Obezite (Şişmanlık) Kısırlığa Yol Açar mı?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Obezite ya da diğer bir deyişle aşırı kilolu olma durumu, insan sağlığını olumsuz etkileyen faktörlerin başında gelir. Önemli bir sağlık sorunu olan obezite, vücuttaki yağ birikiminin sağlığı bozacak ölçüde artması ile gerçekleşir. Pek çok sağlık problemi ile birlikte, kişinin üreme fonksiyonlarını da etkileyen obezite mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

Adet düzensizliği, kısırlık, düşük yapma riski, erken doğum, bebek ölümü, doğum sonrasında aşırı kanama ve bebeğin aşırı kilolu doğması gibi pek çok dezavantajı bulunan obezite, kardiyovasküler hastalıklar, inme, tip 2 diyabet, uyku apne sorunu, polikistik over sendromu, gastrointestinal sistem bozuklukları ve depresyon gibi kişinin hayat kalitesini son derece düşüren farklı hastalıklara da yol açar. Hem kadınlarda hem de erkeklerde kısırlık riskini artıran obezite, gerek doğal yollardan, gerekse üremeye yardımcı tedavi yöntemleri ile gebeliğin oluşumundaki başarı şansını düşürür.

Obezite Nedir?

Pek çok hastalığın ortaya çıkmasında önemli bir rol oynayan, insan sağlığını önemli ölçüde etkileyen obezite ya da yaygın olarak kullanılan adıyla şişmanlık, vücutta olması gerekenden çok daha fazla yağ birikimiyle ortaya çıkan bir tür hastalıktır. Obezite, besinlerden alınan enerji miktarının, vücudun günlük olarak tüketebileceğinden çok daha fazla olması ile oluşur. Biriken yağ miktarının, kas ve iskelet sistemine oranla aşırı miktarda artışı olarak tanımlanan obezite, pek çok kronik hastalığın oluşumunda rol oynar. Yol açtığı onlarca soruna rağmen, egzersiz ve diyetle kolayca önüne geçilebilen bu hastalık, ileri safhalarında cerrahi yöntemler ile tedavi gerektirebilir.

Vücut kitle indeksi ya da farklı bir deyişle kişinin boyuna oranla kilosunun hesaplanması ile kolayca ortaya çıkabilen obezite hastalığı çok ilerlemeden kontrol altına alınması gereken bir hastalıktır. Obezite varlığının anlaşılmasında etkin bir yöntem olan vücut kitle indeksi, cinsiyet ve yaştan bağımsız olarak, vücut ağırlığının, boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle elde edilir. Buna ek olarak, vücutta biriken yağın, hangi bölgelerde yoğunlaştığının da tespit edilmesi son derece önemlidir. Özellikle bel çevresinde oluşan yağ birikimi, diğer bölgelerde oluşan birikimden çok daha fazla risk taşır. Diyabet, insülin direnci, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar, safra kesesi hastalıkları, felç, üreme fonksiyon bozuklukları ve daha pek çok farklı rahatsızlığa yol açan obezitenin tedavisi için uzman bir hekimden yardım alınmalıdır.

Diyet ve egzersizin yeterli olmadığı durumlarda, kişinin mevcut ve olası sağlık problemlerini ortadan kaldırmak için obezite cerrahisine de başvurulabilir. Cerrahi yöntemler arasında yaygın olarak, mide küçültme, mini gastrik bypass ve mide balonu gibi pek çok farklı metot bulunur. Obezite ile mücadele eden anne adaylarının mevcut kilolarının %5 ile %10’unu vermesi bile, yumurtlama ve dolayısıyla gebelik şansını artırır.

Obezite Kısırlığa Yol Açar Mı?

Yapılan araştırmalar, obezite problemi yaşayan kadınların, sağlıklı kadınlara göre gebe kalma, gebeliği sürdürme ve sağlıklı bir doğum ile neticelendirme noktasında çok daha fazla problem yaşadığını göstermektedir. Ayrıca kadınlara benzer bir şekilde obez erkeklerin de, sağlıklı erkeklere oranla üreme fonksiyonlarında gerileme olduğu saptanmıştır. Sağlıklı erkeklere göre, obez erkeklerde testosteron seviyesi yaklaşık olarak %25 civarında geriler.

Kadınlarda kilolu ya da aşırı kilolu olma durumu hormonal düzeni altüst ederek, düzenli adet görme olasılığını düşürür. Vücutta artan yağ hücrelerine bağlı olarak, östrojen dengesi bozulur ve buna bağlı olarak kadınlarda kısırlık belirtileri görülebilir.Yağ hücresi sayısı ile doğru orantılı olarak artan östrojen, yumurtlamayı engeller. Böylece kadınlarda kısırlık ortaya çıkar. Obezite kısırlığa yol açar mı sorusuna bu şekilde yanıt verilebilir. Obeziteye bağlı kısırlık, anne adayında oluşan aşırı yağlanmaya bağlı olarak görülür. Aşırı yağlanma, vücutta salınan insülin miktarını artırır. Gereğinden fazla salınan insülin ise, kadın yumurtalıklarından daha fazla testosteron salınımına sebep olur, dolayısıyla yumurtlamanın oluşumunu engeller. Böylece obezite kısırlık oluşumuna yol açmış olur. Ancak bu durum kalıcı olmadığından, fazla kilolardan kurtulunması durumunda hormonal düzen eski haline geri döner.

Obez kadınlar toplam ağırlıklarının %5’ini verdiklerinde, adet düzensizlikleri %60 oranında gerileyerek tekrar düzene girer. Vücut kitle indeksinin fazla olması, tüp bebek tedavi yönteminin de başarı şansını düşürür. Aşırı kilolu kadınlara verilen ilaçların etkisinin az olması, fazla ilaç kullanımını da beraberinde getirir. Ayrıca yumurta miktarının az olması tedavi sürecini uzatırken, yumurta ve sperm hücresinin laboratuvar ortamında birleştirilmesi ile ortaya çıkan embriyonun, tüp bebek tedavisinin son aşaması olan embriyo transferi sonrasında, aşırı kilolu anne adayının rahmine tutunma olasılığı da düşer. Öte yandan, gebeliğin düşük ile sonuçlanma riski de artar. Bu nedenle obezite şikayeti olan kadınların, fazla kilolarından kurtulması, yumurtlamanın sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi, gebeliği etkileyen tansiyon ve şeker gibi problemlerin ortadan kalkması açısından önemlidir.

Erkeklerde de obezite infertilite oluşumunu tetikler. Vücutta biriken yağ hücrelerinden salınan östrojen miktarındaki artış, sperm üretiminin azalmasına yol açar. Ayrıca, testis bölgesindeki yağlanmaya bağlı olarak gelişen ısı artışı da sperm üretimini olumsuz etkiler. Hormonal düzenin olumsuz anlamda etkilenmesi, bazı erkeklerde şişmanlığa bağlı olarak cinsel isteğin azalması ve iktidarsızlık gibi problemlere yol açabilir. Erkek vücudunda fazladan bulunan her 10 kilonun, kısırlık riskini yaklaşık olarak %10 oranında artırdığı düşünülür. Erkeklerde kısırlık belirtileri ilk etapta kendini göstermese de bebek sahibi olmak isteyen baba adaylarında infertilite problemi ortaya çıkar.

Obeziteye Bağlı Kısırlık Tedavisi

İnsan vücudundaki tüm yapıların bir düzen içinde işleyişine devam edebilmesi için sağlıklı ve dengeli beslenme son derece önemlidir. Kilo probleminin kontrolden çıkarak obeziteye ya da diğer bir deyişle şişmanlığa dönüşmesi durumunda acil önlemler alınması gerekir. Obezite, pek çok sağlık probleminin beraberinde hem kadın hem de erkeklerde üreme kabiliyetini de azaltır. Vücutta bir ahenk içinde olması gereken hormonal denge, yağ hücrelerindeki artış nedeniyle bozulduğunda kısırlık ortaya çıkar. Hem doğal yollardan hem de üremeye yardımcı tedavi yöntemleri ile gebe kalmanın zorlaştığı bu süreçte, mutlaka uzman bir hekimden yardım alınması gerekir. Hekimin önerileri doğrultusunda, size özel olarak hazırlanan diyet ve egzersiz programına uymak, ve bu programa sadık olmak son derece önemlidir.

Diyet ve egzersize rağmen obezite oluşumuna neden olan fazla kilolardan kurtulunamaması durumunda, obezite cerrahisi yöntemi, yaşam kalitesini artırmak ve sağlıklı bir vücuda kavuşmak için önemlidir. Kesinlikle estetik cerrahi olarak düşünülmemesi gereken obezite cerrahisi, vücut kitle indeksi 40 ve üzeri olanlarda ya da 35 ile 40 arasında olan ve hipertansiyon, uyku apnesi gibi eşlik eden hastalıkların varlığında kullanılan bir yöntemdir. Bebek sahibi olmak isteyen fakat obeziteye bağlı kısırlık problemi yaşayanlar da vücut kitle indeksleri doğrultusunda obezite cerrahisine başvurabilir. Mide küçültme, gastrik bypass ve mide balonu gibi farklı cerrahi uygulamalardan hangisinin uygun olduğuna hekim ile birlikte karar verilmelidir.

Obeziteye bağlı olarak gelişen hormonal dengenin bozulması, tip 2 diyabet, kolesterol, hipertansiyon gibi sorunların iyileşmesi ile birlikte kadınlarda yumurta gelişimi, erkeklerde de sperm üretimi düzene girer. Böylece obeziteye bağlı kısırlığın da önüne geçilmiş olur. Uygulanan obezite cerrahisinin ardından hekimin öngördüğü süre boyunca, doğal yollardan ya da tüp bebek tedavi yöntemi ile gebe kalınmaması gerekir. Böylece kilonun sabitlenmesi ve vücudun bu yeni düzene adapte olması kolaylaşır.

Obezite, gebelik ve tüp bebek yöntemi hakkında tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.