Sağlıklı ve dengeli beslenmek isteyen her insanın; protein ve lif ağırlıklı, sağlıklı yağ içeren ve ölçülü miktarda karbonhidrat barındıran bir beslenme düzeni oluşturması büyük önem taşır. Söz konusu hamilelik dönemi olduğunda ise, beslenme düzeniniz daha da önem kazanır. Çünkü tükettiğiniz tüm besinler, bebeğinizin sağlıklı gelişim sürecini de doğrudan etkiler. Balık, yüksek oranda protein ve sağlıklı yağ içerdiği için sıklıkla tüketilmesi tavsiye edilen bir besindir. Siz de hamilelik sürecinde beslenme düzeninize balığı ekleyebilirsiniz. Peki, hamilelikte balık hangi aylarda yenmeli ve nelere dikkat edilmeli? Hamilelikte balık yağı ne zaman başlanmalı? Gelin, tüm bu soruların yanıtlarını birlikte bulalım.

Hamilelikte Balık Tüketiminin Önemi Nedir?

Balık, Omega 3 ve Omega 6 yağ asitlerini yüksek oranda barındıran bir besindir. Bu nedenle hamilelikte balık tüketimi, anne karnındaki bebeğin göz ve beyin sağlığının gelişimi açısından büyük önem taşır. Balığın protein ve D vitamini açısından oldukça zengin bir kaynak olması, bebeğin sağlıklı gelişimini doğrudan etkiler. Ancak tüm balık türleri, hamilelik sürecinde tüketilmek için uygun seçenekler değildir. Çünkü yüksek oranda cıva barındıran balıkları hamilelik döneminde tüketmek, bebeğin beyin ve sinir sistemi gelişimini olumsuz yönden etkileyebilir.

Unutmadan ekleyelim: Hamilelikte balık aşermek cinsiyet belirleyici faktörler arasında değildir. Bu dönemde balık yemek için son derece istekli olabilir ya da koku hassasiyeti nedeniyle balık tüketmekte zorlandığınızı hissedebilirsiniz.

Hamilelikte Hangi Balık Yenmeli?

Balıklar, içerdikleri cıva seviyelerine göre 4 farklı grupta değerlendirilebilir. Hamsi, tekir, somon, mezgit, levrek, karides, yayın balığı, tatlı suda yetişen alabalık, ringa, barlam balığı, sardalye ve kerevit; en az cıva içeren balıklar arasındadır. Bu balıkların haftada 2 kez 170 gramlık porsiyonlar halinde tüketilmesi tavsiye edilir. Levrek, ıstakoz, maymun balığı, kalkan, morina, tırpana, denizde yetişen alabalık ve sable balığı; ilk gruptaki balıklara kıyasla daha fazla cıva içerir. Bu balıkların ise ayda en fazla 6 kez 170 gramlık porsiyonlar halinde tüketilmesinde bir sakınca yoktur.

Hamilelikte Hangi Balık Zararlı?

Yüksek oranda cıva içeren balıklar 2 alt kategoriye ayrılır. Okyanus balığı, konserve – beyaz albacore ya da sarı fin ton balığı ve İspanyol veya körfez uskumru; yüksek oranda cıva içermeleri nedeniyle hamilelik döneminde son derece kontrollü tüketilmesi gereken balıklar arasındadır. Bu balıkların ayda en fazla 3 kez 170 gramlık porsiyonlar halinde tüketilmesi gerekir. Söz konusu miktarın aşılması, anne karnındaki bebeğin sağlığı açısından risklidir.

En yüksek cıva oranıyla, hamilelik döneminde hiç tüketilmemesi tavsiye edilen balıklar arasında ise; köpek balığı, kral uskumru, bigeye ve ahi ton balığı, kılıç balığı, tile balığı ve Atlantik kılıç balığı bulunur. Öte yandan, ağır metal tutma kapasitesi nedeniyle midye de hamilelik sürecinde tüketilmesi son derece riskli olan bir deniz ürünüdür. Hamilelikte balık yemek, bahsi geçen balık türlerinden uzak durduğunuz ve diğer türleri tavsiye edilen miktarı aşmadan tükettiğiniz sürece bebeğinizin sağlığı açısından yararlıdır.

Hamilelikte Balık Tüketiminin Miktarı Ne Olmalı?

Yüksek oranda cıva içeren balıklar tükettiğinizde, cıva vücudunuz tarafından emilerek plasentaya geçer. Özellikle son yıllarda deniz kirliliği seviyesinin büyük oranda artması, denizin derinliklerinde cıva ve kurşun gibi ağır metallerin birikmesine yol açmıştır. Ağır metal zehirlenmesi, bebeğiniz için olduğu kadar, sizin için de önemli bir risktir. Zehirlenme sonucunda DNA ve kromozom bozukluğu, üreme ve öğrenme bozuklukları gibi rahatsızlıklar ortaya çıkabilir.

Hamilelik döneminizde balık tüketirken, az önce sözünü ettiğimiz porsiyon gramajlarını ve tüketim sıklıklarını göz önünde bulundurabilirsiniz. Ancak risk almadan balık tüketmek istiyorsanız; tercihinizi hamsi, palamut ve istavrit gibi yüzey balıklarından yana kullanabilirsiniz. Düşük oranda cıva içerdiği sürece, hamilelik sürecinde haftada yaklaşık 350 gram pişmiş balık yenmesi tavsiye edilir. Eğer bu süreçte bu kadar balık tüketmek istemiyorsanız, doktorunuzun da onayıyla Omega 3 içeren balık yağı takviyesi kullanabilirsiniz.

Hamilelikte Balık Yağının Önemi Nedir?

Bebeğin ve annenin sinir sistemi, göz ve beyin sağlığının korunmasında, Omega 3 adlı yağ asitleri oldukça önemli bir rol oynar. Hamilelikte balık yağı kullanımı, anne ve bebeğe Omega 3 takviyesi sağlamak açısından son derece etkilidir. Omega 3 balıklarda, yeşil sebzelerde ve çiğ kuruyemişlerde bulunur. Hamilelik sürecinde anne yeterince Omega 3 içeren besin tükettiğinde ya da balık yağı takviyesi kullandığında, bebek ihtiyacı olan Omega 3 miktarını annenin depolarından karşılamak zorunda kalmaz. Böylelikle hem annenin hem de bebeğin sağlığı riske girmez.

Gebelikte yeterince Omega 3 almayan annelerde, bebek ihtiyacını annenin depolarından karşılayacağı için, beyin dokusunda hasar meydana gelebilir. Bu nedenle doktorunuz gerek gördüğü takdirde, balık yağı takviyesi kullanmanızı isteyebilir. Ancak balık yağının bilinçsiz ve ölçüsüz kullanımı da anne ve bebek sağlığı açısından risklidir. Vücuda aşırı oranda Omega 3 almak kanama riskini artırabilir. Bu sebeple doktorunuza danışmadan balık yağı kullanmaya başlamamalı, doktorunuzun belirlediği kullanım miktarını aşmamaya özen göstermelisiniz.

Hamilelikte Balık Yedikten Kaç Saat Sonra Süt İçilir?

Balık ve sütün arka arkaya tüketilmemesi gerektiğine dair bilgiler, sizin de aklınızı karıştırmış olabilir. Ancak hamilelik döneminden bağımsız olarak, bayat balıkların tüketilmesi ve ardından süt içilmesi, zehirlenmeye yol açabilir. Çünkü balıktaki Histamin proteini, söz konusu zehirlenmeyi tetikler. Fakat tüketilen balıklar taze olduğu sürece, böyle bir risk yoktur. Siz de hamilelik döneminizde tazeliğinden emin olduğunuz balıkları tükettiğiniz müddetçe, öğün sonrasında dilerseniz süt içebilirsiniz.

Hamilelikte Balık Yerine Ne Yenmeli?

Hamilelik döneminde balık tüketmenin oldukça yararlı olduğundan söz ettik. Ancak her anne, bu süreçte balık tüketmeye aynı ölçüde istekli olmayabilir. Hamilelik döneminde beslenme tercihleri ya da koku hassasiyeti nedeniyle balık tüketmek istemeyen birçok kadın vardır. Bu tip durumlarda, annelerin beslenme düzenini yeterli düzeyde protein ve Omega 3 yağ asidi barındıran öğünler çerçevesinde şekillendirmesi gerekir.

Hiçbir et türünü yiyemiyorsanız, hamilelik sürecinde yumurta, yağlı tohum ve kuru baklagil tüketerek protein ve sağlıklı yağ ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz. Yalnızca balık tüketemiyorsanız, kırmızı ve beyaz et türlerini beslenme düzeninize ekleyerek protein alabilirsiniz. Sağlıklı yağ ihtiyacınızı karşılamak içinse; keten tohumu, ceviz, soya yağı ve kanola yağı gibi besinleri daha sık tüketebilirsiniz.