Adet düzensizliği birçok kadının yaşadığı bir problem. Adet düzensizliği nedir ve neden olur, adet düzensizliğim var hamile kalabilir miyim gibi merak ettiğiniz soruların cevabını yazımızda bulabilirsiniz.

Adet Düzensizliği Nedir?

Adet aralıkları normalde 21 günle 35 gün arasındadır. Her kadının kendine ait bir siklus döngüsü olur ve genellikle bu döngü birkaç günlük oynamalarla periyodik olarak devam eder. Kadınlarda adet aralığının 21 günden kısa veya 35 günden uzun olması adet düzensizliği olarak tanımlanmaktadır.

Adet görmemek “amenore” olarak adlandırılır. Hiç adet görmeyen primer amenore adını verdiğimiz kadınlarda genellikle hormonal genetik problem söz konusudur. Yani beyinden yumurtalıklara, yumurtalıklardan rahime giden bu hormonal döngünün herhangi bir yerde kesintiye uğraması kadının adet görmesini engeller. O yüzden bu hormonal döngünün kesildiği her noktada amenore oluşur.

Adet Düzensizliğinin Sebepleri Nelerdir?

Adet düzensizliğinin pek çok sebebi olabilir. Bu nedenlerden ilk akla gelmesi gereken ve en çok karşılaştığımız sebep, kadının çevresel faktörler ve fizyolojik durumuyla ilgili problemlerdir. Stres, anksiyete ve hava değişimi gibi mevsimsel değişiklikler sebebiyle adet düzensizliği olduğu gibi hormonal problemler nedeniyle de adet düzensizliği olabilir. Yumurtlama problemine yol açan hiperprolaktinemi, polikistik over sendromu, prematür yumurtalık yetmezliği ve perimenopoz hormonal adet düzensizliğine yol açmaktadır. Bununla birlikte gebelik, kilo kaybı, yeme bozuklukları, yoğun egzersiz, yoğun stres, sistemik hastalıklar da adet düzensizliğine neden olabilmektedir.

Adet Düzensizliği Nasıl Tespit Edilir?

Adetin belirlenen döngüden erken ya da geç olması durumunda söz edilen bu düzensizlik durumu farklı şekillerde görülebilmektedir. Eğer kadın 15-20 günde bir adet görüyorsa sık adet görme, 35 günden uzun yani 2-3 ayda bir görüyorsa da seyrek adet görme döngüsündedir.

Bununla birlikte adet miktarının çok az olması durumunda da kadınlar endişeye kapılabilmekle birlikte bu durum her zaman patolojik olmayabilmektedir. Örneğin doğum kontrol hapı ve benzeri ilaç kullanan kadınlarda adet miktarında azalma gözlenebilmektedir. Kanamanın fazla olması durumunda ise vücudun kanamayı durdurma ve kanı pıhtılaştırma mekanizmalarında ortaya çıkabilecek bozukluklardan şüphelenilmektedir. Ancak yaşanan her tür değişikliği kadın doğum uzmanı ile paylaşmakta yarar görülmektedir.

Adet döneminde kanamanın uzun sürmesi durumunda ya da iki kanama arasında lekelenme görülmesi durumunda da yine mutlaka hekime bilgi verilmesi gerekmektedir. Bu sorunun mutlaka ciddiye alınması ve en kısa sürede hekime başvurulması gerekmektedir. Zira adet düzensizliği sorununun altında hormonal değişiklikler, yumurtalık kistleri, rahim veya rahim ağzında ortaya çıkabilecek polipler, endometrial hiperplazi, kadınların en fazla karşılaştığı sorunlardan biri olan myomlar ve daha nadir olarak da rahim kanserleri sayılmaktadır.

Önemli olan adet düzensizliğinin neden kaynaklandığını saptamaktır. Bu tip durumlarda genelde elimizde bir veri olması açısından hasta adetini spontane (kendiliğinden) gördüğü bir adetinin üçüncü gününde yapılan kan testleriyle, yumurtalık fonksiyonlarını etkileyen yumurtlamayı etkilen hormonların ölçüsü ile değerlendirilir. Yumurtlamayı etkileyen hormonların yanında tiroit bezinden salgılanan hormonlarda azlık veya çokluk ya da hipofiz bezinden salgılanan süt hormonu dediğimiz prolaktin hormonunun az ya da çok salgılanması gibi durumlarda da adet düzensizliği görülür.

Bu nedenle hasta geniş bir çerçevede değerlendirilir. Gerekirse kanda bu hormonların testleri bakılmalı ve asıl neden detaylı jinekolojik muayene ile aydınlatılmalıdır.

Adet Düzensizliği Nasıl Tedavi Edilir?

Özellikle yaş grupları çok önemlidir. Adetin ilk başladığı ergenlik çağındaki kızlarda veya adet döneminin sonuna yaklaşmış menopoza girme çağındaki kadınlarda adet düzensizliğinin başlıca sebebi yumurtlama eksiklikleridir. Bu tür hastalarda mutlaka yumurtlamanın düzenlenmesi, adet düzensizliğini düzenleyecek tedaviler olmaktadır.
Bunun yanında diğer dönemlerde yani normal adet olup ondan sonra bozulduğu ya da düzensizleştiği dönemlerde yine yumurtlama problemleri ve hormonal problemler adet düzensizliğine yol açabilir ve bunların tedavi edilmesi gerekebilir.

Rahim içeresindeki polipler, miyomlar yani kanamayı düzensizleştirecek faktör ve fiziksel etkenlerde adet düzensizliğine sebep olabilir. Ve bunların da cerrahi ya da medikal olarak tedavileri mümkündür.

Adet Düzensizliği ve Gebelik

Adet düzensizliği yaşayan kadınların sıkça sorduğu soruların başında “Düzensiz adet görüp hamile kalınır mı?” sorusu gelmektedir. Bu durum kısırlık nedeni olabileceği gibi, adet düzensizliği olup hamile kalanlar da olabilmektedir.

Adet Düzensizliği Kısırlık Sebebi midir?

Adet düzensizlikleri kısırlığa sebep olabilir. Sağlıklı bir hamilelik için yumurta büyürken salgılanan östrojen hormonu ile rahim senkronize bir şekilde kalınlaşmalıdır. Kısa süre adet gören bir kadında yumurtlama erken olmaktadır yani yumurta çok hızlı büyümektedir. Yumurtanın salgıladığı hormon ile rahim henüz kendini toparlayamamış iken yumurtlama gerçekleşir ve içeride döllenme olup embriyo rahme düştüğünde, rahimin gebelik için hazır olmaması bir kısırlık sebebi olabilir.

Uzun süreli adet gören bir kadında yumurtanın yavaş büyüdüğünü düşünüyorsak ve özellikle bir doktor tarafından da takip edilmiyorsa yumurtlama gününün belirlenememesi çiftler tarafından bugünün aksatılması ve düzenli ilişkinin olmaması da aynı zamanda kısırlığa yol açabilir.

Adet Düzensizliği Varken Hamile Kalınır mı?

Primer amenore adını verdiğimiz durumda beyinden yumurtalıklara salgılanan hipotramik hormonlar eksiktir. Bu hormonların takviye edilmesi kadınların tekrar yumurtalıklarının işlevsel hale gelmesini sağlayarak adet görmelerini ve gebelik oluşmasını sağlar.

Ancak yumurtalıkların cevabının negatif olduğu yani bu hormonların olmasına rağmen yumurtalıkların çalışmadığı, erken menopoz ya da genetik sendromlu yumurtalıkların gelişip aktif olamadığı TURNEL sendromlu hastalarımızda maalesef yumurtalıkların çalıştırılarak gebelik elde edilmesi mümkün olmayacaktır.

Adet Düzensizliği Olanlar Gebelik Testini Ne Zaman Yapmalı?

Düzensiz adet görenlerde hamilelik belirtileri nelerdir ve adet düzensizliğinde hamilelik nasıl anlaşılır? Adet gecikmesi bir gebelik belirtisi olmakla beraber, adet düzensizliği yaşayan kadınlarda güvenilir bir belirti değildir. Adet düzensizliği yaşayan kadınlarda gebelik belirtileri diğer kadınlarla hemen hemen aynıdır. Özellikle adet görmeniz gereken tarihten 14 gün geçmesine rağmen hala adet olmadıysanız, test yaptırmanız önerilir.