Aşırı Adet Kanamalarının Nedenleri Nelerdir?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Kadın vücudu, hamilelik için her ay bir adet yumurta hücresi olgunlaştırır ve rahim iç yüzeyini embriyonun tutunabileceği şekilde hazırlar. Hamileliğin gerçekleşmemesi durumunda ise yumurta hücresi ile birlikte rahim iç tabakası vajinal kanama yoluyla dışarı atılır. Ortalama 28 günde bir gerçekleşen bu kanama, adet kanaması olarak adlandırılır. Adet kanaması ergenlik dönemindeki genç kızlarda, yaklaşık 12-13 yaşlarında başlar ve 45-50 yaşlarında menopoz ile son bulur.

Kanama miktarı her kadında birbirinden farklı olabilse de bazı kişilerde aşırı miktarlarda olabilir. Aşırı adet kanaması (menoraji) olarak adlandırılan bu durum genellikle bir sağlık sorununu işaret eder. Vücuttan aşırı kan kaybı kansızlık başta olmak üzere çeşitli sorunları da beraberinde getirebildiğinden mutlaka önemsenmesi ve hekime başvurulması gereken bir durumdur. İşte aşırı adet kanaması ile ilgili bilinmesi gerekenler…

Aşırı Adet Kanamalarının Nedeni Nelerdir?

Adet kanaması, sağlıklı bir kadının 28-30 günde bir yaşaması gereken doğal bir durumdur. Her kadının menstruasyon döngüsünün gün sayısı birbirinden farklıdır. 24-35 gün aralığındaki adet döngüleri normal kabul edilir. Bunun yanı sıra bir adet kanaması döneminde gerçekleşen toplam kanama miktarı da her kadında farklıdır. Adet kanamalarında ortalama kanama hacmi 30-40 ml olarak belirtilir. Bazı kadınlarda bunun üzerinde olabilse de tüm kadınların %90’ında 80 ml’den daha az kanama gerçekleşir.

Bazı kadınlarda ise kanama miktarı aşırı denebilecek kadar fazladır. Adet kanamasının 60-80 ml ve üzerinde olması, aşırı adet kanaması veya menoraji olarak adlandırılır. Bir kadının adet kanamasının kaç mililitre olduğunu ölçmesi elbette ki mümkün değildir. Fakat adet kanaması her ay gerçekleşen olağan bir durum olduğundan kadınlar önceki aya göre aşırı artmış olan kanama miktarını kolaylıkla fark edebilirler. Böyle bir durumla karşılaşan kadınlar yaşadıkları sorunu fark etmeleri ile birlikte muayene için sağlık kuruluşlarına başvurmalıdır. Aşırı adet kanamalarının en yaygın nedeni jinekolojik hastalıklardır. Bu nedenlerden bazıları şunlardır:

  • Rahimde veya rahim ağzında oluşan polipler,
  • Kist ve miyomlar,
  • Endometriozis,
  • Doğum kontrolü amacıyla yerleştirilen spiraller,
  • Polikistik over sendromu (PCOS),
  • Kronik pelvik inflamatuar hastalığı,
  • Rahim ve rahim ağzı kanseri,
  • Tiroid hastalıkları,
  • Karaciğer ve böbrek hastalıkları.

Yukarıdaki durumlara ek olarak alınan bazı tedaviler ve kullanılan ilaçlar da aşırı adet kanamalarına yol açabilir. Özellikle antikoagülan (kan sulandırıcı) ilaç kullanımı, kanser hastalarına uygulanan kemoterapi ve bazı durumlarda da doğum kontrolü amaçlı tüplerin bağlatılmış olması aşırı kanamaya neden olabilecek durumlar arasındadır.

Aşırı Adet Kanaması için Ne Yapmalı?

Normal şartlarda bir adet döneminde gelen kanama miktarı kadından kadına değişir. Bazı kişilerde adet kanaması 3-4 gün sürerken bazı kadınlarda 6-7 gün sürebilir. Bu durum da kanama miktarını etkileyecek faktörlerden bir tanesidir. Bunun yanı sıra kadınlar kendi vücut düzenlerini ve olağan kanama miktarlarını bildiğinden bir adet döneminde aşırı miktarda gelmeye başlayan kanamayı kolaylıkla fark edebilir. Böyle bir durumun fark edilmesi halinde en doğru seçenek hekime başvurarak sağlık kontrolünden geçmektir. Kanamanın azaltılması için bilinçsiz ilaç kullanımı veya içeriği bilinmeyen bitkisel ürünlerin kullanımı ciddi sağlık sorunlarını da beraberinde getirebileceğinden bu tür davranışlardan mutlaka kaçınılmalıdır.

Aşırı Adet Kanaması Nasıl Durdurulur?

Aşırı adet kanamasının durdurulmasına yönelik önlemleri araştırmadan önce gerçekten olağan dışı bir kanama olduğunun tespit edilmiş olması gerekir. Bu konuda yapılan en büyük yanlışlardan biri kadınların adet kanaması miktarı ve kanamanın kaç gün devam ettiği gibi konularda kendilerini çevrelerindeki diğer kadınlarla karşılaştırmalarıdır. Aşırı kanama ancak kadının kendi önceki adet dönemlerine göre artmış olan bir kanama ile tespit edilebilir. Aşırı kanama yaşadığını düşünen kadınlar vakit kaybetmeksizin jinekoloji uzmanlarına başvurarak muayeneden geçmelidir.

Aşırı adet kanaması ve ağrı sorunu yaşayan kadınlarda tedavi amaçları arasında aşırı kanamanın azaltılması ve durdurulması, aşırı kanamaya yol açan sağlık sorununun teşhis edilmesi ve buna yönelik tedavi uygulanması, aşırı kanamanın yol açtığı kansızlık (anemi) gibi sorunların ortadan kaldırılması ve yaşam kalitesinin arttırılması yer alır. Kanamanın durdurulması için bazı durumlarda ilaç kullanımı gerekli olabilir. Ek olarak kan sulandırıcı kullanılıyorsa, bunun gerekliliği konusunda yeniden değerlendirme yapılabilir. Gerekli görülmesi halinde diğer tıbbi birimlerin uzmanlarından görüş alınabilir.

Aşırı adet kanaması hamilelik ile ilgili bir kanamanın adet kanaması ile karıştırılması halinde de gelişebilir. Bu nedenle hastalar bu açıdan da değerlendirilir. Bazı durumlarda aşırı kanamaya yol açan soruna da bağlı olarak doğum kontrol yöntemlerinin uygulanması gerekebilir. Bu konuda en doğru bilgi sizi muayene edecek olan uzman tarafından verilebilir.

Aşırı Adet Kanamasının Zararları

Aşırı adet (regl) kanaması, vücuttan olağan dışı bir kan kaybına neden olduğundan birtakım olumsuzlukları da beraberinde getirir. Bunlardan en önemlisi anemi (kansızlık) problemidir. Kansızlık dolayısıyla aşırı adet kanaması bayılma, cilt renginde solukluk, nefes darlığı, çabuk yorulma gibi sorunlara da neden olur. Kanamanın fazlalığına bağlı olarak vücuttan önemli miktarda sıvı kaybı da gerçekleşir.

Bunun sonucunda derideki nem kaybı ile birlikte cilt elastikiyeti azalır. Baş dönmesi, vücut ısısında artış, koyu renkli idrar, baş ağrısı ve uyku hali buna bağlı olarak gelişebilen olumsuzluklardan bazılarıdır. Aşırı regl kanaması yaşayan kadınların birçoğunda aşırı adet sancısı problemi de mevcuttur. Ağrı ve kanamanın fazlalığı günlük yaşamı önemli ölçüde olumsuz etkilediğinden çoğunlukla tedavi gerektirir.

Aşırı Adet Kanaması Teşhisi

Menoroji sorunu, kadınlar tarafından hissedildikten sonra hastanelerin kadın hastalıkları birimlerine başvuru yapılmalıdır. Bu şikayetle polikliniklere başvuran hastalarda öncelikli olarak detaylı tıbbi muayene alınır. Menoraji sorunu olan kadınların birçoğunda adet kanamasının 7 günden uzun sürdüğü, saat başı veya en fazla iki saatte bir ped değiştirme ihtiyacı bulunduğu görülür. Ayrıca aşırı adet kanaması parça gelmesi olarak tanımlanan büyük pıhtıların sık gelmesi sorununu da beraberinde getirir. Tüm bu durumların hekim tarafından değerlendirilmesi ile birlikte menoraji teşhisi konulabilir.

Ardından bu duruma neden olan faktörlerin tespit edilmesi için muayeneler yapılmalıdır. Eşlik eden hastalıklar ve kullanılan ilaçlar değerlendirilir. Jinekolojik muayene, ultrason ve kan testlerine başvurulabilir. Jinekolojik hastalıkların teşhis edilmesi halinde bunlara yönelik tedavi başlatılır. Kadın üreme sistemine ilişkin herhangi bir sorunun tespit edilememesi halinde hastalar farklı tıbbi birimlere de yönlendirilebilir.

Aşırı Adet Kanaması Tedavisi

Aşırı adet kanaması tedavisine başlanırken öncelikle bu soruna neden olan durum tespit edilmelidir. Bunun için aşırı adet kanaması nedenleri araştırılmalı ve gerekli tanı testleri uygulanmalıdır. Hastalarda hormonal bozukluk veya jinekolojik bir hastalık tespit edilirse bunlara yönelik gerekli tedavi planı başlatılır. Ek olarak aşırı kanamanın azaltılmasına yönelik de ayrıca tedavi uygulanabilir. Bazı hastalarda hormon içeren ilaçlar, doğum kontrol hapları veya aynı zamanda bir doğum kontrol yöntemi olan hormonlu spirallerin yerleştirilmesi önerilebilir.

Hormon ilaçlarının birçoğu progesteron hormonu içerir. Bazı durumlarda bunlar iğne şeklinde de uygulanabilir. Bir diğer tedavi seçeneği non-steroid antiinflamatuar ilaçlardır. Bu ilaçlar steroid içermeyen antiinflamatuar ilaçlar olarak da adlandırılır ve kan kaybını %20-50 oranında azaltabilir. İbuprofen, naproksen ve mefenamik asit bunlara örnek olarak verilebilir. İlaç tedavilerine yanıt alınamaması halinde cerrahi operasyonlara başvurulması gerekebilir. Endometrial ablasyon adlı yöntemle rahim iç tabakası kazınabilir, bazı durumlarda kist ve miyomlar cerrahi operasyonlar yardımıyla çıkartılabilir.

Daha ileri olgularda özellikle de kötü huylu oluşumların varlığı halinde histerektomi adı verilen operasyonla rahmin alınması gerekebilir. Bu yöntemlerden hangisinin veya hangilerinin uygulanması gerektiğine hekim tarafından yapılacak detaylı muayeneler ve tanı testlerinin ardından karar verilir.

Eğer siz de adet kanamalarınızın normalden fazla olduğunu düşünüyorsanız, fazla miktarda gelen kanamalara ve aşırı adet ağrısına ne iyi gelir diye merak ediyorsanız bir kadın sağlığı uzmanının muayenesinden geçmenizde fayda vardır. Bu sayede kansızlık sorunu gelişmeden bu sorunun önüne geçebilir, altta yatan farklı bir hastalığınız mevcut ise buna yönelik tedavilerinize erken dönemde başlayabilirsiniz.