Leopold Manevraları Nedir, Nasıl Yapılır?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Leopold manevraları, gebe kadınlarda bebeğin anne karnındaki duruş şeklinin ve genel sağlık durumunun belirlenmesi amacıyla uygulanan yöntemlere verilen isimdir. Alman kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Christian Gerhard Leopold tarafından geliştirilmiştir. Hekimlerce gebeliğin belirli dönemlerinde uygulanan bu manevralar, aynı zamanda anne ve bebeğin gebelik sürecinin sağlıklı bir şekilde devam edip etmediğinin tespit edilmesinde kullanılan bir tanı testi olarak da değerlendirilebilir. Genel olarak kadın doğum uzmanının anne karnına her iki elini de yerleştirerek çeşitli açılardan elle muayene yapması sonucunda bebeğin anne karnındaki durumunun tespit edilmesi amacıyla uygulanır ve bebeğe ilişkin pek çok konuda net bilgiler elde edilebilmesini sağlar.

Leopold Manevraları Nedir?

Tüm gebe kadınların rutin muayenelerine ek olarak mutlaka düzenli şekilde karından muayene edilmesi gerekir. Abdominal muayene olarak da adlandırılan karın muayenesi; fetüste (bebekte) herhangi bir intrauterin gelişim bozukluğu, büyüme geriliği, bebeğin içerisinde bulunduğu sıvının (amniyon sıvısı) olması gerekenden fazla olması (polihidroamnios) gibi birçok faktörün varlığının tespit edilebilmesine imkan tanımaktadır. Aynı zamanda bu muayeneler yardımıyla bebeğin doğum kanalına girip girmediği, organlarının olması gerektiği gibi gelişip gelişmediği ve genel durumunun nasıl olduğuna ilişkin bilgi edinmek de mümkündür.

Karından muayene ile bu manevraların uygulanması geçmişte ultrasonografik görüntüleme tekniklerinin bugünkü kadar gelişmiş olmadığı dönemlerde anne ve bebek hakkında bilgi almanın tek yöntemiyken, günümüzde bu teknikler yerini gelişmiş ultrasonografik incelemelere bırakmıştır. Fakat ultrasonografik incelemeler bebeğin anne karnındaki pozisyonu ve birtakım farklı faktörlerden etkilenebildiğinden pek çok jinekolog tarafından ultrasonografi ve elle muayene bir arada uygulanıp değerlendirilmektedir. Aynı zamanda günümüzde ultrasonografi cihazlarının bulunmadığı küçük yerleşim yerlerinde de ebeler ve hemşireler tarafından rutin sağlık kontrolleri esnasında bu teknikler kullanılmaktadır.

Leopold teknikleri ile muayene hemen hemen tüm kadınlarda uygulanabilen bir yöntem olsa da bazı durumlarda obezite düzeyinde şişmanlık sorununa sahip olan kadınlarda karın bölgesinde aşırı yağ birikimi söz konusu olacağından net bilgilerin elde edilebilmesi mümkün olmayabilir. Bu tekniklerle yapılacak olan karın muayenesi öncesinde dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

  • Muayene öncesinde mesanenin boşaltılması gerekir.
  • Anne adayı düz bir zemin üzerine yatırılarak sırtı yere gelecek ve dizler bükülü olacak pozisyona getirilir, başının altına fazla yüksek olmayan bir yastık koyulur.
  • Anne adayının endişelenmemesi için yapılacak olan işlemler muayeneye başlanmadan önce doktor tarafından açıklanmalıdır.
  • Muayeneyi yapacak kişinin ellerinin vücut sıcaklığında olmasına dikkat edilmelidir. Soğuk ellerle yapılan muayene rahim kaslarını harekete geçirerek anne adayında kasılmaların başlamasına yol açabilir.

Leopold Manevraları Nasıl Yapılır?

Fetüsün genel durumunu ve konumunu belirlemek üzere uygulanan Leopord manevraları dört farklı adımdan oluşur. Muayene öncesi hazırlıklar tamamlandıktan sonra adım adım yapılması gereken manevralar şu şekildedir:

1. Leopold Manevrası

Bebeğin hangi fetal kutbunun rahmin üst bölümüne denk geldiğinin belirlenmesi amacıyla yapılan manevradır. Bunun için rahmin üst bölümü olan fundus kısmına palpasyon adı verilen elle muayene işlemi uygulanır. Daha genel bir deyişle bu manevra ile bebeğin baş ve kalça kısımlarının anne karnında hangi bölgeye denk geldiği araştırılır. Bebeğin başı veya makatının fundus kısmında hissedilmesi, anne karnında dik konumda bulunduğunu işaret eder. Bu şekilde hissedilemiyorsa, bebeğin çapraz şekilde konumlandığı anlaşılır. İşlem sırasında fetal kutbun belirlenmesi amacıyla iki el birlikte kullanılarak fundus bölgesinin üst sınırları tespit edilir. Ayrıca bebeğin boy uzunluğunun yaklaşık olarak belirlenmesini sağlayan fundal yüksekliğin ne kadar olduğu ölçülür. El ve parmaklar kullanılarak bebeğin hareket ettirilmesi ve hissedilmesi ile bebeğin kaç haftalık olduğu da belirlenebilir.

2. Leopold Manevrası

Bebeğin omurgası, kolları ve bacaklarının yerlerinin belirlenmesi için uygulanan manevradır. Dikey olarak yerleşmiş olan bebekte genellikle karın bölgesinin yan kısımlarına eller yardımıyla basınç uygulanarak bu organlar hissedilebilir. Omurga, kol ve bacakların normal şekilde gelişip gelişmediği incelenir. Bu işlemler esnasında bebeğin sırtının hangi yöne dönük olduğu belirlenebilir. Aynı zamanda amniyon sıvısının miktarı hakkında da bilgi edinilebilir, fetüsün genel hatları belirlenebilir, kalp atışları hissedilebilir, fetüsün eğik durumda veya yatay pozisyonda olup olmadığı anlaşılabilir.

3. Leopold Manevrası

Bu manevrada parmaklar kullanılarak angaje durumu olarak da adlandırılan bebeğin pelvise ve dolayısıyla doğum kanalına yakın olup olmadığı tespit edilir. Parmaklar kullanılarak bebeğin ele gelen kısmının hangi bölgesi olduğu anlaşılmaya çalışılır. Hissedilen kısım küresel, düzgün ve sert ise baş kısmıdır, hareketli şekilsiz ve yumuşak ise kalça veya farklı bir kısım olabilir.

4. Leopold Manevrası

Özellikle gebeliğin son 3 aylık döneminde (3. trimester) uygulanan bu manevra, bebeğin pelvise giriş durumunun araştırılmasına yöneliktir. Dolayısıyla doğumun yaklaşıp yaklaşmadığı hakkında bilgi verir. Annenin başucu kısmına geçen jinekolog her iki elinin parmaklarını açıp pelvis bölgesine doğru yerleştirerek bebeğin başının sağa ve sola hareket edip etmediğini inceler. Bebeğin başı hareket edebiliyorsa bu, bebeğin henüz doğum kanalına girmemiş olduğunu gösterir. Baş hareket etmiyor ise bebeğin pelvis içerisine girmiş olduğu anlaşılır.

Leopold Manevraları Ne Zaman Yapılır?

Bebeğin anne karnında ne şekilde yerleştiği; baş, boyun, kol ve bacaklar ile kalça kısımlarının anne karnında hangi bölüme denk geldiği ve doğum kanalına yakınlığı gibi pek çok konuda bilgi edinilmesini sağlayan Leopold manevraları, gebeliğin 5. ayından itibaren uygulanabilmektedir. 5. aydan daha önceki dönemde bebeğin çok küçük olması ve organlarının tam olarak gelişmemiş olması gibi nedenlere bağlı olarak bu muayenelerin başarı oranı oldukça düşüktür. 3. ve 4. manevralar ise genellikle gebeliğin son trimesterinde uygulanır. Gebelik sürecinin sonlarına doğru ilerlendikçe bebeğin büyümesi nedeniyle bu muayeneler esnasında hissedilmesi kolaylaşır ve buna bağlı olarak karın muayenesi ile daha net sonuçlar elde edilebilir. Bu muayenelerin karından alınacak ölçümler ve ultrasonografik görüntüler ile bir arada değerlendirilmesi ile bebeğin genel durumu ve gebeliğin sağlıklı bir şekilde ilerleyip ilerlemediği konusunda daha detaylı bilgilere sahip olmak mümkündür. Günümüzde gebelik takibi sürecinde yapılan uygulamalara bakıldığında ultrasonografi teknolojisinde kaydedilen ilerlemelerle birlikte renkli ve çok boyutlu ultrason tekniklerinin geliştirilmesi sonucunda bu manevraların önemini yitirdiği ve tercih edilmemeye başlandığı görülmektedir. Fakat bebeğin konumuna bağlı olarak görüntüleme tekniklerinde yanılma paylarının olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. En iyi seçenek her iki yöntemin bir arada değerlendirilerek sonucun netleştirilmesidir.

Leopold manevralarını uygulayan uzmanın el becerisi de muayenede elde edilen bulguların doğruluğu açısından çok büyük bir öneme sahiptir. Bu konuda uzman olan hekimler tarafından yapılan karın muayeneleri ile ultrasonografinin sunduğu imkanların çok daha ötesinde ve daha somut sonuçlara ulaşılarak adeta anne karnının içine dair bir harita elde etmek mümkün olabilmektedir. Eğer siz de gebeliğinizin 5. ayını geçtiyseniz ve bebeğinizin sağlık durumu ile karın içerisindeki duruş şekli hakkında bilgi almak istiyorsanız bir sağlık kuruluşuna başvurarak hekiminizle görüşerek, Leopold manevraları hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz. Muayene esnasında herhangi bir soruna rastlanması durumunda erken dönemde önlem alarak bebeğinizin sağlıklı bir şekilde dünyaya gelmesine yardımcı olabilirsiniz. Leopold manevraları ve diğer tanı testleri kullanılarak yapılan detaylı muayeneler hakkında bilgi almak ve diğer tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.