Hamilelik Takibi Hakkında Bilmeniz Gerekenler


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Gebelik süresince hem annenin sağlığını korumak hem de bebeğin sağlıkla dünyaya gelmesini sağlamak için hamilelik takibi oldukça önemlidir. Gebelik takibi hakkında bilinmesi ve dikkat edilmesi gerekenleri Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanımız Op. Dr. Lale Susan Karakış anlatıyor:

Hafta Hafta Gebelik Takibi

Gebelik takibi, hamilelik tanısı konulduğu anda başlar doğuma kadar devam eder. Hamilelik tanısı anneden alınan kan ve idrar testleri ile konur. Bu güzel haber verildikten yaklaşık 2 hafta sonra ultrason ile gebelik kesesi görülebilir. Kese kontrolünün ardından yaklaşık 1-2 hafta sonra vajinal ultrasonla bebeğin kalp atışları dinlenebilir. Bu aşamaların ardından annenin genel sağlık durumunu takip edebilmek adına kan ve idrar testleri yapılır.

Gebelik Takibi Sırasında Yapılması Gerekenler

Gebelik takibi sırasında anne ve bebek düzenli kontrollerden geçer.

Kilo Kontrolü

10-14 kilogram arası kilo alımı gebelikte normaldir. Gebeliğin başında normalden zayıf iseniz 14-18 kilo, kilolu iseniz 7-9 kilo almanız idealdir. Doktorunuz sizi ne kadar kilo almanız gerektiği konusunda bilgilendirecektir. İlk 12 hafta 2 kg, daha sonra haftada 1/2 kg almalısınız. Ani kilo alımları ya da şişmeler vücutta su tutulumuna bağlı olabilir. Hemen doktorunuza bildirin.

İdrar Tahlili

İdrar tahlili vücudunuz işleyişi hakkında önemli bilgiler sunar. Diyabet ve gebelikte oluşabilecek bazı problemler idrarda şeker ve protein seviyelerine bakılarak erken dönemde saptanabilir. Böbrek ve idrar yolları enfeksiyonu gebelik sırasında sıkça oluşabilir ve erken doğuma yol açabileceği için tedavi edilmelidir.

Kan Tahlili

Doktorunuzla ilk görüşmenizde kan grubunuz saptanır. Kan sayımınız, tiroid fonksiyon testiniz ve fetal enfeksiyonlara yönelik kan testleriniz yapılır. Gebeliğiniz boyunca belirli haftalarda kromozom hastalıklarına yönelik tarama testleriniz olan ikili ve üçlü testleriniz, şeker yükleme testiniz yapılacak ve gerekli durumlarda kan sayımınız ve idrar tahliliniz tekrar kontrol edilecektir. Kan uyuşmazlığı olan çiftlerde aylık indirekt “coombs testi” istenecektir.

Diğer Tahliller

Ultrasonografik kontroller bebeğin sağlıklı gelişiminin takibi için yapılacaktır. Doktorunuz gerekli durumlarda koryonik villus örneklemesi (bebeğin plasentasından doku örneği alınması), amniyosentez, fetal kan örneklemesi gibi daha ileri tanı testlerini size önerebilir. Bu testler bebeğinizin kromozomal yapısını araştırmak için yapılan girişimsel yöntemlerdir.

Hamilelik Takibinin Sıklığı Ne Kadar Olmalı?

Gebelik süresince doktor muayenesi, annenin ve bebeğin bu süreçte risk altında olmaması ve olası risklerin önceden tespit edilip gerekli müdahalenin yapılması için büyük önem taşır. Gebelik takibinin sıklığı ne olmalıdır sorusu anne adaylarının en çok merak ettiği konulardan biri. Doktorunuz, durumunuzu değerlendirerek size belli bir sıklık belirleyecektir. Genel hatları ile hafta hafta gebelik takibi şu şekildedir:

İlk Muayene

Öncelikle ultrason ile gebelik kesesinin yeri tespit edilir. İlk fizik muayenede annenin kan basıncı, boy ve kilo ölçümünü yapılır. Eğer anne daha önce de doğum yaptıysa önceki gebeliklerde doğum şekli, bebeğin kaç kilo doğduğu ve herhangi bir sağlık problemi olup olmadığı öğrenilir. Bu muayene ile birlikte doktorunuz size ne sıklıkla muayene gelmeniz gerektiğini söyleyecektir.

11 – 14. Hafta

Bu muayenede ikili tarama testi yapılır ve fetal burun kemiği incelemesi gerçekleştirilir.

16 – 20. Hafta

Gebeliğin bu döneminde üçlü tarama testi yapılır. Üçlü tarama testi bebekte down sendromu gibi genetik problemlerle ilgili bilgiler verir. Aynı zamanda nöral tüp defekti (ayrık omurga hastalığı) görülme riskini de saptar. Hemoglobin ve ferritin testleri ile annenin kan seviyesi ve demir depoları kontrol edilir.

20 – 22. Hafta

Bu haftalar arasında yapılan testlerde bebeğin organlarının durumu ve plesantanın durumuna bakılır. Detaylı ultrsonografi ile rahim ağzı uzunluğu, rahmi besleyen damarlardaki kan akışı gibi parametreler değerlendirilir.

24 – 28. Hafta

Gestasyonel diyabet taraması için glukoz yükleme testi yani şekerli su testi yapılır.

28. Hafta ve Sonrası

28’inci haftadan sonra kontroller bebek odaklı devam eder. Ultrason muayenesiyle bebeğin kontrolleri yapılır. Kan uyuşmazlığı olup olmadığı kontrol edilir. 28. hafta ve sonraki haftalarda bebeğin büyümesi, plasentanın yerleşimi ve amniyon sıvısının miktarı takip edilir.

36. Hafta

36. haftadan sonra NST ile bebeğin kalp atışları dinlenebilir. Bebeğin rahim içerisindeki konumuna bakılır. 38 ve 39. haftalarda birer kez daha NST yapılır ve ultrasonla bebeğin gelişimi takip edilir.

40. Hafta

Artık doğuma çok yaklaştık. 40. hafta dolduğunda eğer henüz bebek dünyaya gelmediyse doğum başlayana kadar 3 günde bir kontrollere devam edilir. Bebeğin suyunun yeterli olup olmadığı ve kalp atışları kontrol edilir.