Lekelenme ve Adet Kanaması Arasındaki Farklar


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Her ay düzenli olarak gerçekleşen adet kanamasının 21 ila 35 gün arasında gerçekleşmesi normal kabul edilir. Ortalama 28 günde bir gerçekleşen adet kanaması, lekelenme şeklinde başlayabilir ve bitebilir. Adet kanaması, gebe olmayan kişilerde görülür. Olası bir gebeliğe karşın östrojen hormonunun etkisiyle kalınlaşan rahim duvarı ya da tıp dilindeki adıyla endometrium, gebeliğin oluşmadığı zamanlarda eski haline dönmek için pul pul dökülür. Dökülen doku, adet döneminde bir miktar kanla birlikte vücut dışına atılır.

Lekelenme ise düzensiz zamanlarda oluşan hafif şiddette kanama türü olarak tanımlansa da bazı kişilerde ayın belirli dönemlerinde olabilir. Lekelenme, bazı kadınlarda ay içinde birden fazla kez oluşabilir ve çoğunlukla adet (regl) kanamasından farklı renktedir. Genellikle iç çamaşırında kahverengi leke şeklinde fark edilen lekelenme, pek çok farklı sebeple oluşabilir. Lekelenme yaşayan kadınlar tarafından sıklıkla sorulan “Lekelenme adet (regl) sayılır mı?” sorusundan önce “Lekelenme nedir?” sorusunu cevaplamak gerekir.

Lekelenme Nedir?

Lekelenme, adet (regl) kanamasından farklı olarak, menstrüasyon döneminin başlangıcında, sonunda, belli ya da belirsiz dönemlerde görülebilen, az miktardaki kanama olarak tanımlanabilir. Adet kanamasından farklı olarak lekelenme şeklinde oluşan kanama, iç çamaşırında kahverengi leke ile fark edilir. Adet kanaması öncesi ve sonrasında görülen kahverengi lekelenme, son derece normaldir.

Lekelenme, hemen her kadının yaşamı boyunca tecrübe ettiği bir durumdur. Bazı kadınlar arasında oldukça yaygın olan lekelenme, çoğunlukla tıbbi bir problemin işareti olmasa da lekelenmenin ne zaman olduğu, sıklığı, süresi ve miktarı gibi değişkenler, lekelenmenin neden kaynaklandığının belirlenmesi için önemlidir. Lekelenme, düzensiz görülen hafif kanama olarak da açıklanabilir.

Farklı bir deyişle kanama, gün içinde bir ya da birden fazla kez gerçekleşebilir veya birden sonlanabilir. Lekelenmenin adet döngüsü ile düzenli seyrettiği vakalar da bulunur. Özellikle bir sonraki adet kanamasından 14 gün önce gerçekleşen yumurtlama dönemini takiben, lekelenme olabilir. Bu tip vakalarda kanama genellikle 1-2 gün ile sınırlıdır. Bazı kişilerde bu tarz lekelenme düzenli şekilde oluşabilir. Lekelenme şeklinde kanama, travmalara bağlı olarak görülebilir. Bu tip lekelenmelere çoğunlukla karın ağrısı eşlik eder.

Rahim içinde kanserli olmayan kitleler olarak tanımlanabilen myomlar ve polipler, sıklıkla ara kanamaya ve lekelenmeye neden olur. Düzensiz olan bu lekelenmeler, rahim içindeki miyom ve poliplerin büyümesine bağlı olarak gelişebilir. Miyom ve polip varlığında oluşan lekelenmeye çoğunlukla, pelvik bölgede ağrı, adet düzensizliği ve doğurganlık problemleri eşlik eder. Geciken adet ve lekelenme ise implantasyon ya da yerleşme kanaması olarak bilinen durumdan kaynaklanabilir.

Döllenmenin ardından 7 gün içinde olan bu lekelenme türü çoğunlukla 1-2 gün sürer. Hamilelik döneminde oluşan düşük de lekelenme şeklinde belirtiye yol açabilir. Ancak düşük oluştuğunda lekelenmeyi takiben kanama gerçekleşir. Tüm bunların haricinde rahim, rahim ağzı ve yumurtalık kanserleri, cinsel yolla bulaşan bazı hastalıklar da lekelenmeye neden olabilir. Sıklıkla merak edilen “Lekelenme kanaması nasıl olur?” sorusu bu şekilde yanıtlanabilir.

Adet Nedir?

Adet, ergenlik ile menopoz dönemleri arasındaki üreme çağı boyunca, ortalama 28 günde bir gerçekleşen vajinal kanamadır. Adet kanamasının süresi ve miktarı kişiden kişiye farklılık gösterse de ortalama olarak adet kanamasının 3 ila 7 gün kadar sürmesi ve bu süre boyunca ortalama 100 ila 150 cc. kadar kan kaybedilmesi normal kabul edilir. Farklı bir deyişle kişinin gün içinde 3 ila 5 adet ped değiştirmesi, kanama miktarının normal olduğunu gösterir. Lekelenme şeklinde regl olmaz.

Adet kanamasında kan, kahverengi değil kırmızı renklidir ve kan içeriğinde büyük pıhtılar ya da iplik benzeri dokular olabilir. Adet kanaması, kişinin vücudunun olası bir gebeliğe karşı kendini hazırlaması olarak da tanımlanabilir. Adet kanamasının gerçekleşmesi için pek çok organ ve hormon, birbiriyle uyum içinde çalışmalıdır. Adet döngüsü beyinde yer alan hipotalamusun yine beyinde bulunan ve endokrin organlarından biri olan hipofiz bezini uyarmasıyla başlar. Uyarılan hipofiz bezi, LH ve FSH hormonlarını salgılar.

Dolaşım sistemi aracılığıyla yumurtalıklara ulaşan hormonlar, yumurtalık rezervindeki yumurtaların bir kısmının olgunlaşma sürecine girmesini sağlar. Olgunlaştıktan sonra yumurtalar, içinde bulundukları folikülden çıkar ve en sağlıklı olan yumurta, fallop tüplerine atılır. Bu sırada folikül, östrojen hormonu salgılayarak rahim duvarının kalınlaşmasını sağlar.

Kadın üreme hücresi olan yumurta 24 saat kadar canlı kalsa da erkek üreme hücresi olan sperm, kadın vücudunda 4-5 gün yaşayabilir. Bu süre içinde girilen cinsel ilişki ile gebelik oluşabilir. Ancak gebeliğin oluşmadığı dönemlerde östrojen hormon seviyesi düşer ve kandaki progesteron düzeyi artışa geçer. Bu da rahim için dokusunun pul pul dökülmesine yani incelerek eski haline gelmesine neden olur.

Rahmin iç dokusunun bir miktar kan ile vajinal yoldan vücut dışına atılmasıyla adet kanaması gerçekleşmiş olur. “Adet nedir?” sorusu bu şekilde yanıtlanabilir. Adet kanaması, tahmin edilebilir şekilde, belli aralıklarla gerçekleşir. Adet kanamasında rol oynayan hormonlar, kişinin memelerinde gerginlik, baş ağrısı, pelvik bölgede ağrı ve duygu durum değişimleri gibi farklı semptomlara yol açabilir.

Lekelenme ve Adet Kanaması Arasındaki Farklar

Bazı kadınlarda lekelenme, adet kanamasının hemen öncesinde ve / veya sonrasında oluşabilir. Bunun haricinde oluşan tüm lekelenmeler, adet kanamasından bağımsız olarak gerçekleşir. Lekelenme ve adet farkı olarak tanımlanan farklılıkların en belirgin özelliği kanamanın düzenli olup olmadığıdır. Farklı bir deyişle adet kanaması, ortalama her 28 günde bir gerçekleşirken lekelenme, belirsiz zamanlarda oluşur. Bu da lekelenmenin öngörülebilir olmamasına yol açar.

Adet kanaması 3 ila 7 gün kadar sürerken lekelenme, anlık olarak ya da gün içinde bir iki kez görülebilir. Lekelenme çoğunlukla kişinin iç çamaşırında fark ettiği kahverengi izler olarak tanımlanabilirken adet kanaması kırmızı renklidir ve miktar bakımından çok daha fazladır. Adet döngüsünde rol oynayan hormonlara bağlı olarak kişinin vücudunda ve duygu durumunda bir takım değişiklikler olurken lekelenme öncesinde ya da sırasında böyle bir değişim yaşanmaz.

Lekelenme Adet Sayılır mı?

Lekelenme şeklinde görülen kanamanın miktarı ancak iç çamaşırını kirletecek kadardır. Dolayısıyla bu durum adet kanaması olarak kabul edilmez. Kişinin adet görmediği, ancak lekelenme fark ettiği durumlarda ortaya çıkan hafif şiddetli kanama, pek çok farklı durumdan oluşabilir. Bunlardan biri de implantasyon kanamasıdır.

Yerleşme Kanaması

Fallop tüplerindeki yumurtanın erkek üreme hücresi olan sperm tarafından döllenmesiyle başlayan gebelik süreci, meydana gelen embriyonun rahme yerleşmesiyle devam eder. Döllenmeden yaklaşık 1 hafta sonra gerçekleşen yerleşme ya da tıp dilindeki adıyla implantasyon, lekelenme şeklinde hafif kanamaya yol açabilir. Hamileliğin ilk belirtilerinden biri olan yerleşme kanaması, lekelenme şeklinde 1-2 gün sürebilir. Bir sonraki adet kanamasından yaklaşık 1 hafta önce gerçekleşen bu tip lekelenmelerin varlığında kişi, gebe olduğu için adet kanaması gerçekleşmez.

Lekelenmeye eşlik eden kötü koku, pelvik bölge ve / veya baş ağrısı gibi ek semptomlar varsa, lekelenme birkaç günden uzun sürüyorsa, düzenli olarak oluşuyorsa, kişi gebeyse ya da gebe olma ihtimali varsa, kişi travmaya maruz kalmışsa ya da menopoz döneminin ardından lekelenme oluşuyorsa bu durum mutlaka hekime bildirilmelidir.