Genital Uçuk (Herpes) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Genital uçuk, herpes simpleks adlı virüsün neden olduğu cinsel yolla bulaşan bir hastalık türüdür. Herpes simpleks virüsünün enfeksiyonu ile ortaya çıkan genital herpes, ilk bulaşmanın ardından ömür boyu vücutta kalarak yılda birkaç kez bağışıklık sisteminin güçsüzleştiği durumlarda tekrarlayan bir hastalık türüdür. En önemli bulaşma yolu korunmasız cinsel temas olan genital herpeste virüs, enfeksiyonlara yol açmadığı uyku döneminde dahi bulaşabilme olasılığı taşır. Dünya genelinde en sık 15-49 yaş aralığındaki bireylerde görülür ve bu yaş grubuna giren tüm bireylerin yaklaşık %15’inde bu virüs söz konusudur. Hem kadınlarda hem de erkeklerde görülebilen bu hastalıkta bulaşmayı önlemek için prezervatif kullanımı etkili bir yöntemdir. İşte genital uçuğa ilişkin tüm bilinmesi gerekenler…

Genital Uçuk (Genital Herpes) Nedir? Neden Olur?

Herpes virüsü, dünya genelinde enfeksiyonları yaygın görülen bir virüs grubudur ve 8 farklı türü vardır. Bunlardan 3 tanesi diğerlerine oranla çok daha yaygındır. HSV-1 dudaklar ve ağız çevresinde oluşan uçuklara, HSV-2 genital herpese, HSV-3 ise sinir uçlarına yerleşerek zona hastalığı olarak adlandırılan deri enfeksiyonlarına neden olur. HSV-2 olarak adlandırılan herpes virüsünün vücuda bulaşması ile genital uçuk olarak adlandırılan, genital bölgenin deri ve mukozal katmanlarında görülen içi sıvı dolu kabarcıklar ortaya çıkar. Bu kabarcıklar ağrı, kaşıntı ve rahatsızlığa neden olabilir. Virüslerin vücuda giriş yolları mukoza zarlarıdır. Bu yolla vücuda giren herpes virüsü hücrelerin yapısına dahil olarak çok kolay uyum sağlar ve hızla çoğalma eğilimine girer. Erkeklerde de kadınlarda da genital herpes hastalığı görülebilir. Erkeklerde spermlerin içerisinde bulunduğu semenin (meni), kadınlarda ise vajinal salgıların içerisine dahil olarak cinsel yolla kolaylıkla bulaşabilir. Genital herpesin yol açtığı enfeksiyon, günlük yaşamı zorlaştıracak boyutta rahatsızlığa neden olabilir. Enfeksiyonun belirtilerini yaşayan bireyler mutlaka sağlık kuruluşlarına başvurmalıdır.

Genital Uçuk Belirtileri Nelerdir?

Herpes Simpleks virüsünün enfeksiyonu, her zaman için bulaşma sonrası belirti vermeyebilir. Bazı kişilerde virüsün bulaşmış olmasına karşın neden olduğu içi su dolu kabarcıklar, belirli bir süre ortaya çıkmayabilir. Semptomların ortaya çıkması en iyi ihtimalle virüsün bulaşmasından 2 ile 30 gün sonra gerçekleşir. Her iki cinsiyette de görülebilen bu enfeksiyonun kadınlarda ve erkeklerde ortak olarak yol açtığı genital uçuk belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Enfekte bölgede içi sıvı dolu kabarcıklar
  • Kabarcıkların ortaya çıkışından önce enfekte bölgelerde ağrı ve kaşıntı
  • Kabarcıklardan sıvı sızıntısı
  • Kabarcıkların yaraya dönüşmesi
  • İçi sıvı dolu kabarcıkların patlamasının ardından kabuklaşması
  • Lenf bezlerinde şişme
  • Baş ve vücut ağrıları
  • Ateş

Söz konusu kabarcıklar genital bölgeye ek olarak anüs ve çevresinde de gözlenebilir. Ortaya çıkan kabarcık ve yaralar yaklaşık olarak 2-4 hafta içerisinde iyileşerek kaybolur. Ataklar şeklinde seyreden genital uçukta yılda ortalama 4 kez kabarcıklar tekrarlayabilir. Bağışıklık sisteminin zayıflaması, ateşli hastalıklar veya stres gibi durumlarda atak sayısında artış görülebilir. Virüs vücutta ömür boyu kalır fakat atakların sıklığı ve şiddetinde yaşla birlikte azalma görülür.

Kadınlarda Vajinal Uçuk

Kadınlarda görülen genital herpes, vajinal uçuk veya vajinada uçuk çıkması olarak da adlandırılır. Vajinal uçuk belirtileri arasında en yaygın olanları anüs, kalça, vulva ve vajinada oluşan kabarcıklardır. Bazen kabarcıklar anüs ve kalçaya yayılmaması durumunda vajina içerisinde sınırlı kalabilir ve hasta tarafından fark edilebilmesi güçleşebilir. Bu tür hastalarda yaygın belirtiler arasında cinsel birliktelik esnasında acı hissetme de yer alır. Özellikle hamile kadınlarda ve eşlerinde genital herpesin varlığı halinde gebelik takibini yapan doktor mutlaka bilgilendirilmelidir. Hamilelerde genital herpesin varlığı erken doğum ve düşük riski barındırabilir. Buna ek olarak vajinal doğum (normal doğum) esnasında nadir de olsa bebeğe bulaşarak neonatal herpes olarak adlandırılan ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen tablonun ortaya çıkmasına neden olabilir. Neonatal herpes yeni doğmuş bebeklerde körlük, beyinde hasar ve hatta ölüme kadar girebilen çok ciddi sorunları da beraberinde getirebilmektedir. Hekimler hastanın sağlık durumu ve birtakım diğer faktörleri bir arada değerlendirerek genital herpes enfeksiyonunun söz konusu olduğu anne adaylarında sezaryen doğumu tercih edebilir.

Erkeklerde Genital Uçuk (Penis Uçuğu)

Erkeklerde görülen genital uçuk, halk arasında penis uçuğu olarak da adlandırılır. En yaygın belirtileri penis, testisler (skrotum), kalça ve anüste görülen kabarcıklardır. Hastalığın atakları sırasında penis üzerinde oluşan kabarcıklar cinsel birlikteliğin önünde engel teşkil edebilir. Erkeklerde genital bölgede uçuk, kadınlara oranla daha nadir olarak görülür. Genital organların anatomik yapısı gereğince erkeklerde söz konusu olan genital herpes enfeksiyonunun fark edilmesi ve teşhisi kadınlara oranla çok daha kolaydır.

Genital Herpes Nasıl Teşhis Edilir?

Genital herpes şikayetlerinin söz konusu olduğu bireylerin ataklar esnasında sağlık kuruluşlarına başvurması halinde teşhisin konulabilmesi oldukça kolaydır. Bu hastalarda öncelikli olarak tıbbi öykü ve şikayetler dinlendikten sonra fiziksel muayeneye geçilir. Genital herpes enfeksiyonu, oldukça tipik bir görünüme sahip olduğundan yalnızca klinik muayene ile kolaylıkla teşhis edilebilir. Bazı durumlarda özellikle de enfeksiyonun hafif olarak seyrettiği durumlarda tanının desteklenebilmesi için birtakım farklı testler de istenebilir. Atak döneminde başvurmayan hastalarda virüsün varlığının araştırılması için kan testlerinden yararlanılabilir. Genital herpesin teşhis edildiği hastalarda atakları önleyici, hafifletici ve bağışıklık sistemini güçlendirici tedaviler uygulanabilir. Cinsel anlamda aktif olan bireylerde ise bulaşmayı önleyici tedbirlerin alınması konusunda gerekli bilgilendirmeler yapılır.

Genital Uçuk Tedavisi

Bir kez vücuda bulaşmış olan herpes virüsü, hücrelerin yapısına katıldığından ömür boyu vücuttaki varlığını devam ettirir. Fakat yalnızca ataklar sırasında enfeksiyonlara neden olur. Dolayısıyla hastalığın genital bölgede uçuk tedavisi olarak adlandırılabilecek kesin bir tedavi yöntemi yoktur. Mevcut tedavi uygulamaları, virüsün neden olduğu bu salgınları azaltmaya veya önlemeye yöneliktir. Özellikle ataklar sırasında enfeksiyonun yol açtığı ciddi rahatsızlıklar ve kabarcıkların yayılma alanı önemli ölçüde azaltılabilir. En sık tercih edilen tedavi yöntemi antiviral içerikli ilaçların kullanımıdır. Genital uçuk için krem şeklinde üretilen antiviral ilaçlar, virüsün yol açtığı kabarcık ve yaraların iyileşme süresini hızlandırır, yayılmasını önler ve neden olduğu ağrı, kaşıntı, batma gibi olumsuzlukların önüne geçilmesine yardımcı olur. Buna ek olarak ılık su ile kabarcıkların olduğu bölgenin düzenli olarak temizlenmesi ve ardından iyice kurulanması yaraların iyileşmesini hızlandırır. Bazı bireylerde ataklar sırasında uygulanan antiviral tedavisine ek olarak yeni atakların oluşumunu önlemeye yardımcı ilaç uygulamaları da önerilebilir. Özellikle bir yıl içerisinde 6 veya daha fazla atak yaşamış olan hastalarda bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı ek tedavi önerileri yapılabilir.

Genital uçuk tedavisi için yapılan uygulamalara ek olarak pamuklu iç çamaşırlarının kullanımı ve bunların kullanımdan önce yüksek sıcaklıkta yıkanarak ütülenmesi de önemlidir. Bu hastalığı yaşayan bireylerin birçoğu genital herpesten kurtulanlar hakkında araştırma yapmakta olsa da bu hastalığın tam olarak ortadan kaldırılmış olması değil, atakların önemli ölçüde azaltılması anlamına gelir. Doğru önlemlerin alınması ve atakların zamanında fark edilerek antiviral ilaç kullanımına başlanması halinde hastalığın yol açtığı problemler önemli ölçüde hafifletilebilir.

Eğer siz de vajinada uçuk, penis uçuğu gibi sorunlar yaşıyorsanız veya bundan şüpheleniyorsanız, derhal hekiminize başvurarak muayeneden geçmenizde fayda vardır. Randevu talepleriniz ve tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.