İlk Adet Belirtileri Nelerdir?


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Kadınlarda ergenlikte başlayarak menopoz dönemine dek devam eden ve aylık döngüler halinde süren vajinal kanamalar, regl olarak adlandırılır. Toplumda yaygın olarak kullanılan bir diğer adı ise adet kanamasıdır. Kadınların üreme hücresi olan yumurta, her ay doğurganlık dönemi olarak adlandırılan süreçte yumurtalık rezervinde olgunlaşmaya başlar.

Bu nedenle rahmin iç dokusu da kalınlaşır. Döllenme olmadığı takdirde, kalınlaşan iç doku yeniden dökülür ve kan yoluyla vajinadan dışarı atılır. Kısacası adet kanaması, üreme sisteminin sağlıklı bir şekilde çalıştığını simgeleyen ve vücuttaki hormon dengelerine bağlı olarak gelişen bir göstergedir.

İlk adet kanaması, genç kızlar için korkutucu ya da kafa karıştırıcı olabilir. Bu nedenle bu süreçte ebeveynlerin ya da öğretmenlerin genç kızları önceden bilgilendirmesi ve endişelerini gidermesi önem taşır. Her genç kızın ilk kez regl olacağı yaş bir diğerinden farklı olabilir. Öte yandan, adet belirtileri de kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Sizin de ilk adet kanaması hakkında merak ettiğiniz detaylar varsa; gelin, bu detaylara daha yakından göz atalım.

İlk Adet Belirtileri Ne Zaman Başlar?

Kız çocuklarında ilk adet belirtileri, telarş olarak da adlandırılan göğüslerde belirginleşme ile başlar. İlk ergenlik aşaması olan bu süreç, 8-10 yaşları arasında yaşanır. İkinci ergenlik aşamasında ise, yaklaşık 11 yaş civarında genital bölge tüylenmeye başlar. Vajinadan beyaz lekeler halinde akıntı olabilir. Vücut şekli değişmeye, saç ve deri yağlanmaya başlar. Yüzde sivilce ve siyah nokta oluşumu başlayabilir. Ergenliğin son aşaması, regl kanamalarının başladığı dönemdir. Ancak söz konusu üç evrenin başladığı zaman dilimi her kız çocuğunda farklılık gösterebilir.

İlk Adet Yaşı

İlk adet yaşı ortalama 12,5 olarak belirlenmiştir. Ancak ilk regl döneminin 10-14 yaşları arasında başlaması normal kabul edilir. Sosyo-ekonomik durum, beslenme düzeni, genetik faktörler ve hormon düzeyleri gibi birçok etmen, genç kızların regl olma yaşında belirleyicidir. Türkiye’de ortalama 11-12 yaşlarında ilk kez adet gören genç kızların sayısı oldukça fazladır.

İlk Adet Gecikmesi

Adet gecikmesi, diğer adıyla adet düzensizliği, ilk regl kanamasını takip eden iki yıl içinde doğaldır. Ancak her gecikme adet düzensizliği başlığında değerlendirilmez. Her ay tekrarlayan menstrüal döngünün 21-35 gün aralığında olması beklenir. Başka bir deyişle, adet döngüsü ortalama 28 günde bir tekrarlar. Adet düzensizliğinden söz edilebilmesi için, kanamaların 21 günden önce ya da 35 günden sonra olması gerekir. Adet gecikmesini takip etmek ve belirlemek için regl kanamalarının başladığı günlerin not edilmesinde fayda vardır.

Kız çocuklarında nadiren de olsa ilk adet kanamasının geciktiğine ya da hiç gelmediğine rastlanabilir. 16 yaşına dek adet görmeyen genç kızların oranı binde birden azdır. Adet gecikmesinin temel nedenleri arasında doğuştan gelen kromozom farklılıkları bulunur. Ayrıca; vücut ağırlığının normalden çok düşük olması, kronik hastalıklar, anatomik bozukluklar, aşırı egzersiz yapma ve yumurtalık zedelenmeleri nedeniyle ilk adet kanaması gecikebilir.

14 yaşına gelen bir kız çocuğunda göğüslerde belirginleşme ve genital bölgede tüylenme gibi belirtiler görüldüğü halde, halen ilk adet kanaması başlamamışsa; en kısa zamanda bir jinekologdan ya da pediatristten görüş alınması tavsiye edilir.

İlk Adet Olmak İçin Ne Yapmalıyım?

Kız çocuklarının büyük çoğunluğu ne zaman regl olacağını merak eder ve bu süreç yaklaştıkça duygu karmaşası yaşayabilir. Regl ergenlik döneminin başladığını gösteren son evre olduğu için, bir an önce adet görmek için sabırsızlanmak da oldukça doğal bir tepkidir. Ancak üreme sistemi sağlıklı bir şekilde çalıştığı ve vücutta kromozomal ya da hormonal bir problem olmadığı sürece, adet döngüsü kendiliğinden ve olması gerektiği süreçte başlayacaktır.

Bu dönemde kız çocuklarının daha çabuk adet görebilmek için farklı yöntemlere başvurması, sağlıkları açısından risk doğurabilir. Sağlıklı beslenmek, uyku düzeni oluşturmak ve hareketsiz bir yaşamdan uzak durmak yeterlidir. Adet gecikmesi yaşandığı takdirde, bir jinekologla görüşülerek regl olmanın önünde anatomik ya da fizyolojik bir engel olup olmadığı tespit edilebilir.

İlk Adet Kaç Gün Sürer?

Adet döngülerinin her birinin uzunluğu 3-7 gün arasında değişiklik gösterebilir. Bazı kadınlarda adet dönemi yoğun kanamalar eşliğinde 3-4 günde biterken, regl döngüsünün uzunluğu daha az kanamalarla geçen bir haftayı bulan kadınlar da oldukça fazladır. Bir adet döngüsü içinde her kadın, ortalama 30-40 ml kan kaybeder. İlk adet kanaması miktarı, 30-40 ml’den biraz daha az ya da fazla olabilir. İlk adet kanamasının az olması ya da normalden kısa sürmesi, korkulması gereken bir belirti değildir. Adet kanamalarının başlangıcını takip eden ilk iki yıl içinde, adet kanaması miktarında ya da süresinde değişiklikler olması doğaldır.

İlk Adet Kanaması Rengi Nasıl Olur?

İlk adet kanamasının rengi, döngünün başladığı ilk günlerde kahverengi tonlarında olabilir. İlk adet gününde siyah kan gelmesi, genç kızları endişelendirebilir. Ancak kanamanın rengi, devam eden süreçte kırmızıya dönüşür ve döngü sonunda yeniden koyu bir tona bürünür. Bazı regl döngülerinde adet kanı pıhtılar halinde de gelebilir. Rahmin kalınlaşan duvarları vücuttan atıldığı için, kanın pıhtı halinde gelmesi de oldukça doğal bir durumdur.

İlk Adetten Sonra İkinci Adet Ne Zaman Olur?

Az önce de sözünü ettiğimiz gibi, sağlıklı bir süreçte ilerleyen adet döngülerinin 21-35 günde bir tekrarlaması beklenir. İlk adet kanamasından sonraki döngülerde düzensizlik yaşanması doğaldır. Ancak ikinci adet döngüsü, genellikle 18-32 gün sonra yeniden başlar. Adet kanamasının başlayacağını vücudunuzdaki farklılıklardan ve belirtilerden birkaç gün öncesinden anlayabilirsiniz.