulları ve anne karnında bulunan oksijen ve karbondioksit gazlarını birebir sağlayan ileri teknolojik cihazlarda embriyolar, transfer öncesinde 2 ile 5 gün bekletilir. Sonrasında incelenerek büyüme oranları değerlendirilir ve en iyi durumda olan embriyo ya da embriyolar, kateter yardımı ile ana rahmine transfer edilir.

Daha önceden hazır hâle getirilen rahim duvarı ya da diğer bir deyişle endometriuma tutunmaya hazır olan embriyo dış kabuğundan çıkar. Rahim duvarına tutunan embriyo bu bölgede gelişimine devam eder. Bu durum tüp bebek tedavisinde tutunma olarak adlandırılır. Tüp bebek tedavisinde dikkat edilmesi gerekenlerden en önemlileri; bu süreç içinde sigara ve alkol kullanımından uzak durulması, hekim tarafından reçete edilen ilaçların düzenli olarak kullanılmasıdır. Böylece tutunmanın gerçekleşme ve embriyonun sağlıklı bir şekilde büyüme şansı artar.

Embriyo Transferi Sonrası Ne Yapmalı?

Halk arasında yaygın olarak bilinen, embriyo transferi sonrası yarım saat yatay pozisyonda kalma durumu, yapılan araştırmalara göre embriyonun tutunması ile bağlantılı değildir. Transfer sonrası hemen ayağa kalkan ve 1 saat yatarak dinlenen hastaların gebelik oranları arasında net bir fark bulunamamıştır. Bu yüzden, yapılan araştırmalar ışığında anne adayının embriyo transferi işlemi sonrası bir süre yatmasına gerek yoktur. Embriyonun rahme bırakılmasından sonra cinsel ilişkiye girilmesi de embriyonun tutunma şansını azaltmaz. Aksine erkek ejakulatında bulunan ve kadına geçen sıvılar, anne adayının bağışıklık sistemini baskılayarak, embriyonun tutunmasını kolaylaştırır.

Embriyo transferi sonrası aşırı hareket ve spor ile ilgili olarak net bir çalışma bulunmamaktadır. Ancak vücutta titreşimlere sebep olduğu bilinen spor dalları, embriyonun düşmesine sebep olabilir. Ayrıca yapılan egzersiz ile birlikte vücut ısısının yükselmesi de düşüğe sebep olabilir. Embriyo transferi sonrasında anne adayı, endişe ve stresten uzak durmalı; dengeli ve sağlıklı beslenmeli, hekim tarafından verilen ilaçlarını aksatmadan kullanmalıdır.

Embriyo Ne Zaman Tutunur?

Embriyonun ana rahmine bırakılması işlemi, yumurtaların toplanıp laboratuvar ortamında döllenmesini takip eden 3. ya da 5. günde yapılır. Çoğunlukla blastokist olarak bilinen 5. günde yapılan transfer işlemi tercih edilir. Bu dönemde gebelik sağlama potansiyeli en yüksek olan embriyo seçilir. Ancak transferin hangi günde yapılacağı embriyo sayısı ve kalitesine bağlıdır. Anne adayının yaşı da transfer işleminin kaçıncı günde yapılacağını belirleyen bir diğer etkendir. Doğal yollarla sağlanan gebeliklerde tutunma süresi yaklaşık 20 ile 24 gün sürer. Blastokist aşamasında yapılan transferlerde embriyonun ana rahmine tutunması ise aynı gün içinde ya da ertesi gün gerçekleşir. Eğer embriyo blastokist aşamasındayken transfer edilmez ise, embriyonun transferini takip eden 4. ya da 5. günde rahim tutunması başlar.

Tüp bebek tedavisinde gebeliğin başlangıç tarihi, yumurtaların toplandığı gün olarak kabul edilir. Bunun sebebi yumurtaların toplandığı gün laboratuvar ortamında, sperm tarafından döllenmesidir. Gebeliğin sağlanıp sağlanamadığı ise 12. günde yapılan kan testi ile net olarak anlaşılır. İlerleyen günlerde tekrar yapılan kan testi ile hormon düzeylerinin artışı kontrol edilir. Gebeliğin 8. haftasında ultrasonografi ile yapılan değerlendirmeyle kese ya da kalp atışı görülür. Bazı durumlarda geç tutunma da görülebilir. Gebelik sürecine ve doğum sonrası herhangi bir etkisi bulunmayan bu durum, tamamen anne adayının geç yumurtlamasına bağlıdır. Böyle bir durumda gebelik haftasının hesaplanması 1 hafta kadar sapabilir.

Tüp Bebek Sonrası Tutunma Belirtileri Nelerdir?

Tüp bebek tedavisinin önemli ve son aşaması olan tüp bebek transferinden sonra tutunma belirtileri, embriyo transferinden sonraki birkaç gün içinde görülen, kasık ve bel ağrısı şikayetleridir. Ancak kasık ya da bel ağrısı başlı başına gebelik belirtisi olmadığı için bu yakınmalar tüp bebek transfer sonrası tutunma belirtileri arasında yer almaz. Oluşan bel ya da kasık ağrısı semptomları her anne adayında görülmediği gibi embriyo transferi sonrasında bazı kadınlarda görülen bel veya kasık ağrısı ile ilgili kesinleşmiş bir veri de bulunmamaktadır.

Gebeliğin sağlanıp sağlanmadığı, transfer işlemi sonrasında kanda bakılan Beta HCG hormon düzeyi ile kesin ve net olarak anlaşılır. Çok erken dönemde tansiyon düşüklüğü, bulantı, kusma gibi belirtiler de görülmez. Kanda artan Beta HCG hormon düzeyine bağlı olarak hamileliğin ilerleyen aşamalarında, bazı gebelerde bu şikayetler görülebilir. Tüp bebek tedavisinde tutunma belirtileri, normal yollardan sağlanan gebelik ile aynıdır. Kan testinde görülen pozitiflik ile netleşen gebelik durumu sonrasında bazı anne adaylarında koku ve tatlara karşı duyarlılık artabilir.

Bunlara ek olarak tüp bebek sonrası tutunma belirtileri arasında iştah artışı da görülebilir. Bu belirtiler çoğunlukla kan testinden sonra ortaya çıksa da bazen embriyo transferi sonrasında da görülebilir. Gebeliğin oluşumunu takip eden 4. haftadan sonra bazı anne adayları mide bulantısından şikayet edebilir. Ancak kan testi öncesinde böyle bir belirtinin varlığı çoğunlukla psikolojik olarak görülür. Kan testi öncesinde görülen mide hassasiyeti ve bulantısı, heyecana ve strese bağlanabilir.

Embriyo transferi sonrasında nadiren de olsa kanama ya da lekelenme görülebilir. Tutunma belirtileri arasında da görülen bu durumun esas sebebi, transfer işlemi sırasında kateterin ilgili bölgeyi travmatize etmesinden kaynaklanır. İmplantasyon sürecine bağlı olarak görülen bu kanamalar, kısa süreli ve çok az miktardadır ve gebeliğin oluşum sürecini etkilemez. Tüp bebek tutunma belirtileri arasında daha pek çok belirti olduğu söylense de bu yakınmalar bilimsel olarak gebelik ile birebir ilişkilendirilmiş değildir. Doğal yollarla sağlanan gebelikte olduğu gibi, tüp bebek ile elde edilen gebelik de ancak kan testi ile anlaşılır. Gebelik boyunca anne adayları farklı belirtiler hissedebilir.

Tüm gebelik süresi boyunca iyimser olunmalı ve kulaktan dolma bilgilerden uzak durulmalıdır. Tüp bebek için uygulanan embriyo transferi sonrası oluşan şikayetleriniz ve aklınıza takılan diğer sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.