Adım Adım Gebelik: Hamilelikte 5. Hafta


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

İlk dört hafta boyunca döllenme ile oluşan, rahme tutunan ve bazı organlarının gelişiminin başladığı embriyo, 5. haftaya geldiğinde yaklaşık 2 mm. boyuta ulaşır. Embriyo bu dönemde küçük boyutuna rağmen oldukça fazla gelişim gösterir. Kalp atışları olsa da henüz ultrasonografi ile yapılan görüntülemede kalp atımının sesi duyulmaz. 5 haftalık gebelik görüntüsü de ultrason ile fark edilecek düzeyde değildir. Plasenta olarak bilinen anne ve bebeğin dolaşım sistemini birbirinden ayıran organın gelişimi de 5 haftalık hamilelik döneminde devam eder.

5 haftalık bebek, ektoderm, endoderm ve mezoderm gelişimlerini sürdürür. Anne adayının vücudunda büyümeye devam eden embriyo, annenin kendisinde de birtakım değişikliklere yol açar. Kokulara hassasiyet, bazı besinlere özel ilgi duyma olarak bilinen aşerme, sık idrara çıkma, memelerde şişlik ve hassasiyet bu haftada da devam eder. Ayrıca hormonların etkisiyle salya miktarında artış da bu dönemde oluşabilir. Anne adayının duygusal durumundaki iniş çıkışlar da 5. hafta boyunca devam eder. Bazı anne adaylarında kramp ve baş ağrısı da görülebilir. Beslenme ve fiziksel aktivitenin önemli olduğu bu dönem, düzensiz adet gören bazı anne adayları için gebeliğin fark edildiği hafta olsa da çoğu anne adayı, bir önceki hafta idrar ve kan tahlili ile gebe olduğunu fark eder.

5 Haftalık Gebelik

Gebeliğin birinci ayının geride kalmasının ardından başlayan 5. hafta, embriyonun hızla gelişimini sürdürdüğü dönemdir. 5 haftalık gebelik süresince hiç durmadan değişen anne adayının vücudundaki farklılıklar, embriyonun gelişimini destekler. Aynı zamanda hormonların ve embriyonun oluşturduğu bu farklılıklar da anne adayında değişime yol açar. Gebelikte 5 hafta boyunca, sperm ile yumurtanın bir araya gelerek döllenmesi, oluşan 2 hücreli zigotun bölünerek 32 blastomerden oluşan morulaya dönüşmesi, embriyonun rahmin arka üst kısmına yerleşmesi ve blastosist denen sıvı dolu bir kese içinde gelişimini sürdürmesi gerçekleşir. 5. haftada gebelik hormonu olarak bilinen ve döllenmeden sonraki 8. günden itibaren artışa geçen Beta HCG hormonu, bu hafta da hızla artışını sürdürür. Bebeğin bilinen anlamda ritmik kalp atımları henüz olmasa da kalbi atmaya devam eder. Hekimlerin sıklıkla karşılaştığı 5 haftalık ikiz gebelik belli olur mu sorusu, hekimin yaptığı vajinal ultrason ile belli olabilir şeklinde yanıtlanabilir. Ancak bunun için ilerleyen haftaları beklemek çok daha doğrudur.

5 Haftalık Hamilelikte Neler Yaşanır?

Bu dönemde hala embriyo olarak anılan bebeğin gelişimi ektoderm, endoderm ve mezoderm katmanlarında gerçekleşir. En dış tabaka olan ektoderm katmanında embriyonun, beyin ve omuriliği, bazı duyu organları, sinir sistemi, meme, ter bezleri, gözde yer alan kornea tabakası, ağız, burun, kulak, cilt ve vücut tüylerini oluşturacak olan yapılar şekillenir. Henüz bu gelişim embriyoda oluşmasa da, gelişimi oluşturacak yapılar bu dönemde oluşmaya başlar. Mezoderm olarak tanımlanan orta tabakada, kas ve iskelet sistemi, lenf bezi, dalak, böbrekler, üreme organları, kalp ve damar yapılarını oluşturan hücreler oluşur. İç tabakada yer alan endoderm ise tiroit bezi, idrar torbası, safra kesesi, pankreas, karaciğer, solunum ve sindirim sisteminin oluşumunu sağlar. Bu organların gelişiminin küçük bir bölümü hamilelikte 5 hafta içinde başlasa da bu dönemde büyük çoğunluğunun oluşumunda rol oynayacak yapılar oluşur.

Tüm bu gelişim evrelerinin hızla devam ettiği göz önünde bulundurulduğunda, 5 haftalık gebelik ultrason görüntüleri en çok merak edilen konular arasında yer alır. Sıklıkla sorulan 5 haftalık bebek ultrasonda görülür mü sorusu şu şekilde yanıtlanabilir: Bu dönemde bebek henüz yeterince büyük olmadığından ultrasonografi ile yapılan incelemelerde bebek görünmez. Ancak vajinal ultrason ile yapılan incelemede 5 haftalık ultrason görüntüsü elde edilebilir. Fakat bu dönemde bebek henüz 2 mm. boyutunda olduğu için bu görüntüyü ancak hekim anlamlandırabilir. 5 haftalık bebek kalp atışı başlamış olsa da bu ses ve görüntünün, anne adayı tarafından fark edilmesi de henüz mümkün değildir. Bu yüzden rutin muayenelerde 5 haftalık bebek ultrason ile görüntülenmez.

Gebeliğin 5. Haftasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

5 haftalık gebelikte dikkat edilmesi gerekenler; bebeğin gelişimine bağlı olarak önceki haftalarla benzerlik gösterir. Varsa sigara ve alkol tüketiminin bırakılması, hafif düzeyde egzersiz, rutin kullanılan ilaçların gebelik ile uygun hale getirilmesi gebelik süresince dikkat edilmesi gerekenler olarak sıralanabilir. Kimyasal maddeler içeren temizlik maddelerinin kullanımı ve aynı şekilde tutkal, açıcı ve benzeri maddelerin kullanıldığı hobiler, anne ve bebek sağlığı için risk oluşturur.

Gebeliğin 5. haftasında, adet dönemini andıran ağrı ve krampların oluşması normaldir. Bu, rahmin genişlemesinden ve bağ dokularının esnemesinden kaynaklanan doğal bir süreçtir. Bu tip şikayetlerle başa çıkmak için ılık bir duş almak ve kısa süreli uyumak önerilebilir. Sağlıklı ve düzenli beslenmenin yanı sıra protein, kalsiyum ve omega 3 içeren besinler yönünden zengin beslenmek de anne adayı ve bebek için faydalıdır. 5 haftalık gebelikte kanama, lekelenme şeklinde görülebilir. Çamaşırda görülen lekelenme ya da az miktarda kan olması embriyonun rahme yerleşmesinden kaynaklanır. Sıklıkla sorulan 5 haftalık gebelikte kanama normal mi sorusunun yanıtı kanamanın miktarına göre değişir. Adet kanamasına benzer bir kanama normal kabul edilmezken, lekelenme ya da az miktarda kanama görülmesi normal karşılanır.

Gebeliğin 5. Haftasında Annedeki Değişiklikler Nelerdir?

Bazı anne adaylarında gebeliğin 5. haftasında pek belirti görülmez. Adet döngüsü düzensiz ve henüz gebe olduğunun farkında olmayan kişiler, bu belirtileri adet dönemi belirtileri ile karıştırabilir. Ancak genellikle 5 hafta hamilelik belirtileri, duygu karışıklığı ile karakterizedir. Bu dönemde anne adayı her şeyin yolunda gidip gitmediğine dair büyük endişe duyabilir. Bir an kahkahalar atarken birden doğum ile ilgili korkular yaşayabilir. 5 haftalık gebelik belirtileri geçici olup, son derece normaldir. Bu durumun sebebi gebeliğe bağlı olarak artış gösteren hormonlara, henüz vücudun adapte olamayışıdır. 5 haftalık gebelikte annedeki değişiklikler, hormonlara bağlı olarak görülen, aşermek, yorgun, halsiz ve uykulu hissetmek, ağız salgısının artması olarak sıralanabilir.

5 Haftalık Gebelikte Ultrason Görüntüleri

Gebeliğin 5. haftasında embriyo 2 mm. boyutundadır. Bu hafta içinde 0.2 ile 0.4 mm. boyutunda olan kalp, mide, karaciğer, böbrekler gibi organların yanı sıra; sinir, sindirim ve dolaşım sistemi de oluşmaya başlar. Tüm bu gelişmelere rağmen bebeğin boyutundan dolayı ultrason ile görüntülenmesi mümkün değildir. Hamileliğin 5. haftasında bebeğin kalbi de ritmik olmasa da atar. Kalbin oluşturduğu hareket ve ses de ultrason tarafından algılanmaz. Bu yüzden 5. haftada yapılan rutin kontrollerde ultrason ile bebeğin görüntülenmesi yapılmaz. Ultrason ile bebeğin görüntülenmesi yaklaşık olarak 8 ile 9. haftaları bulabilir. Gebeliğin 5. haftasında bebeğin görüntülenmesinin tek yolu vajinal ultrasondur. Elde edilen bu görüntü de bebeğin kendi görüntüsü değil, gebelik kesesinin görüntüsüdür. Bu milimetrik görüntüyü, anne adayının ayırt edebilmesi mümkün değildir. Ultrason ile yapılan görüntüleme ancak hekimin fark edebileceği düzeydedir ve bu görüntüleme gebelik kesesinin ölçümü için yapılır.

Hamilelik süreci ile ilgili tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.