Tüp Bebekte Erken (Prematüre) Doğum Olur mu?


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Gebeliğin son trimesteri başladığında, anne adaylarının aklındaki en önemli sorulardan biri bebeklerini ne zaman kucaklarına alabilecekleridir. Siz de planlanan doğum tarihiniz yaklaştıkça Braxton Hicks kasılmaları olarak adlandırılan, uterusun büyümesine ve gerilmesine yol açan kasılmaları deneyimlemeye başlayabilirsiniz. Söz konusu kasılmalar, sağlıklı bir gebelik döneminin son aşamalarında görülür ve oldukça normaldir.

Ne var ki, anne adaylarının yaklaşık %10’unun da erken doğum kasılmalarını deneyimlediğini unutmamak gerekir. Erken doğum kasılmaları, Braxton Hicks kasılmaları gibi rahmi doğuma hazırlayan alıştırmalar değildir. Aksine, bebeğinizin dünyaya geleceğini ve doğum öncesi sancıların başladığını gösteren işaretlerdir.

Broxton Hicks kasılmaları yani yalancı doğum sancısı ile gerçek doğum sancısı arasındaki en büyük fark; Broxton Hicks kasılmalarının düzensiz olması, bol su içerek ve istirahatle ağrıların geçmesidir. Oysaki gerçek doğum sancılarında ağrı düzenli olarak gelir, şiddeti ve sıklığı ne yaparsanız yapın giderek artar.

Erken doğum yapan anne adaylarının sayısı, azımsanamayacak kadar fazladır. Özellikle tüp bebek tedavileri sonucunda gerçekleşen doğumların, kendiliğinden olan gebeliklere kıyasla daha erken gerçekleşmesi yaygın olarak görülür. Peki, erken doğum nedir? Hangi unsurlar erken doğum olasılığını artırır? Tüp bebekte erken doğum olur mu? Erken doğumu önlemek için neler yapılır? Tüm sorularınızın cevaplarını öğrenmek için okumaya devam edebilirsiniz.

Erken Doğum Nedir?

Sağlıklı bir gebeliğin 40. haftada sonlanması beklenir. Bu nedenle gebeliğin 20. ve 37. haftaları arasında gerçekleşen doğumların tümü, erken doğum olarak tanımlanır. Başka bir deyişle, gebeliğin 37. haftasından önce doğan bebekler prematüre bebek olarak adlandırılır. Prematüre bebeklerin büyük çoğunluğu, yoğun bakım desteğine ihtiyaç duymaları nedeniyle belirli bir süre boyunca yeni doğan yoğun bakım ünitesine alınır.

Erken doğumu tetikleyen sebepler oldukça çeşitli olabilir. Öte yandan, hiçbir risk faktörü söz konusu olmadan da bazı gebelerin erken doğum yaptığı görülebilir. Erken doğum vakaları, tüm doğumların yaklaşık %12’sinde görülen bir durumdur. Her kadının gebelik döneminin koşullarını belirleyen çok sayıda kriter olduğu için, erken doğumu tetiklediği düşünülen unsurların sayısı da bir hayli fazladır.

Gebelikte Erken Doğumu Ne Tetikler?

Erken doğumun sebebi, yaşanan düzenli kasılmalar sonucunda rahim ağzının açılması ve doğumun gerçekleşmesidir. Ancak söz konusu koşullara zemin hazırlayan birçok farklı unsur söz konusu olabilir. Bunlardan ilki, anne adayının sağlıklı kabul edilen vücut ağırlığı düzeyinin çok üstünde ya da çok altında olmasıdır.

Özellikle obezite problemi yaşayan anne adaylarında diyabet ve hipertansiyon hastalıkları daha sık görüldüğü için, söz konusu hastalıklar ve vücutta yaşanan hormon değişimleri erken doğumu tetikleyebilir.

Çoğul gebeliklerde erken doğum riski daha fazladır. Öte yandan, gebelik süresince sigara kullanımı ve iki gebeliğin arasındaki sürenin 6 aydan daha az olması erken doğumu tetikleyebilir. Rahim ağzı yetmezliği, rahimdeki şekil bozuklukları ve rahimde perde olması da, yine tetikleyici unsurlar arasında gösterilebilir.

Plasentanın erken ayrılması ya da rahim ağzına yerleşmesi, fetal büyüme geriliği ve enfeksiyonları (özellikle rahim ağzı ve idrar yolları enfeksiyonları) da erken doğum olasılığını artıran nedenler arasındadır.

Bebekler Kaçıncı Haftada Doğar?

Gebeliğin 37. ve 41. haftaları arasında gerçekleşen doğumlar, normal doğum kategorisinde değerlendirir. Sezaryen doğumlar ise genellikle gebeliğin 38. haftasında gerçekleşir. 23. ve 37. haftalar arasında gerçekleşen doğumlar, erken doğum olarak adlandırılır. İkiz bebeklerin doğumu ortalama 35. haftada, üçüz bebeklerin doğumu ise yaklaşık 32. haftada gerçekleşir.

Ancak elbette her doğum öyküsü bir diğerinden farklı olduğu için, her gebelik söz konusu grafiğe uygun şekilde sonlanmayabilir. 42. haftaya kadar süren gebelikler anne ve bebek sağlığını riske atabileceğinden, doktorunuz tarafından sonlandırılır.

Tüp Bebekte Erken (Prematüre) Doğum Olur mu?

Tüp bebek tedavisinde olgun yumurtalar yumurtalıktan alındıktan sonra spermle döllenir ve sağlıklı bir embriyo yumurtalıklara tutunduğunda döllenme gerçekleşir. Bir sonraki aşamada döllenmiş yumurta, yani embriyo, yeniden rahme aktarılır. Eğer tedavide birden fazla embriyo kullanılırsa, çoğul gebelik gerçekleşme olasılığı da artar.

Tüp bebek tedavilerinin sonucunda çoğul gebelikler yaygın olarak görüldüğü için, erken doğum olasılığı da söz konusudur. İkiz gebeliklerde 1500 gramın altında bebek doğumu tekiz gebeliklere göre yaklaşık on kat daha fazladır. Bu sebeple prematüre riskini azaltmak için transfer edilecek embriyo sayısı yasal olarak sınırlandırılmıştır.

Erken Doğumu Önlemek için Neler Yapılabilir?

Sağlıklı koşullarda süren bir gebeliğin erken doğumla sonuçlanıp sonuçlanmayacağını önceden kesin olarak belirlemek mümkün değildir. Ancak az önce sözünü ettiğimiz unsurların erken doğum riskini tetiklediği, doktorunuz tarafından erken teşhis yoluyla belirlenebilir. Söz konusu tetikleyici unsurların önceden teşhis edilmesi veya giderilmesi, gebeliğin olağan seyrinde devam etmesi ve doğumun normal kabul edilen zaman diliminde gerçekleşmesini sağlamak için büyük önem taşır.

Gebeliğiniz süresince doktorunuz tarafından belirlenen zaman diliminde kontrole gitmek ve yine hekiminizin istediği testleri düzenli olarak yaptırmak, erken doğum riskini azaltmak için uygulamanız gereken ilk adımdır. Özellikle gebeliğiniz süresince oluşabilecek idrar yolu ya da vajina enfeksiyonları erken doğumu tetikleyebileceği için, düzenli kontroller sırasında söz konusu enfeksiyonlar erken teşhis ve tedavi edilebilir.

Gebelik döneminiz boyunca sigara ve alkol kullanımını tamamen sonlandırmak, yüksek şiddette fiziksel güç harcamanızı gerektirecek tüm işlerden ve aktivitelerden uzak durmak, yeterli miktarda su tükettiğinizden emin olmak, dengeli ve sağlıklı beslenmek; erken doğum riskinizi azaltabilmek için göz önünde bulundurmanız gereken maddeler arasındadır. Tüp bebek tedavisi sırasında çoklu embriyo implantasyonunu tercih etmediğiniz takdirde, yine erken doğum olasılığını azaltabilirsiniz.