Gebelikte Kramp Nedir, Ne İyi Gelir?


Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı

Doktora Sorun

Hamilelik dönemlerinde anne adayları harika deneyimlerle birlikte birçok fiziksel ve psikolojik zorluk da yaşıyor. Hamilelikte kramp girmesi, en sık yaşanan fiziksel rahatsızlıklardan biri olarak dikkat çekiyor. Çoğu hamile kadın, genellikle geceleri olmak üzere ikinci veya üçüncü trimesterde kramp problemi yaşamaya başlıyor.

Kadınların neden hamilelik döneminde normalden daha fazla kramp sorunu yaşadığını kimse kesin olarak bilmiyor. Ancak bu sorunun kan dolaşımındaki değişiklik veya bacak kaslarındaki ekstra yükten kaynaklanan stresle ilgisi olabileceği düşünülüyor. Ayrıca gebelik süresince büyümeye devam eden bebeğin bacaklara giden sinirlere ve kan damarlarına uyguladığı baskı da krampa neden olabiliyor.

Doktorlar, kesin olmamakla beraber düşük kalsiyumun veya vücudun kalsiyumu işleme şeklindeki bir değişikliğin krampa neden olabileceğini vurguluyor. Baldır ve bacaklara yayılan bu ağrılar, gün içinde hissedilse de yorgunluk ve vücutta su birikiminin en yoğun olduğu zaman olan geceleri genellikle daha belirgin bir hal alıyor.

Kramp Nedir?

Kramp bir kas grubunda meydana gelen istem dışı ağrılı ve uzun süreli kasılmalar olarak tanımlanıyor. Birkaç saniye ilâ birkaç dakika arasında süren kramplar, hemen her iskelet kasında ortaya çıkabiliyor ancak geceleri baldır, uyluk ve ayak kası krampları daha yaygın şekilde gözleniyor.

Kramp esnasında herhangi bir kas kontrol dışı bir şekilde sinirlerin uyarısıyla kasılıyor. Günlük hayat içerisinde normal hareketleri yaparken ortaya çıkan sıradan kasılmalardan sonra beyin gevşeme sinyali gönderiyor. Ancak kramplarda gevşeme sinyali net olarak iletilemiyor ve kas gevşeyemiyor. Kramp birçok nedenle ortaya çıksa da vücutta tuz, kalsiyum ve magnezyum gibi iyonların kaybıyla birlikte kasın kasılması ve gevşeyememesi krampın asıl nedeni olarak kabul ediliyor.

Gebelikte Kramp Nedir?

Anne adaylarının pek çoğu gebelik boyunca kramptan kaynaklanan hafif ağrı ve sızılar yaşıyor. Özellikle gebeliğin 24. haftasından itibaren sıklaşan kramplar, sürecin normal bir parçası olarak değerlendiriliyor. Hamilelikte kramp cinsiyet faktöründen bağımsız olarak yaşanıyor.

Gebelikte Kramp Ne Zaman Başlar?

Hamilelikte kramp ve uyuşmalar farklı dönemlerde gözlenebiliyor. Bazı kadınlar krampı, hamile olduklarının ilk işareti olarak görüyor. Çünkü döllenmiş bir yumurta rahim duvarına yerleştiğinde kramp yaşanması yaygın bir şekilde gözleniyor. Anne adayları yaşadıkları her krampın sonunda endişeye kapılabiliyor ve 18. haftalık gebelikte kramplar gibi aramalara internette sıklıkla rastlanıyor. Ancak doktorlar krampların gebelik sürecinin normal bir parçası olduğunu vurguluyor. Tabii ki uzun süreli ve yüksek seviyede ağrılı kramplar için mutlaka doktora başvurmak gerekiyor.

Gebeliğin ilk iki trimesterindeki hızlı uterus büyümesinin de kramplara yol açabileceği vurgulanıyor. Bunun yanı sıra hormon seviyelerindeki değişim gaz sorunu yaşanmasına, şişkinliğe ve kabızlığa da sebep olabiliyor. Gebelikte balayı dönemi olarak da bilinen ikinci trimesterda kramp ve diğer rahatsız edici gebelik semptomları yaşama olasılığı, çoklu gebelikler hariç, en aza iniyor. İkinci trimesterde ortaya çıkan bacak krampları genellikle çok kısa süreli oluyor.

Üçüncü trimester anne adaylarının yoğun şekilde kramp problemi yaşadığı dönem olarak biliniyor. Gebelik ilerledikçe rahimde meydana gelen büyüme damarlara ve sinirlere baskı yapıyor ve bu baskının sonucunda kramplar oluşuyor. Kramplar kimi zaman anne adayının uyku hatta hayat kalitesini oldukça düşürüyor. Hamilelikte kramplar için ilaç kullanmak birçok kadının başvurduğu ilk yöntemlerden biri oluyor. Ancak alınacak bazı önlemlerle normal krampları önüne geçilebiliyor. Yine de ilaç kullanarak krampı ya da kramptan kaynaklanan acıyı tedavi etmek isteyenlerin mutlaka bir doktora danışması gerekiyor.

Kramp Gebelik Belirtisi mi?

Gebelik belirtileri ve adet belirtileri arasında oldukça az fark bulunuyor. Bu nedenle kadınlar iki dönemi birbirinden ayırmakta güçlük çekiyor. Adet döneminde yaşanan kramplar gebeliğin başında yaşanan kramplara benzerlik gösteriyor. Ancak krampın tek başına gebelik belirtisi olmadığını unutmamak gerekiyor.

Gebelikte Kramp Nasıl Geçer?

Gebelikte kramp ve sancılar ne sebeple ortaya çıkarsa çıksın, bunları hafifletmek veya önüne geçmek mümkün. Yapılması gerekenleri krampı önlemek ve kramp girdiğine yaşanan ağrıyı sona erdirmek için alınacak önlemler şeklinde ikiye ayırmak mümkün.

Krampı Önlemek İçin Öneriler

Vücutla ilgili her şey için olduğu gibi, kramp için de yeterince su içmek işe yarıyor. Kramptan korunmak için günde en az sekiz ilâ on bardak su içmek gerekiyor. Gebelikte beslenmeye hem anne adayı hem de bebeğin sağlığı için çok dikkat etmek gerekiyor. Kramp, sancı ve uyuşmaları hafifletmek veya önüne geçmek için bol kalsiyum ve magnezyum içeren dengeli bir beslenme programını takip etmelisiniz. Gebelikte alınan kilolarla birlikte bacaklara binen yük de artıyor. Bu yükü azaltmak amacıyla bacakları mümkün olduğu kadar yukarı kaldırmanız önemli. Gün içinde yoğun fiziksel aktivitede bulunmanız gerektiğinde araya dinlenme molaları koymanız öneriliyor.

Dinlenme sırasında bacakları sehpa üzerine, kanepe koluna veya yastıkların üstüne koymak da krampı önleyen veya sıklığını azaltan önlemler arasında yer alıyor. Kaslara yönelik olarak yapılan hareket, yürüyüş ve hafif egzersizler veya masaj da kasların güçlenmesini sağlıyor.

Uyurken sol yana yatmak hem anneyi hem de bebeği kan dolaşımı açısından rahatlatıyor. Doktor önerisiyle varis çorabı kullanmak da krampa karşı alınabilecek önlemler arasında yer alıyor. Bunların dışında yüksek topuklu ya da düztaban ayakkabı giymekten kaçınmak, kilo sorununa dikkat etmek, yatmadan önce ılık duş almak da krampı önlemek için anne adaylarına destek oluyor.

Kramp Girdiğinde Yapılması Gerekenler

Gebelikte kramp tedavisi için kasılan kası gevşetmek gerekiyor. Bunun için ter yönde hareket etmek işe yarıyor. Örneğin kramp baldıra girmişse ayağı tavana doğru gererek uzatıp ayak parmaklarını yere doğru çekerken topuğu tavana doğru itmek baldırı gevşetiyor. Ardından kramp giren bölgeye sıcak havlu koymak anne adayının rahatlamasını sağlıyor.

Kramp giren kasa masaj yapmak, ovmak ve esnetme hareketleri yapmak da krampı geçiriyor. Örneğin gebelikte kasıkta kramp meydana geldiğinde bacağı düz olarak uzatıp kas gevşeyinceye kadar kasılan noktaya masaj yapmak oldukça etkili. Bacağa kramp girdiğinde ayak parmakları yukarı gelecek biçimde kasın esnetilmesi de krampı geçiren yöntemlerden biri. Bu yöntemlere ilaveten ağrılı kasın üzerine yapılacak buz veya soğuk su uygulaması da krampların geçmesi için faydalı oluyor.