Embriyo Transferi Kaçıncı Gün Yapılır?


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Kadın üreme hücresi olan oositlerin (yumurta hücresi) vücut dışında manipülasyonunu içeren teknikler genel olarak yardımlı üreme teknolojisi (ART) olarak ifade edilir ve tüp bebek diye bilinen in vitro fertilizasyon (IVF) yöntemi bu teknolojik tekniklerin en sık uygulanan formları arasında yer alır.

Tüp bebek yönteminde overlerden (yumurtalıklardan) toplanan hücreler erkek üreme hücresi olan sperm ile fertilize edilir ve bu fertilize olmuş yumurta embriyo olarak isimlendirilir.

Tüp bebek yöntemi gebelik istemi olan ancak bunu gerçekleştirememiş infertilite şikayeti bulunan çiftlere yardımcı olmayı amaçlayan bir tekniktir. Genel olarak 5 aşamada incelenen tüp bebek yönteminde stimülasyon, yumurta hücresi toplanması, inseminasyon, embriyo kültürünün oluşturulması ve transfer edilmesi, bu tekniğin aşamalarını oluşturur.

Kadınlarda genel olarak her menstrual döngü içerisinde bir adet yumurta hücresi üretilir ancak IVF yönteminde başarı oranının artırılması için birden fazla hücreye ihtiyaç vardır. Bu nedenle hekimler tarafından çeşitli ilaçlar kullanılarak vücudun yumurta üretme kapasitesinin yükseltilmesi hedeflenir. Bir sonraki aşama, foliküler aspirasyon olarak tanımlanan bu yumurta hücrelerinin toplanması işlemidir. Anestezi altında gerçekleştirilen işlemde hekimler ultrasonografi görüntüleri eşliğinde ince bir iğne vasıtası ile vajen bölgesinden overlere ulaşarak yumurta hücrelerinin toplanmasını gerçekleştirir.

Tüp bebek yönteminin üçüncü aşamasında toplanan yumurta hücreleri kişinin eşinden alınan sperm örnekleri ile karıştırılır ve embriyo üretimi sağlanır. Oluşturulan embriyo gözlem altında tutulur; bölünmesi ve gelişmesi düzenli olarak takip edilir. Zaman içerisinde büyüyen embriyo kültürünün transfer aşaması için belirli bir büyüklüğü ulaşması beklenir.

Embriyo Transferi Nedir, Kaçıncı Gün Yapılır?

Embriyoların implantasyonu (ekimi) gerçekleşebilmesi için yeterli büyüklüğe ulaşmaları beklenir. Bu durum fertilizasyonu takiben yaklaşık olarak 3-5 gün içerisinde meydana gelir. Embriyonun transferinde katater adı verilen ince bir tüp kullanılır. Bu katater vajen ve rahim boynu (serviks) içerisinde ilerletilir ve uterusa ulaştırılır. Daha sonrasında hekimler embriyoları bu ince tüp vasıtası ile rahim içine iletirler.

Transfer sonrasında gebeliğin embriyonun rahim duvarına tutunması ile başladığı kabul edilir. Tutunma süreci 6 ile 10 gün arasında değişkenlik gösterebilir. Kişinin gebeliğinin ortaya konmasında çeşitli kan analizleri de yardımcı olabilir.

Embriyo Transferi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Embriyo transferi IVF yani tüp bebek yönteminin önemli aşamalarından biridir. Bu süreci takiben kişilerde işlemin başarılı olup olmadığına dair aşırı merak ve sabırsızlık ortaya çıkması gayet normal bir durumdur. Dolayısıyla kişiler bu süre zarfı içerisinde yardımcı olabilecek ve onları rahatlatacak çeşitli önerilere ihtiyaç duyabilirler.

Hayatınızı büyük ölçüde değiştirmenize sebep olacak bir işlemden geçtiğiniz için embriyo transferi sonrasında birkaç günlüğüne kendinizi şımartabilirsiniz. Transfer ve embriyonun tutunması arasında birkaç günlük bir süre mevcuttur. Bu süre zarfı boyunca rahat olmanız ve dinlenmeniz önerilir.

Yıpratıcı ve yoğun işlerden sakınılmasının bu dönemde olumlu etki yapabileceğini belirten çeşitli uzmanlar da mevcuttur. Ancak bu durum tamamen bütün günü yatakta uyuyarak geçirmek anlamına gelmemelidir. Fiziksel zorluklara ek olarak duygusal gelgitlerden de bu dönemde kendinizi sakınmanız önemli olabilir.

Sağlıklı ve dengeli bir beslenme programı gebelik sürecinin önemli bir parçasıdır. Genel olarak sebze ve meyveden zengin ve içerisinde yeterince kalsiyum, protein, B vitamini ve demir içeren bir diyet programı önerilir. Bazı kişilere sağlıklı ve dengeli beslenme uygulamalarına rağmen hekimler tarafından çeşitli vitamin ve mineral takviyeleri tavsiye edilebilir. Folik asit takviye ürünleri, özellikle çocukta nöral tüp defekti gibi çeşitli problemlerin oluşmasını önleyici etki yapabilir.

Bu dönemdeki kadınların aynı zamanda vücudun hormonal dengesini bozma potansiyeline sahip kimyasalları barındıran ürünlerden de kendilerini sakınması gereklidir. Bisphenol A (bpa), phtalates, parabenler ve triklozanlar kişilerin hormonal dengesini olumsuz yönde etkileyebilecek kimyasallara örnek teşkil ederler.

Transfer sonrası tutunmaya kadar geçen dönemde dikkat edilmesi gereken bir diğer durum da cinsel ilişkidir. Embriyo transferi sonrasında genel olarak cinsel ilişki ile birlikte tetiklenen uterus kasılmalarının embriyonun tutunması üzerinde olumsuz etki yapabileceği için bir süre cinsel perhiz önerilir. Bu durumun geçici bir süreç olduğunun unutulmaması gerekir.

Kişiler aynı zamanda hamilelik testi için bir süre sabretmelidir. Embriyonun tutunmasını takiben oluşan plasenta hücreleri tarafından gebelik hormonu olarak bilinen hcg hormonunun üretilmesi ve tespit edilebilmesi birkaç haftalık bir süre zarfı sonunda gerçekleşir.

Hekimler tarafından reçetelendirilen ve bu dönemde de kullanılması gereken ilaçlar kesinlikle bireysel kararlar doğrultusunda kesilmemelidir. Birçok kadın gebeliğin erken haftalarında gebelik halinin devam edebilmesi için progesteron hormon takviyesine ihtiyaç duyar. Hamileliğin sürdürülmesi için kritik öneme sahip bu hormon rahim (uterus) duvarı içerisinde embriyonun tutunması için de etkili kabul edilir.

Embriyo Transferi Sonrası Tutunma Belirtileri Nelerdir?

Embriyo transferinden 2 hafta sonra hamilelik testi yapılabilir. Arada geçen sürede kişilerin endişeli, stresli ve sabırsız olmaları gayet doğaldır. Embriyo transferi sonrasında oluşan çeşitli belirtiler işlemin başarılı geçtiğine işaret ediyor olabilir ancak bu belirtilerin tedavi planlamasında kullanılan ilaçlar ile de ilişkili olabileceği unutulmamalıdır. Kanama veya lekelenme tutunma belirtilerinin başında gelen durumlardır.

Çok hafif bir kanamanın olması genellikle hamileliğe dair bir bulgu olarak kabul edilir. Bu belirti embriyonun tutunmasına ya da transfer sonrası kullanılan hormonal ilaçlara bağlı olarak meydana gelebilir.

Bu belirti dışında adet düzensizliği ve adet olamama gibi durumlar da gebeliğe işaret ediyor olabilir. Transfer sonrasında mestruasyonun gerçekleşmemesi özellikle adet takvimi oldukça düzenli olan kadınlarda gebelik halinin varlığına bağlı olabilir.

Özellikle sabahları belirgin olan bulantı ve kusma hamileliğin ikinci ayında ortaya çıkan belirtiler arasında yer alır. Bu nedenle bu belirtiyi tecrübe etmeniz veya sıklaşması halinde hekimlerinize başvurmanız önerilir.

Embriyo transferi sonrasında herhangi bir belirtinin oluşmaması işlemin başarısız olduğunu göstermez. Tutunma belirtileri olarak kabul edilen durumlar bu aşamaya has belirtiler değildir ve yaklaşık olarak her 5 kişiden 1’inde ortaya çıkmasalar da bu kişilerin gebelik testinin pozitif sonuçlandığı görülür.