Korpus Luteum Nedir? Korpus Luteum Kisti Neden Oluşur?


Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Doktora Sorun

Adet siklusunda FSH hormonunun etkisiyle büyüyen yumurta folikülü ya da bir diğer deyişle keseciği, yaklaşık 15 ile 20 mm. çapına ulaştığında çatlayarak serbest kalır. Yumurta, fallop tüplerine ilerlerken, kalan yumurta folikülü gebeliğin oluşmadığı durumlarda vücutta kendiliğinden çözünerek yok olur. Gebeliğin oluşması durumunda ise progesteron hormonu plasentadan salınana kadar; yani son adet kanamasından itibaren yaklaşık olarak 10. haftaya kadar yumurta keseciğinde üretilir. Gebeliğin erken döneminde progesteron hormonu salınımından sorumlu olan ve bir yığın hücre olarak tanımlanan korpus luteumun rolü tamamen gebelik oluşumuna bağlı olarak değişir.

Gebelik olmadığında, yumurtanın çıktığı folikül bazen vücutta çözünmez. Yumurtayı bıraktığı halde yok olmayan folikülün içinde sıvı birikimi oluşur ve bu birikime bağlı olarak korpus luteum kisti meydana gelir. Bazen de gebelik sırasında progesteron hormon salınımı plasentaya geçmiş olmasına rağmen yumurta folikülü küçülmez ve kistik oluşuma dönüşür. Çoğunlukla ağrılı semptomlara yol açan bu durum, bazen anormal vajinal kanamalara da sebep olabilir. Kist oluşumuna bağlı olarak oluşan şikayetlerden bahsetmeden önce korpus luteum nedir, bunu kavrayalım…

Korpus Luteum Nedir?

Kadın üreme organlarından yumurta, her ay olgunlaşarak içinde bulunduğu kesecikten çıkar. Daha sonra rahme açılan fallop tüplerinde ilerler. Fallop tüplerinde ilerleyen yumurtanın burada döllenmesi ile gebelik başlar. Gebeliğin oluşması ile birlikte erken evre embriyonun beslenmesi için yumurtanın çıktığı folikül, yani kesecik progesteron salgılar. Folikül olarak bilinen yığın hücrelere korpus luteum denir. Plasentanın oluşumuna dek, gebeliği sürdürmek için yaklaşık 7 ile 9 hafta boyunca korpus luteum progesteron salınımına devam eder.

Kan akışını ve oksijen ihtiyacını uygun seviyeye getiren progesteron, uterusun gelişimini ve genişlemesini desteklerken, kasılmaları da engeller. Hamileliğin başlangıcı olarak kabul edilen son adet kanamasından sonraki 7 ile 9. haftada korpus luteum küçülerek yok olur. Bu duruma korpus albikans adı verilir. Progesteron üretimini sağlayan ve yığın hücrelerden oluşan korpus luteum, yumurtanın fallop tüplerinde sperm hücresi ile karşılaşmadığı durumlarda vücut tarafından çözünerek yok edilir. Bazı durumlarda yumurtanın çıktığı hücre keseciği diğer bir deyişle korpus luteum, sıvı ile dolarak kistik oluşumlara yol açar. Korpus luteum kisti olarak adlandırılan bu durum çoğunlukla tedavi gerektirmeksizin kaybolsa da, büyümesi durumunda cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyulabilir. Ender olarak gebelik oluşumuna da engel olan kistik oluşum, çoğunlukla tek yumurtalıkta görülür. Ancak nadiren her iki yumurtalıkta görüldüğüne de rastlanabilir. Cerrahi müdahale gerektirmeyen kistler genellikle küçük çaplı olur ve kendiliğinden yok olur. Büyüyen ve boyutu 5 ile 7 cm. arasında olan kistler cerrahi müdahale ile alınırlar.

Korpus Luteum Kisti Nedir, Nasıl Teşhis Edilir?

Normal şartlarda kadın yumurtasının içinde olgunlaştığı korpus luteum, çatladıktan ve yumurta fallop tüplerine doğru ilerledikten sonra yok olur. Gebelik varlığında ise korpus luteum, erken dönem gebelikte progesteron salınımını üstlenir. Hamileliğin yaklaşık olarak 2. ayında küçülerek yok olur. Ancak hücrelerden oluşan bu kesecik bazı durumlarda sıvı ile dolar ve vücut tarafından yok edilemeyerek kistik oluşumlara sebep olur. Tıp dilinde korpus hemorajikum olarak bilinen Korpus luteum kisti, genellikle bir süre sonra tedavi gerektirmeksizin tamamen kaybolur.

Korpus luteum kisti pelvik ağrı, şişkinlik, bel ağrısı, karın bölgesinde dolgun görünüm, ağrılı adet kanaması, memelerde hassasiyet, cinsel ilişki sırasında ağrı, anormal vajinal kanama, sık idrara çıkma isteği, idrar ve gaita yapmada zorluk gibi şikayetlere yol açar. Bazı durumlarda iç kanamaya yol açabilecek ve kist patlaması olarak tanımlanan duruma da yol açabilen korpus luteum kistinin aşırı büyümesi sonucu, over kist torsiyonu, diğer bir deyişle yumurtalık burkulması ya da yumurtalık dönmesi gibi yumurtalıkta kan akışını olumsuz etkileyen durumlara yol açabilir. Bu yüzden belirtilen semptomlara benzer şikayetlerin oluşması durumunda mutlaka tanı ve tedavi için uzman bir hekime başvurulması gerekir.

İntraabdominal kanama olarak bilinen iç kanama, hayati risk oluşturacak boyutlarda olmasa da, dış gebelik oluşumu gibi, gebeliği risk altına sokacak ciddi durumlara yol açabilir. Korpus luteum kistinin tanısı pelvik muayene ile konabilir. Ancak hastanın öyküsüne dayalı olarak yapılan pelvik muayene ile kistik oluşumun anlaşılamaması üzerine hekim ek tetkikler isteyebilir. Pelvik ultrason ve hormon düzeylerinin gözlenmesi için yapılan hormon testi gibi laboratuvar ve radyolojik testler ile korpus luteum kisti tanısı netleştirilir. Kistik oluşum teşhis edildikten sonra uygun tedavi yöntemi belirlenerek hasta iyileştirilir. Sıklıkla sorulan korpus luteum kisti nedir ve nasıl oluşur sorusunun yanıtı bu şekilde verilebilir.

Korpus Luteum Kisti Neden Olur?

Korpus luteum olarak adlandırılan, yumurtanın çıktığı hücre dolu kesecik, normal şartlar altında vücut tarafından yok edilir. Bu durum hamileliğin oluşup oluşmadığı ile ilgili olarak farklı dönemlerde gerçekleşir. Korpus luteum kistinin oluşma nedenleri şöyledir:

  • Korpus Luteum kisti, hamileliğin oluşmadığı durumlarda vücutta yok olması gereken yumurtalık keseciğinin sıvı ile dolması ve küçülmemesi.
  • Hamileliğin oluştuğu dönemde, hormon salınımı görevi tamamlandıktan sonra keseciğin içinin sıvı ile dolması ve küçülmemesi.

Korpus Luteum Gebelikte Ne İşe Yarar?

Gebeliğin oluşumu ile birlikte korpus luteum oldukça önemli bir rol üstlenerek, erken dönemde progesteron hormonu üretimini sağlar. Plasenta oluşumundan önce korpus luteumdan salgılanan progesteron hormonu sayesinde embriyo, gelişimini sağlıklı bir şekilde sürdürür. Fallop tüplerinde oluşan ve henüz rahme düşmemiş olan embriyo için rahmi hazırlar. Rahim duvarının kalınlaşarak, embriyonun tutunmasını kolaylaştıran progesteron salınımı, gebeliğin sağlıklı bir şekilde devam etmesi için son derece önemlidir.

Korpus luteum, gebeliğin 7. ile 9. haftasında kendiliğinden küçülerek yok olur. Ancak gebelik döneminde küçülmeyen korpus luteuma bağlı olarak gelişen korpus luteum kisti, çoğunlukla gebeliğin devamında herhangi bir probleme yol açmaz. Hekim tarafından ultrason aracılığıyla takibi yapılan kist, gebeliğin ilerleyen haftalarında büyümesi ya da patlaması durumunda cerrahi yöntemlerle alınır. Fallop tüplerinde yumurtanın sperm hücresi ile karşılaşmaması ya da farklı bir deyişle yumurtanın döllenmemesi durumunda korpus luteum parçalanarak yok olur. Böylece kan düzeyindeki progesteron miktarında azalma olur. Buna bağlı olarak da rahim içi tabaka dökülmeye başlar ve böylece bir diğer mensturasyon dönemi başlamış olur.

Korpus Luteum Kisti Nasıl Tedavi Edilir?

Kanser oluşumuna neden olmayan ve iyi huylu olarak bilinen korpus Luteum kisti, çoğunlukla tedavi gerekmeksizin küçülerek kendiliğinden yok olur. Ancak nadir görülen bazı durumlarda kistik oluşuma yol açar. Bu durum semptomlara ve kişinin yaşına bağlı olarak farklı tedavi yöntemleri ile tedavi edilir. Kistik oluşum küçük ve hiçbir şikayete yol açmıyor ise belirli periyotlarla takip edilir. Ancak kistin 5 ile 7 cm. boyutunda olması, karın bölgesinde şişkinlik ve ağrı, sancılı adet dönemi, memelerde hassasiyet, anormal vajinal kanama, bel ağrısı, idrar yolu enfeksiyonuna benzer bir şekilde idrar yapmada zorluk ve cinsel ilişki sırasında ağrı gibi semptomların varlığında, kistik oluşumu çıkarmak için laparoskopik yöntemle cerrahi girişimde bulunulur.

Karın bölgesinde açılan 3 ya da 4 adet küçük kesi ile optik cihaz eşliğinde yapılan laparoskopik cerrahi ile hasta, geleneksel cerrahi yöntemlerine göre çok daha hızlı iyileşerek günlük hayatına geri dönebilir. Tüm kistik oluşumlarda olduğu gibi korpus luteum kisti de tekrar görülebilir.

Korpus luteum kisti ve diğer yumurtalık kistleri hakkında aklınıza takılan tüm sorularınız için 444 39 49 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.