Sperm Sayısını Artıran Yiyecekler


Üroloji Uzmanı

Doktora Sorun

Sağlıklı spermlere sahip olmak, erkek doğurganlığında (fertilite) en önemli faktörlerden biridir. İster tedavi görmeye başlamadan, ister tedaviyi desteklemek amacıyla olsun, doğru yiyecekleri seçerek sperm kalitesi arttırılabilir. Sperm kalitesi; sperm miktarı, sperm sayısı, sperm motilitesi gibi faktörlere bağlıdır. Sperm sayısını ve hareketliliğini arttıran yiyecekler hakkında hazırlanan bu yazıda merak ettiğiniz tüm konuların cevaplarını bulabilirsiniz.

Sperm Sayısını Artıran Yiyecekler Nelerdir?

“Sperm sayısını arttıran yiyecekler nelerdir?” özellikle kısırlık tedavisi sırasında oldukça sık duyulan sorulardan biridir. Canlı sperm sayısını arttıran yiyecekler, genellikle yüksek antioksidan özelliklere sahip besinlerdir. Bunların yanı sıra bazı mineral ve vitaminler de canlı sperm sayısını arttırabilir. Sperm sayısını arttıran yiyecekler, içerdiği vitaminler ve mineraller ile birlikte aşağıdaki gibi sıralanabilir:

Midye ve balık gibi deniz ürünleri

Midye ve balık gibi deniz ürünleri sperm sayısını arttıran besinler arasında yer almaktadır. İçerdikleri çinko (midye ve kabuklu deniz mahsülleri), B-12, D vitamini (somon, uskumru ve ton balığı gibi yağlı balıklar), omega 3 yağ asitleri (somon, uskumru, ton balığı, ringa balığı) gibi yararlı moleküllerin hepsi sperm sayısını ve kalitesini iyileştirir. Yapılan bilimsel araştırmalar, çinkonun, sperm sayısını ve kalitesini düzenlemede rol oynadığını göstermektedir. Kısır (infertil) olan erkekler düşük çinko seviyelerine sahip olma eğilimindedir.

Kırmızı ve beyaz et

Kırmızı ve beyaz et de çinko içerir. Ayrıca (CoQ10 olarak da bilinen) Koenzim Q10 denen bir molekül barındırırlar. Bu molekül tüm canlı hücrelerin çalışması için gereken bir antioksidandır. Yapılan araştırmalar CoQ10 takviyelerinin infertil erkeklerde semen kalitesini arttırabildiğini göstermektedir.

Kırmızı ve beyaz ette ayrıca, D-aspartik asit denilen ve testosteron gibi erkek cinsiyet hormonlarının düzenlenmesinde önemli görevler alan bir amino asit bulunur. Çalışmalar, sodyum D-aspartik asit içeren takviyelerinin sperm motilitesini ve konsantrasyonunu arttırabildiğini öne sürmektedir.

Yumurta

Yumurta ve sperm sayısını arttıran yiyecekler, B-12 vitamini açısından zengindir. Yumurta özellikle sperm sayısı açısından oldukça tavsiye edilen bir gıdadır. Bunun esas nedeni, bol miktarda içerdiği B-12 vitamininin, genel sperm sağlığı için kritik bir besin olmasıdır. Araştırmalar, B-12’nin sperm hareketliliğini geliştirdiğini, sperm sayısını arttırdığını ve sperm DNA hasarını azalttığını ispatlamıştır.

Süt ürünleri

Süt ürünleri iyi birer D vitamini kaynağıdır. Her ne kadar bu konuda az sayıda çalışma bulunsa da D vitamini alımı, artan sperm motilitesi ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca süt ürünleri erkek doğurganlığında olumlu etkilere sahip olan B-12 ve çinko gibi yararlı besinler de içermektedir.

Bitter çikolata

Bitter çikolatalar L-arginin denen bir amino asit içerirler. L -arginin erkek üreme sisteminde birden fazla rol alan moleküllerden biridir. Vücudun içinde, sperm fonksiyonunu destekleyen nitrik okside dönüşür. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar, L-arginin takviyelerinin belirli dozlarının, sperm sayısını arttırdığını gözler önüne sermiştir.

Sperm Sayısını Artıran Bitkiler Nelerdir?

Vegan ya da vejetaryen olan bireylerin en fazla sordukları sorulardan biri de “sperm sayısını arttıran bitkiler nelerdir?” sorusudur. Sperm sayısını arttırmak için hayvansal ürünler haricinde kullanılabilecek birçok gıda vardır.

Yeşil yapraklı sebzeler

Ispanak, marul, brüksel lahanası ve kuşkonmaz gibi yeşil yapraklı sebzeler sperm sayısını arttırabilir. Bu sebzeler bol miktarda folat içerirler. Folat bir B vitamini türüdür. Yapılan araştırmalar, vücuttaki düşük miktar folatın sperm kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerini göstermektedir. Hasarlı sperm DNA’sı, düşük sperm yoğunlukları ve düşük sperm sayıları, düşük folat düzeyleri ile ilişkili olabilir. Yeşil yapraklı sebzeler ayrıca iyi birer C vitamini kaynağıdır.

Turunçgiller ve C vitamini içeren meyveler

Sperm sayısını arttıran meyveler öncelikle yüksek oranda içerdiği folat ve C vitamini nedeniyle portakal ve diğer turunçgiller olarak sayılabilir. Bunun haricinde çilek, kavun gibi diğer C vitamini açısından zengin olan meyveler de sperm sayısını arttırıcı etkiye sahip olabilir. C vitamini sperm kalitesinde önemli rol oynayan bir antioksidandır. Çalışmalar artan miktarda C vitamini alımının sperm sayısını, motilitesini ve morfolojisini iyileştiğini göstermiştir.

Domates

Domates likopen açısından zengin bir besindir. Spermin yapısını ve aktivitesini geliştirdiği bilinen likopen düzenli tüketildiğinde erkeklerde doğruganlığı arttırabilir.

Ceviz, fındık, chia ve keten tohumları

Bütün bu besinlerin ortak özellikleri bol miktarda Omega 3 yağ asitleri içermeleridir. Omega-3’lerin artan sperm sayısı, motilite ve morfoloji dahil olmak üzere erkek doğurganlığı üzerinde geniş kapsamlı sağlık yararları vardır.

Kabak çekirdeği

Bu tohumlar, erkeklerde doğurganlığı arttıran antioksidanlar, fitosteroller ve amino asitler bakımından zengindir. Kabak çekirdeği ayrıca yüksek miktarda L-arginin aminoasiti içerir. Bu nedenle, kabak çekirdeği sperm sayısını ve hareketliliğini arttırmaya yardımcı olabilir. Onları salata soslarına ekleyebilir veya atıştırmalık olarak çiğ olarak tüketebilirsiniz.

Bitkisel yağlar

Özellikle ayçiçeği, fındık yağı gibi tohumlardan elde edilen yağlar E vitamini açısından zengindirler. E vitamini de vücuttaki etkili antioksidanlardandır ve sperm hasarına karşı koruyucu özellikleri vardır.

Ginseng kökü

Ginseng kökü iyi bir afrodizyak olarak bilinmesinin yanı sıra üreme organlarına giden kan akışını arttırmaktadır. Ginseng takviyeleri üzerinde yapılan araştırmalar, ginsengin sperm sayısı ve motilitesi üzerinde olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Ginsengin içerisinde aktif bir bileşen olan ginsenosid, sperm fonksiyonu ile ilgili olan nitrik oksit üretimini uyarabilir.

Sperm kalitesini ve sayısını arttıran bunca besini saydıktan sonra akıllara gelen “Sperm sayısını arttıran besinler nasıl kullanılır?” sorusu cevaplamak gerekir. Bu besinleri, vitamin değerlerini azaltmamak için çiğ tüketmek oldukça faydalıdır. Özellikle haftada bir ya da iki kere düzenli olarak tüketilen domates ve bol yeşillikli bir deniz ürünleri salatası, üzerine az miktarda serpilen keten ya da chia tohumu gibi besinlerle hem sperm sağlığı, hem de genel sağlık durumu olumlu yönde etkilenecektir.

Ara öğün olarak kullanabileceğiniz fındık, ceviz ya da kabak çekirdeği sperm kalitesi açısından destekleyici olacaktır. Ara öğünlerinize eklediğiniz antioksidan açısından zengin meyveler yine hem genel sağlığınıza hem de sperm sayısına katkıda bulunacaktır.

Sperm sayısını artıran iğne

Bu tip iğneler sadece düşük testesteron seviyelerine sahip olan bireylerde kullanıma uygundur. Bu tip bir iğnenin kullanılıp kullanılmamasına yapılan kan testleri ve sperm sayımı sonucunda hekim tarafından karar verilir. Sperm sayısını arttıran iğneler genellikle insan koryonik gonadotropin denen hormonlar içerir. Bu ilaç altı ay boyunca haftada üç kez enjekte edilir.

Sperm Sayısını Azaltan Yiyecek ve İçecekler

Erkekte sperm sayısını arttıran yiyecekler kadar diğer önemli bir konu da; sperm sayısını azaltan yiyecek ve içecekler konusu hakkında bilgi sahibi olup, bunları diyetten çıkarmaktır.

Yapılan araştırmalar yüksek dozda soya alımını düşük sperm sayısı ile ilişkilendirmiştir. Vegansanız ve süt ürünleri yerine soya sütü, soya peyniri (tofu) veya soya sosu gibi ürünler tüketiyorsanız, bu ürünleri sınırlamanız gerekebilir.

Alkol aynı şekilde sperm sayısını azaltması açısından sınırlandırılarak tüketilmesi gereken içeceklerin başında gelir. Günde iki bardaktan fazla içki içmek sperm kalitesi üzerinde olumsuz etkilere sebep olur. Aşırı alkol tüketimi ayrıca testosteron seviyelerini düşürür, folikül uyarıcı hormon ve luteinize edici hormon ve sperm üretimini azaltan östrojen seviyelerini yükseltir, erken boşalmaya ya da azalan hacimde boşalmaya neden olur.