Sperm yoksa nasıl oluşur, ölü sperm hücresi nasıl canlanır, spermi 0 olanlar ne yapmalıdır? Baba olmak isteyen birçok erkek bu soruların cevabını merak ediyor. Erkekte sperm olmaması durumunda nasıl bir tedavi yöntemi izlenir ve nasıl gebelik oluşur tüm bunları yazımızda bulabilirsiniz.

Hormonal bozukluklar, kanser tedavisi nedeniyle kemoterapi ya da radyoterapi uygulanması, testis kanserleri, testislerin doğuştan torbada olmaması, kabakulak ve genetik bozukluklar gibi faktörler erkekte sperm olmaması nedenleri olarak sayılabilir.

Bazen de sperm üretimi olur ama spermi taşıyan kanallar tıkandığı için kısırlık sorunu ortaya çıkar. Fakat gelişen tıp sayesinde erkek kısırlığında artık mucizeler yaratılabiliyor.

Sperm Sayısı Düşük Olursa Nasıl Bir Yol İzlenmelidir?

Spermin çok az olduğu durumlarda mikroenjeksiyon yönteminin tercih edilmesi gerekir. Tüp bebek uygulamalarında yoğun olarak kullanılan mikroenjeksiyon işleminde canlı sperm hücresi en fazla 400 kat büyütülmektedir. Yapılan bu büyütmede spermin genel morfolojik özellikleri (baş yapısı, boyun yapısı ve kuyruk yapısı) incelenebilir.
Bahçeci Tüp Bebek Merkezlerinde bütün ivf uygulamaları, IMSI adı verilen yöntemle büyük büyütmeli objektifler ve özel optik sistemler aracılığıyla yapılır. Spermler 400 kat yerine 8.000 kata kadar büyütülerek sperm başı içerisindeki bozuk yapılar ayırt edilir. Bunun için ekstra bir maliyet alınmaz. Bu sayede normal ya da normale yakın spermlerin seçimi sağlanır.

Düşük Sperm Sayısı Tedavisi

Düşük sperm sayısı gebeliğin oluşmasına yetmeyecek sayıda spermin bulunması anlamına gelmektedir. Düşük sperm sayısının; inmemiş testisler, varikosel, enfeksiyon, boşalma problemleri, hormon dengesizlikleri, spermi taşıyan tüpteki sorunlar, kromozom defektleri gibi çeşitli sebepleri olabilmektedir. Bu yüzden düşük sperm sayısı tedavisi de hastanın durumuna göre değişiklik göstermektedir.

Cerrahi işlem ya da ilaçla tedavi hastanın problemi belirlendikten sonra karar verilerek uygulanır. Bunların yanında biyolojik saat, dar giyinmek, aşırı egzersiz gibi faktörler de düşük sperm sayısına neden olabilmektedir. Yaş ilerledikçe sperm sayısı düşer, bunun için evlenmeyi erteleyen erkeklerin sperm dondurması önerilir. Genç yaşlardan itibaren de çok dar giyinmemek ve aşırı egzersizden kaçınmak da bir önlem olarak tavsiye edilir.

Ölü Sperm Hücrelerini Canlandırmak

Sperm kalitesini artırmak için yaşam kalitesini artırmak gerekmektedir. Sigara ve alkol kullanımını sonlandırmak sperm kalitesinin artması için oldukça önemlidir. Düzenli egzersiz yapmak ve beslenmenize dikkat etmek de sperm kalitesini etkiler. Eğer fazla kilonuz varsa rejim yapmalı ve ideal kilonuza gelmeniz gerekir.
Bunların yanı sıra, doktorunuzun önereceği ilaçları kullanmanız gerekmektedir. Piyasa da sperm kalitesini artırdığını veya ölü spermleri canlandırdığını iddia eden birçok ilaç ve bitkisel karışım satılmaktadır. Doktor tavsiyesi olmadan bu tarz ürünleri kesinlik kullanmamanız gerektiğini önemle hatırlatmak isteriz.

Hiç Sperm Bulunmaması Baba Olmaya Engel midir?

Eskiden pek çok erkek, menilerinde canlı sperm bulunmadığı için çocuk sahibi olamıyordu. Ama artık testislerdeki spermlerle baba olmak mümkün.

Gelişen teknoloji sayesinde, artık hiç sperm hücresi bulunmayan erkekler de baba olabiliyor. Öncelikle sperm sayısının net bir şekilde ortaya konulması için sperm analizinin yapılması önerilir. Sperm analizi sonucunda hiç spermi bulunmayan yani azospermi hastalarına Mikro TESE işlemi uygulanır.

Mikro TESE isimli mikroskobik operasyon ile testislerden alınan dokulardan sperm elde etmek mümkündür. Mikro TESE operasyonu; sperm üretim bozukluğu olan ve ilaçla tedavi edilemeyen erkeklerin bugün için çocuk sahibi olmalarında tek çözümdür. Çünkü bu yolla testis dokularından elde edilebilen spermler mikroenjeksiyon ile eşlerinin yumurtalarına aktarılarak başarılı bir şekilde embriyo gelişimi ve gebelik oluşumu sağlanır.

Menide Sperm Olmaması Tedavisi

Mikroskobik inceleme sonucu menide sperm bulunamaması durumu azospermi olarak adlandırılır. Sıfır sperm tedavisi için muayene, hormon tahlilleri, ultrasonografi, sperm tahlili gibi çeşitli testler yapılır.
Sebebi tıkanıklık ise genellikle ameliyat ile düzelir. Hormonal bozukluklarda ise sebebe yönelik tedavi verilir. Sperm üretiminde sorun olduğu durumlarda da Mikro TESE işlemi uygulanmaktadır. Bu işlemde testis biyopsisi ile sperm aranır. Hastaların yarısında sperm bulunamazken diğer yarısında az miktarda sperm hücresi bulunabilir ve tüp bebek yöntemiyle baba olabilirler.

Hormonlara Bakılmalı mı?

Azospermi yani hiç spermi olmayan erkeklerde semen analizi ve öyküdeki bulgulara göre hormon değerlendirmesi yapılmalıdır. Erkek üreme sisteminde etkili olan hormonlar FSH, LH ve total testosterondur. Gereken durumlarda prolaktin, östrojen ve tiroid hormonlarına da bakılabilir.

Hormonlara bakılması gerekli ve önemlidir. Zira hormonların azalmasına bağlı bir durumda hormon verilerek hiç ameliyata gerek kalmadan sperm elde edilebilir. Sperm sayısı hafif ve orta derecede azalmış ise aşılama yapılır. Aşılamanın tek uygulama sonucundaki başarısı yüzde 10-15 arasında değişir.

Erkek kısırlığının en sık görülen nedenlerinden biri de yumurtalık damarlarında varisleşme yani; varikoseldir. Varikosel sorunu cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir. Ancak bu operasyon sperm kalitesini biraz artırsa bile hastanın kendiliğinden çocuk sahibi olmasına genellikle yetmez ve tüp bebek tedavisi gerekir.

DNA Hasarı Yüksek ise Nasıl Bir Yol İzlenmelidir?

Sperm DNA yapısındaki hasarlar döllenme başarısızlığı, embriyo gelişiminin durması, kötü veya yavaş embriyo gelişimi gibi problemlere sebep olabilmekte ve dolayısıyla gebelik şansını olumsuz etkilemektedir.
Tüp bebek dışında DNA hasarı yüksek olan spermlerin doğal yollardan gebelik elde etmesi de çok zordur. Eğer sperm DNA hasarı %8’den az ise yumurtaların DNA’sı spermlerin hasarlı olan DNA’sını tamir edebilir ve sağlıklı çocuk doğabilir.

DNA hasarı yüksek olan çiftlerde aşılama ve standart tüp bebek yöntemi yerine mikroenjeksiyon yöntemi uygulanması gerekmektedir. Bazı olgularda meni spermi yerine testisten sperm alınması da tercih edilen bir yöntemdir. Özellikle varikoseli bulunan hastalarda sperm DNA hasarının artışı görülmektedir. Bu durumda olan hastaların sigara ve kimyasal toksik ajanlardan uzak durması gerekir.