Hemorajik Kist Nedir, Belirtileri Nelerdir?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Kadın kısırlığında yumurtalık kistleri oldukça önemli bir rol oynar. İçi sıvı dolu yapılardan oluşan yumurtalık kistlerinin pek çok türü bulunur. Yumurtalıklarda bulunan kistik oluşumların kanaması olarak tanımlanan hemorajik kist, özellikle yumurtlama döneminde oluşur. Kanamalı kistler çoğunlukla tek taraflı olsa da nadir vakalarda hem sağ hem de sol yumurtalıkta oluşabilir. Yumurta folikülü olarak tanımlanan, yumurtanın gelişimi boyunca içinde bulunduğu kesecikte oluşan folikül kisti ve gebelik oluşmadığında vücutta yok olması gereken yumurtanın çıktığı kesecik ya da tıptaki adıyla korpus luteumda oluşan kistlerin kanaması yaygın görülen hemorajik kist türlerindendir.

Folikül kisti ya da korpus luteum kistine bağlı olarak gelişen hemorajik kist, sıklıkla karşılaşılan ve çoğunlukla hastalarda herhangi bir şikayete yol açmayan oluşumdur. Ancak menstrüel dönemde ya da cinsel ilişki sırasında giderek artış gösteren ağrı ve yakınmaların varlığında, mutlaka uzman bir hekime başvurulmalıdır. Bu oluşumun ne gibi şikayetlere yol açtığını incelemeden önce, hemorajik kist nedir bunu iyi kavramak gerekir.

Hemorajik Kist Nedir?

Kadın yumurtalık rezervinde bulunan yumurtalar, folikül adı verilen keseciklerde bulunur. Yumurtlama döneminde olgunlaşarak çatlayan ve folikülden çıkan yumurta, fallop tüplerine doğru ilerler. Yumurtanın fallop tüplerinde sperm hücresi ile döllenmesi sonucu gebelik oluşur. Gebelikte progesteron hormonunun salınımı plasentadan sağlanana dek, yumurtanın çıktığı folikülden ya da bir başka deyişle bir yığın hücreden oluşan korpus luteumdan salınır. Gebelik sağlanmadığı durumda ise bu kesecik vücutta kendiliğinden yok olur. Ancak bazı durumlarda bu kesecik yok olmaz ve içi sıvı ile dolar. Bunun sonucunda yumurtalıkta kistik oluşumlar meydana gelir.

Hemorajik kiste sebep olan başlıca oluşum yumurtalık kistlerdir. Kistik oluşumda kanama olması durumu hemorajik kist olarak tanımlanır. Kist, kanamaya bağlı olarak 4 ile 5 cm. boyutuna ulaşır ve mor renkli bir hâl alırsa korpus hemorajikum kisti oluşur. Hemorajik kistler büyük oranda sağ ya da sol yumurtalıkta görülür. Ender vakalarda ise her iki yumurtalıkta da oluşabilir. Bu kistler, doğal yollardan gebelik sağlayamayan ve bu yüzden yumurtalık tedavisi gören kişilerde yaygın olarak görülür. Ayrıca kan sulandırıcı türde ilaç kullanımı da hemorajik kiste sebep olabilir.

Hemorajik kist, ultrasonografi yardımıyla görülebilen ve tanısı konabilen bir oluşumdur. Kistin, ultrason görüntüsünde boyutu ile ilgili olarak da bilgi sahibi olunur. 5 cm. ve daha küçük boyuttaki kistler iyi huylu olarak tanımlanırken, yaklaşık 8 cm’den büyük olan kistler kötü huylu olabilir. Kistin katı bileşenli, yüzeyinin pürüzlü, çok odacıklı, kalın duvarlı, etrafındaki dokulara yapışık pozisyonda olması ve kişinin menopoz döneminde olması, kistin kötü huylu olabileceğini gösteren belirtiler arasındadır. Hemorajik kist, çoğunlukla yumurtlama döneminde oluşur ve herhangi bir müdahale gerekmeksizin kendiliğinden iyileşir. Sıklıkla sorulan hemorajik kist ne demek sorusu kısaca, mevcut kistin içe doğru kanaması olarak yanıtlanır.

Hemorajik Kist Gebeliğe Engel Midir?

Menstrüasyon döneminde, yumurtlama ile birlikte serbest kalan folikül, değişime uğrayarak korpus luteuma dönüşür. Korpus luteum adlı hücre yığını, vücutta yok olmak yerine içinin sıvı dolması ile korpus luteum kisti meydana gelir. Kadınlarda görülen hemorajik kist oluşumuna yol açan başlıca etken bu oluşumdur. Var olan kistin kanamalı olması durumu olarak da açıklanabilen hemorajik kist, çoğunlukla müdahale gerektirmeksizin iyileşme gösterir. Sıklıkla sorulan hemorajik kist gebeliğe engel mi sorusu, ancak muayene ve gerekli olduğunda ek tetkikler sonrasında yanıtlanabilir. Bu noktada önemli olan kanama yapan kistin nerede ve ne kadar büyüklükte olduğudur.

Yumurtalık kistleri küçük boyutlarda olduğunda, ultrasonografi ile takip edilerek gözlem altında tutulur. Büyümesi durumunda müdahale edilerek alınır. Dolayısıyla kistin, gebelik öncesinde ve gebelik sırasında gözlenmesi ve takip altında tutulması önemlidir. Uzman hekim tarafından yapılan muayene ve ek radyolojik görüntülemeler sonucunda, kistin durumuna göre gebelik için sakınca oluşturup oluşturmadığı netleştirilir. Kanamalı yumurtalık kistleri, hiçbir probleme yol açmayabileceği gibi, adet düzensizliği ve kısırlığa da yol açabilir. Bazı durumlarda, kistin içinde bulunan sıvı miktarının artışı sonucunda kist patlayabilir. Hemorajik kist patlaması olarak tanımlanan bu durumda kanama gerçekleşir. Bu kanamanın boyutu, kistin bulunduğu bölge ve boyutu ile doğru orantılıdır. Kist, küçük ve kanama kendiliğinden duracak kadar az ise, hasta sadece gözlem altında tutulur. Ancak kist büyük ve kanama tansiyon düşüklüğü, göz kararması, şiddetli karın ağrısı, bayılma gibi şikayetlere yol açıyorsa cerrahi müdahale gerektirir.

Hemorajik Kist Belirtileri

Yaygın olarak karında şişlik, adet döneminde şiddetli ağrı ve cinsel ilişki sırasında görülen ağrı hemorajik kist belirtileri arasında yer alır. Ayrıca oluşum yerine göre, karın ağrısı, adet dönemi dışında oluşan ara kanamalar, adet döneminde pıhtılı ve yoğun kanama, memelerde hassasiyet, adet düzensizliği, pelvik bölgede ağrı, hemorajik kist varlığında görülebilen şikayetlerdir. Hemorajik kistler çoğunlukla endişe edilmesi gerekmeyen, tedaviye gerek kalmaksızın, kendiliğinden yok olan oluşumlardır. Ancak hemorajik kistin konumu, boyutunun büyümesi, beklenenden daha büyük olması ya da patlaması durumunda, gösterdiği belirtiler farklılaşır. Ağır vakalarda, hızlı soluk alıp verme, şiddetli karın ağrısı, gözlerde kararma, baş dönmesi, ve bayılma gibi durumlara yol açabilir.

Hemorajik Kist Tanısı Nasıl Konur?

Kanayan kistlerin tanısı çoğunlukla ultrason ile yapılan gözlem sonucunda konur. Yaklaşık olarak 5 santimetreden küçük olan kistler, tedavi edilmeden kendiliğinden iyileşir. Ancak bu durumda kist, hekim tarafından düzenli olarak takip edilmeli ve boyutunda değişiklik olup olmadığı incelenmelidir. Menopoz dönemine girmiş kişilerde ultrasona ek olarak kan testi de yapılır. Gözlem yapıldığı süre boyunca gelişim göstererek büyüyen hemorajik kistler, cerrahi müdahale ile alınarak, kanserli hücrelerin varlığının araştırılması için patoloji laboratuvarına gönderilir.

Hemorajik Kist Tedavileri

Hemorajik kist tedavisi için kistin bulunduğu bölgeye, boyutuna ve gelişimine bağlı olarak farklı yöntemler uygulanır. Ultrason eşliğinde kanamalı kistin boyutları ve diğer fiziksel özellikleri ayrıntılı olarak incelenir. Kistin boyutu normal kabul edilen değerler arasında, şiddetli ve belirgin şikayetlere yol açmıyorsa, hekim belirli periyotlarda gözlemlenmesi şartıyla kendiliğinden iyileşmesini beklemek üzere tedavi önermeyebilir. Bu kistler yumurta içinden atılarak kendiliğinden iyileşebilir. Küçülmeyen kistik oluşumun gerilemesi ve şikayetlerin giderilmesi için ilaçlı tedavi yöntemi bulunmamaktadır.

Hemorajik kist için kullanılan ilaçlar, yumurtlamayı düzenlemek, yeni kistik oluşumların önüne geçmek için kullanılır ve genellikle doğum kontrol amaçlı kullanılan hormonal içerikli ilaçlardır. Ancak kistin boyutunun gözlemlenmesi sırasında büyüme, fiziksel özelliklerinde değişim, hastanın yakınmalarında artış, adet döngüsünde bozulma olması ya da kötü huylu hücre oluşumundan şüphe edilmesi durumunda hemorajik kist tedavisi için cerrahi yöntemlere başvurulur. Halk arasında kapalı ameliyat olarak da bilinen laparoskopik cerrahi, hemorajik kist tedavisinde sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Laparoskopik cerrahide kesi alanının az olması, iyileşme ve taburcu süresinin geleneksel ameliyat yöntemlerine göre çok daha kısa olması, hem hasta hem de hekim açısından avantaj sağlar. Ancak acil müdahale gereken aşırı kanamanın olduğu durumlarda açık ameliyat ile de hastaya müdahale edilebilir. Her iki cerrahi yöntem ile yapılan operasyonlarda hemorajik kist alınır ve bölge temizlenir. Çok ender olarak, ilerlemiş vakalarda yumurtalığın tamamen alınması gerekebilir.

Yumurtalık kistleri ve hemorajik kistler ile ilgili tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.